Pseudonauka - Historia wersji

Kenex: + Navbox

2020-07-24T10:13:22Z

+ Navbox

← poprzednia wersja		Wersja z 10:13, 24 lip 2020
Linia 157:		Linia 157:
	<references/>		<references/>

			{{Navbox psychologia}}
	[[Kategoria:Nauka]][[Kategoria:Psychologia]][[Kategoria:Błędy postrzegania i argumentowania]]		[[Kategoria:Nauka]][[Kategoria:Psychologia]][[Kategoria:Błędy postrzegania i argumentowania]]

Angelfrost: /* Zobacz też */

2019-07-28T16:40:17Z

Zobacz też

← poprzednia wersja		Wersja z 16:40, 28 lip 2019
Linia 152:		Linia 152:
	* [[Myślenie magiczne]]		* [[Myślenie magiczne]]
	* [[Prawdopośrodkizm]]		* [[Prawdopośrodkizm]]
	* [[Prawicowa propaganda]]
	* [[Teoria spiskowa]]		* [[Teoria spiskowa]]

Angelfrost: /* Sprzedawcy wątpliwości */ przypisy cd

2019-02-22T19:19:33Z

Sprzedawcy wątpliwości: przypisy cd

← poprzednia wersja		Wersja z 19:19, 22 lut 2019
Linia 63:		Linia 63:
	Takie pseudo-organizacje mają zwykle mądrze brzmiące nazwy jak "Koalicja Klimatologiczna" czy "Przyjaciele nauki". W przeciwieństwie do nauki, która jest jawna i przejrzysta, a informacje są publicznie dostępne, pseudo-organizacje ukrywają swoje źródła finansowania. Często przedstawiają się jak Goliaci walczący z Dawidem, próbujących się przeciwstawić głównemu nurtowi, jednak zwykle są to osoby z marnym doświadczeniem naukowym, często mające tytuł z innej dziedziny i w dodatku finansowane przez grupy interesów<ref>https://youtu.be/dhlLIkcmNDg</ref>.		Takie pseudo-organizacje mają zwykle mądrze brzmiące nazwy jak "Koalicja Klimatologiczna" czy "Przyjaciele nauki". W przeciwieństwie do nauki, która jest jawna i przejrzysta, a informacje są publicznie dostępne, pseudo-organizacje ukrywają swoje źródła finansowania. Często przedstawiają się jak Goliaci walczący z Dawidem, próbujących się przeciwstawić głównemu nurtowi, jednak zwykle są to osoby z marnym doświadczeniem naukowym, często mające tytuł z innej dziedziny i w dodatku finansowane przez grupy interesów<ref>https://youtu.be/dhlLIkcmNDg</ref>.

	Metody fabrykowania wątpliwości:<ref>https://youtu.be/gJ1yf8TTw30</ref>		Metody fabrykowania wątpliwości<ref>https://youtu.be/gJ1yf8TTw30</ref>:
	# '''Sianie wątpliwości względem dowodów naukowych'''.		# '''Sianie wątpliwości względem dowodów naukowych'''.
	## '''Fałszywa interpretacja artykułów naukowych''' polegająca na wmawianiu, że stwierdzają coś, czego tak naprawdę nie stwierdzają.		## '''Fałszywa interpretacja artykułów naukowych''' polegająca na wmawianiu, że stwierdzają coś, czego tak naprawdę nie stwierdzają.

Angelfrost: przypisy

2019-02-17T15:39:31Z

przypisy

Kenex o 15:20, 11 sty 2019

2019-01-11T15:20:12Z

← poprzednia wersja		Wersja z 15:20, 11 sty 2019
Linia 1:		Linia 1:
			{{Rzetelny artykuł}}

	'''Pseudonauka''' - informacje obiektywnie nieprawdziwe, które starają się udawać naukowe.		'''Pseudonauka''' - informacje obiektywnie nieprawdziwe, które starają się udawać naukowe.

