Blog:Sztuka holenderskich tras rowerowych

Sztuka holenderskich tras rowerowych
17 marca 2026 | Kenex

---

36% Holendrów wskazuje rower jako najczęściej wybierany środek transportu. Ten wynik jest możliwy dzięki wspaniałej infrastrukturze rowerowej. W tym wpisie pokażę, jakie sztuczki stosują holenderscy inżynierowie, aby chciało się wybrać rower.

Ścieżki, wszędzie ścieżki

Jednym z największych atutów holenderskiej infrastruktury rowerowej jest, że pokrywa cały kraj. Możesz wybrać dwa dowolne punkty i prawdopodobnie dotrzesz do nich bezpieczną i komfortową trasą rowerową.

Przy głównej ulicy, gdy tylko starczy miejsca, szeroka ścieżka rowerowa jest umieszczona z dala od jezdni, optymalnie oddzielona pasem drzew.

Preferowaną nawierzchnią jest asfalt, gdyż zapewnia znacznie gładszą jazdę niż kostka.

Aby szybko dotrzeć do celu, można skorzystać z sieci rowerowych autostrad (fietssnelweg) - prowadzonych tak, by nigdy nie musieć zatrzymywać się na światłach. Dzięki temu rower zyskuje ogromną przewagę nad samochodem, który co i rusz musi stawać na skrzyżowaniach.

Autostrady rowerowe często są daleko od ulic samochodowych i przebiegają przez tereny pełne zieleni (np. parki).

Bezpieczne dzielenie jezdni z samochodem

Gdy nie ma miejsca na osobną ścieżkę, nie używa się tego jako wymówki do wykopania rowerzystów. Jeśli już, prędzej rowerzyści dostaną pierwszeństwo, a kierowcy zostaną zmuszeni jechać naokoło lub dostosować się do rowerzystów.

Rowerowa ulica (fietsstraat, cycle street) to rodzaj ulicy, na której rowerzyści mają pierwszeństwo, a samochody są jedynie gośćmi. Nie powinny przeszkadzać rowerzystom, poganiać ich, ani wyprzedzać.

Rowerową ulicę zazwyczaj wyznacza się tam, gdzie ruch samochodowy i tak jest niewielki.

Innym rozwiązaniem jest wyznaczenie pasów rowerowych na jezdni w taki sposób, że znacząco ograniczają przestrzeń samochodom. Samochody mogą najechać na pas rowerowy, by się wyminąć, ale powinny trzymać się środka jezdni. Ulica zazwyczaj upewnia się, by kierowcy nie rozpędzili się nadmiernie, co mogłoby stresować rowerzystę. Dbają o to zakręty, słupki, progi zwalniające i inne metody uspokojenia ruchu.

Na małych, osiedlowych uliczkach najczęściej stosuje się Woonerf - rodzaj ulicy, w której położono nacisk na wysoki poziom bezpieczeństwa, uspokojenie ruchu oraz atrakcyjność przestrzeni. Priorytet mają na niej piesi i rowerzyści, którzy mogą korzystać z całej przestrzeni. Chociaż nie jest to infrastruktura rowerowa per se, woonerf stanowi komfortowe jej przedłużenie.

Bezpieczne skrzyżowania

Skrzyżowania są projektowane zgodnie z zasadami Protected intersection zapewniając rowerzystom maksymalną ochronę przed samochodami. Rowerzysta jest jak najdłużej oddzielony barierami od jezdni.

Całość zaplanowano tak, by kierowca samochodu martwił się tylko jedną rzeczą na raz. Dzięki temu maleje ryzyko, że przegapi rowerzystę. Na początku - przed wjazdem - kierowca sprawdza, czy nie ma pieszych i rowerów. Potem przejeżdża kawałek i stoi przed przecięciem dróg samochodowych (niebieski samochód). Następnie, gdy zjeżdża ze skrzyżowania, znowu ma miejsce, by sprawdzić, czy nie ma pieszych i rowerów (czerwony samochód).

Dzięki temu rowerzysta zawsze czuje się bezpiecznie. Nawet gdy przekracza ruchliwe skrzyżowanie.

Kiedy Polska?

Czasem spotykam się z pogardliwymi komentarzami, że nie warto budować ścieżek rowerowych, bo jak się jakąś wybuduje, i tak jest na niej mały ruch. Ale to postawienie sprawy na głowie. Trzeba patrzeć na szerszy kontekst. Dokąd prowadzi ścieżka? Gdzie się kończy?

Gdy jeździłem na uczelnię rowerem, jakieś 90% trasy było ok. Ale pod koniec ścieżka niespodziewanie się kończyła i wyrzucała prosto na bardzo ruchliwe skrzyżowanie bez świateł, na którym był duży ruch autobusów oraz ciężarówek. Ten fragment był potwornie stresujący i wielu zniechęci do roweru.

Wyobraź sobie dwukilometrową drogę w opłakanym stanie, pełną dziur i błotnistych fragmentów ze zdartym asfaltem. Następnie ktoś remontuje jedynie 100 metrów i potem narzeka, że wywalił pieniądze w błoto, bo kierowcy i tak nie jeżdżą. Zaczną jeździć, jak zadbasz o pozostałe 1900 metrów.

Lubię urbanistyczne powiedzonko, że trudno uzasadnić w mieście budowę mostu na podstawie liczby ludzi przepływających rzekę. Mieszkańcy podróżują zgodnie z tym, co im się oferuje.

W Holandii infrastruktura rowerowa jest kompletna. Pokrywa cały kraj oraz zapewnia bezpieczną, szybką i komfortową podróż. Dlatego aż 36% traktuje rower jako glówny środek transportu.

Zobacz też