Linia 156:		Linia 158:
	<references/>		<references/>

	[[Kategoria:Nauka]][[Kategoria:Psychologia~~]][[Kategoria:Rzetelny artykuł~~]][[Kategoria:Błędy postrzegania i argumentowania]]		[[Kategoria:Nauka]][[Kategoria:Psychologia]][[Kategoria:Błędy postrzegania i argumentowania]]

Kenex: /* Czym jest nauka? */

2017-02-19T01:02:48Z

Czym jest nauka?

← poprzednia wersja		Wersja z 01:02, 19 lut 2017
Linia 11:		Linia 11:

	Ale to jeszcze nie wszystko - kanon naukowy wznosi się ponad '''zróżnicowanie społeczne'''. Oznacza to, że do podobnych wniosków muszą dość grupy badawcze z różnych rejonów świata. Tak jest w przypadku wpływu człowieka na globalne ocieplenie albo tego, że dzieci par jednopłciowych rozwijają się tak samo dobrze, jak par heteroseksualnych<ref>https://www.youtube.com/watch?v=6pVRqZMqo1A</ref><ref>http://smwmods.y0.pl/showthread.php?tid=470</ref>.		Ale to jeszcze nie wszystko - kanon naukowy wznosi się ponad '''zróżnicowanie społeczne'''. Oznacza to, że do podobnych wniosków muszą dość grupy badawcze z różnych rejonów świata. Tak jest w przypadku wpływu człowieka na globalne ocieplenie albo tego, że dzieci par jednopłciowych rozwijają się tak samo dobrze, jak par heteroseksualnych<ref>https://www.youtube.com/watch?v=6pVRqZMqo1A</ref><ref>http://smwmods.y0.pl/showthread.php?tid=470</ref>.

			Zobacz też: [https://postprawdastop.wordpress.com/2017/02/15/czemu-nauka-jest-najblizsza-prawdy/ Czemu nauka jest najbliższa prawdy?]

	== Czym jest pseudonauka? ==		== Czym jest pseudonauka? ==

Kenex: /* Wiedza w formie filmowej */ Podmiana linku na lepszy.

2017-02-19T00:48:13Z

Wiedza w formie filmowej: Podmiana linku na lepszy.

← poprzednia wersja		Wersja z 00:48, 19 lut 2017
Linia 137:		Linia 137:
	== Wiedza w formie filmowej ==		== Wiedza w formie filmowej ==
	Jeśli wolisz przedstawienie tej wiedzy w formie audiowizualnej, [[Kenex]] poleca kurs filmowy, który stał się głównym źródłem i inspiracją do powstania tego artykułu. Znajdziesz tam jeszcze więcej informacji.		Jeśli wolisz przedstawienie tej wiedzy w formie audiowizualnej, [[Kenex]] poleca kurs filmowy, który stał się głównym źródłem i inspiracją do powstania tego artykułu. Znajdziesz tam jeszcze więcej informacji.
	* [~~http~~://~~smwmods~~.y0.pl/~~showthread.php?tid=507&pid=6995#pid6995~~ Przejdź >>>]		* [https://postprawdastop.wordpress.com/2017/02/19/zrozumiec-kontrowersje-wokol-zmiany-klimatu/ Przejdź >>>]

	== Warto przeczytać ==		== Warto przeczytać ==

Angelfrost: /* Czym jest pseudonauka? */

2017-01-28T10:12:45Z

Czym jest pseudonauka?

← poprzednia wersja		Wersja z 10:12, 28 sty 2017
Linia 20:		Linia 20:
	# '''Błędy logiczne'''. Są to argumenty logicznie fałszywe, które prowadzą do błędnych wniosków.		# '''Błędy logiczne'''. Są to argumenty logicznie fałszywe, które prowadzą do błędnych wniosków.
	## '''[[Fałszywy trop]]'''. Informacja zupełnie nieistotna przy badanym zagadnieniu, którą traktuje się jako istotną. Można np. twierdzić, że skoro dwutlenek węgla jest bezbarwnym i bezwonnym gazem, to nie stanowi problemu. Ale to przecież nie ma znaczenia przy temacie globalnego ocieplenia. Zobacz: [[Dowód anegdotyczny]]		## '''[[Fałszywy trop]]'''. Informacja zupełnie nieistotna przy badanym zagadnieniu, którą traktuje się jako istotną. Można np. twierdzić, że skoro dwutlenek węgla jest bezbarwnym i bezwonnym gazem, to nie stanowi problemu. Ale to przecież nie ma znaczenia przy temacie globalnego ocieplenia. Zobacz: [[Dowód anegdotyczny]]
	## '''[[~~Przeinaczanie~~]]'''. Często polegające na nadmiernym upraszczaniu nauki bądź myleniu mądrze brzmiących pojęć. Przykładem może być zamienne traktowanie pojęć "klimat"-"pogoda" albo "uchodźca"-"imigrant".		## '''[[Przeinaczenie]]'''. Często polegające na nadmiernym upraszczaniu nauki bądź myleniu mądrze brzmiących pojęć. Przykładem może być zamienne traktowanie pojęć "klimat"-"pogoda" albo "uchodźca"-"imigrant".
	## '''Pochopne wnioski'''. Tworzenie błędnych skrótów myślowych. Zobacz: [[Iluzja korelacji]]		## '''Pochopne wnioski'''. Tworzenie błędnych skrótów myślowych. Zobacz: [[Iluzja korelacji]]
	## '''[[Dychotomia myślenia\|Fałszywy dylemat]]'''. Przedstawianie tylko dwóch możliwości w sytuacji, gdy jest ich więcej.		## '''[[Dychotomia myślenia\|Fałszywy dylemat]]'''. Przedstawianie tylko dwóch możliwości w sytuacji, gdy jest ich więcej.

Kenex: /* Czym jest pseudonauka? */

2017-01-27T20:27:19Z

Czym jest pseudonauka?

← poprzednia wersja		Wersja z 20:27, 27 sty 2017
Linia 20:		Linia 20:
	# '''Błędy logiczne'''. Są to argumenty logicznie fałszywe, które prowadzą do błędnych wniosków.		# '''Błędy logiczne'''. Są to argumenty logicznie fałszywe, które prowadzą do błędnych wniosków.
	## '''[[Fałszywy trop]]'''. Informacja zupełnie nieistotna przy badanym zagadnieniu, którą traktuje się jako istotną. Można np. twierdzić, że skoro dwutlenek węgla jest bezbarwnym i bezwonnym gazem, to nie stanowi problemu. Ale to przecież nie ma znaczenia przy temacie globalnego ocieplenia. Zobacz: [[Dowód anegdotyczny]]		## '''[[Fałszywy trop]]'''. Informacja zupełnie nieistotna przy badanym zagadnieniu, którą traktuje się jako istotną. Można np. twierdzić, że skoro dwutlenek węgla jest bezbarwnym i bezwonnym gazem, to nie stanowi problemu. Ale to przecież nie ma znaczenia przy temacie globalnego ocieplenia. Zobacz: [[Dowód anegdotyczny]]
	## '''Przeinaczanie'''. Często polegające na nadmiernym upraszczaniu nauki bądź myleniu mądrze brzmiących pojęć.		## '''[[Przeinaczanie]]'''. Często polegające na nadmiernym upraszczaniu nauki bądź myleniu mądrze brzmiących pojęć. Przykładem może być zamienne traktowanie pojęć "klimat"-"pogoda" albo "uchodźca"-"imigrant".
	## '''Pochopne wnioski'''. Tworzenie błędnych skrótów myślowych. Zobacz: [[Iluzja korelacji]]		## '''Pochopne wnioski'''. Tworzenie błędnych skrótów myślowych. Zobacz: [[Iluzja korelacji]]
	## '''[[Dychotomia myślenia\|Fałszywy dylemat]]'''. Przedstawianie tylko dwóch możliwości w sytuacji, gdy jest ich więcej.		## '''[[Dychotomia myślenia\|Fałszywy dylemat]]'''. Przedstawianie tylko dwóch możliwości w sytuacji, gdy jest ich więcej.

Kenex: /* Czym jest pseudonauka? */

2017-01-27T16:00:09Z

Czym jest pseudonauka?

← poprzednia wersja		Wersja z 16:00, 27 sty 2017
Linia 17:		Linia 17:
	Badacze Diethelm i McKee przeprowadzili gruntowną analizę pseudonauki i wyróżnili jej 5 głównych cech.		Badacze Diethelm i McKee przeprowadzili gruntowną analizę pseudonauki i wyróżnili jej 5 głównych cech.
	# '''Fałszywi eksperci'''. Czy wjeżdżając na most, zatrzymujesz się przed nim i dokładnie analizujesz jego plany budowy? Nie. Ufasz ekspertom, że znają się na swojej robocie i możesz bezpiecznie przejechać. Ludzie nie mogą znać się na wszystkim, dlatego polegają na ekspertach. Pseudonauka w tej materii stara się podważyć '''konsensus naukowy''', czyli udowodnić, że w świecie naukowym nie ma na to zgody. Istnieje choćby słynna lista 31000 podpisów "naukowców", którzy orzekli, że za globalne ocieplenie nie odpowiada człowiek. Sęk w tym, że aby móc się wpisać na tą listę... wystarczy dowolny tytuł na poziomie licencjatu. Nieważne czy to ekonomia, psychologia, sztuka. Są to więc osoby, które może i są wykształcone w swojej dziedzinie, ale to nie daje żadnej gwarancji kompetencji w klimatologii. Podobnie sprawa wygląda z listą naukowców podważających teorię ewolucji.		# '''Fałszywi eksperci'''. Czy wjeżdżając na most, zatrzymujesz się przed nim i dokładnie analizujesz jego plany budowy? Nie. Ufasz ekspertom, że znają się na swojej robocie i możesz bezpiecznie przejechać. Ludzie nie mogą znać się na wszystkim, dlatego polegają na ekspertach. Pseudonauka w tej materii stara się podważyć '''konsensus naukowy''', czyli udowodnić, że w świecie naukowym nie ma na to zgody. Istnieje choćby słynna lista 31000 podpisów "naukowców", którzy orzekli, że za globalne ocieplenie nie odpowiada człowiek. Sęk w tym, że aby móc się wpisać na tą listę... wystarczy dowolny tytuł na poziomie licencjatu. Nieważne czy to ekonomia, psychologia, sztuka. Są to więc osoby, które może i są wykształcone w swojej dziedzinie, ale to nie daje żadnej gwarancji kompetencji w klimatologii. Podobnie sprawa wygląda z listą naukowców podważających teorię ewolucji.
	## '''Wzmocnienie mniejszości'''. Powoływanie się na drastycznie przytłoczoną mniejszość i ukrywanie faktu, że są pojedynczymi jednostkami. Do dzisiaj są "badacze", który uważają, że wirus HIV nie powoduje AIDS.		## '''[[Fałszywa powszechność\|Wzmocnienie mniejszości]]'''. Powoływanie się na drastycznie przytłoczoną mniejszość i ukrywanie faktu, że są pojedynczymi jednostkami. Do dzisiaj są "badacze", który uważają, że wirus HIV nie powoduje AIDS.
	# '''Błędy logiczne'''. Są to argumenty logicznie fałszywe, które prowadzą do błędnych wniosków.		# '''Błędy logiczne'''. Są to argumenty logicznie fałszywe, które prowadzą do błędnych wniosków.
	## '''Fałszywy trop'''. Informacja zupełnie nieistotna przy badanym zagadnieniu, którą traktuje się jako istotną. Można np. twierdzić, że skoro dwutlenek węgla jest bezbarwnym i bezwonnym gazem, to nie stanowi problemu. Ale to przecież nie ma znaczenia przy temacie globalnego ocieplenia. Zobacz: [[Dowód anegdotyczny]]		## '''[[Fałszywy trop]]'''. Informacja zupełnie nieistotna przy badanym zagadnieniu, którą traktuje się jako istotną. Można np. twierdzić, że skoro dwutlenek węgla jest bezbarwnym i bezwonnym gazem, to nie stanowi problemu. Ale to przecież nie ma znaczenia przy temacie globalnego ocieplenia. Zobacz: [[Dowód anegdotyczny]]
	## '''Przeinaczanie'''. Często polegające na nadmiernym upraszczaniu nauki bądź myleniu mądrze brzmiących pojęć.		## '''Przeinaczanie'''. Często polegające na nadmiernym upraszczaniu nauki bądź myleniu mądrze brzmiących pojęć.
	## '''Pochopne wnioski'''. Tworzenie błędnych skrótów myślowych. Zobacz: [[Iluzja korelacji]]		## '''Pochopne wnioski'''. Tworzenie błędnych skrótów myślowych. Zobacz: [[Iluzja korelacji]]
	## '''Fałszywy dylemat'''. Przedstawianie tylko dwóch możliwości w sytuacji, gdy jest ich więcej.		## '''[[Dychotomia myślenia\|Fałszywy dylemat]]'''. Przedstawianie tylko dwóch możliwości w sytuacji, gdy jest ich więcej.
	# '''Nierealne oczekiwania'''. Metoda negowania nauki polegająca na wymuszaniu spełnienia warunków, których spełnienie jest niemożliwe. Prekursorem tej strategii był przemysł tytoniowy, który przez wiele lat starał się ukryć konsensus naukowy na temat związku palenia z rakiem. Gdy pojawiały się kolejne dowody, przemysł cały czas podnosił wymaganie względem nich.		# '''Nierealne oczekiwania'''. Metoda negowania nauki polegająca na wymuszaniu spełnienia warunków, których spełnienie jest niemożliwe. Prekursorem tej strategii był przemysł tytoniowy, który przez wiele lat starał się ukryć konsensus naukowy na temat związku palenia z rakiem. Gdy pojawiały się kolejne dowody, przemysł cały czas podnosił wymaganie względem nich.
	# '''Wybieranie wisienek'''. Skupianie się na określonych dowodach, często wyrwanych z kontekstu, przy jednoczesnym umniejszaniu bądź ignorowaniu sprzecznych. Wybieranie wisienek zachodzi wtedy, gdy wybrane dowody prowadzą do innego wniosku, niż uwzględnienie wszystkich dowodów. Przykładem tej strategii może być działanie kreacjonistów. Często podają argument, że sam Darwin nie wierzył, że oko może powstać w toku ewolucji cytując jego książkę. W rzeczywistości cytują jedynie hipotezę we wstępie rozdziału, którą w dalszej części tekstu sam Darwin obala i wyjaśnia, jak mogło powstać oko.		# '''[[Wybieranie wisienek]]'''. Skupianie się na określonych dowodach, często wyrwanych z kontekstu, przy jednoczesnym umniejszaniu bądź ignorowaniu sprzecznych. Wybieranie wisienek zachodzi wtedy, gdy wybrane dowody prowadzą do innego wniosku, niż uwzględnienie wszystkich dowodów. Przykładem tej strategii może być działanie kreacjonistów. Często podają argument, że sam Darwin nie wierzył, że oko może powstać w toku ewolucji cytując jego książkę. W rzeczywistości cytują jedynie hipotezę we wstępie rozdziału, którą w dalszej części tekstu sam Darwin obala i wyjaśnia, jak mogło powstać oko.
	# '''Teorie spiskowe'''. Gdy ktoś nie zgadza się z przytłaczającym konsensusem naukowym, może uznać, że to wielki spisek polegający na zmowie naukowców. W końcu jak inaczej wyjaśnić, że wszyscy światowy eksperci się z Tobą nie zgadzają?		# '''[[Teoria spiskowa\|Teorie spiskowe]]'''. Gdy ktoś nie zgadza się z przytłaczającym konsensusem naukowym, może uznać, że to wielki spisek polegający na zmowie naukowców. W końcu jak inaczej wyjaśnić, że wszyscy światowy eksperci się z Tobą nie zgadzają?

	Należy przy tym podkreślić, że te metody nie muszą być używane celowo. Część wyznawców pseudonauki wpada po prostu w pułapki psychologiczne. Spójrzmy choćby na '''fałszywych ekspertów'''. Ludzie mają tendencję do przypisywania większej wiedzy i kompetencji osobom, z którymi się zgadzają. Jeśli spytasz kogoś, jakie stanowisko w danej dziedzinie ma nauka, odtworzy z pamięci osoby, które utkwiły mu w głowie. Czyli zgadzające się z nim. Nazywamy to zjawisko [https://pl.wikipedia.org/wiki/Efekt_potwierdzenia efektem potwierdzenia]. '''Błędy logiczne''' mogą również wynikać z efektu potwierdzenia. Podnoszenie wymagań względem oponentów z kolei może wynikać z [https://pl.wikipedia.org/wiki/Efekt_zaprzeczania efektu zaprzeczenia], czyli tendencji do odrzucania informacji niegodnych z naszymi poglądami.		Należy przy tym podkreślić, że te metody nie muszą być używane celowo. Część wyznawców pseudonauki wpada po prostu w pułapki psychologiczne. Spójrzmy choćby na '''fałszywych ekspertów'''. Ludzie mają tendencję do przypisywania większej wiedzy i kompetencji osobom, z którymi się zgadzają. Jeśli spytasz kogoś, jakie stanowisko w danej dziedzinie ma nauka, odtworzy z pamięci osoby, które utkwiły mu w głowie. Czyli zgadzające się z nim. Nazywamy to zjawisko [https://pl.wikipedia.org/wiki/Efekt_potwierdzenia efektem potwierdzenia]. '''Błędy logiczne''' mogą również wynikać z efektu potwierdzenia. Podnoszenie wymagań względem oponentów z kolei może wynikać z [https://pl.wikipedia.org/wiki/Efekt_zaprzeczania efektu zaprzeczenia], czyli tendencji do odrzucania informacji niegodnych z naszymi poglądami.

← poprzednia wersja		Wersja z 15:39, 17 lut 2019
Linia 40:		Linia 40:

	== Pseudonauka a poglądy polityczne ==		== Pseudonauka a poglądy polityczne ==
	Nauka opiera się na zasadzie, że dowody decydują o tym, co jest uznawane za fakt. Mogłoby się wydawać, że fakty to fakty i nie zależą od poglądów politycznych. Niestety ludzie dobierają informacje po swojemu. Ankieta w 2013 roku w USA wykazała, że tylko 24% wyborców republikanów (partia konserwatywna) zgadza się ze stwierdzeniem, że człowiek jest przyczyną globalnego ocieplenia. Dla porównania tak uważa 66% demokratów (partia liberalna)<ref>https://youtu.be/2PitGXGRBss</ref>.		Nauka opiera się na zasadzie, że dowody decydują o tym, co jest uznawane za fakt. Mogłoby się wydawać, że fakty to fakty i nie zależą od poglądów politycznych. Niestety ludzie dobierają informacje po swojemu. Ankieta w 2013 roku w USA wykazała, że tylko 24% wyborców republikanów (partia konserwatywna) zgadza się ze stwierdzeniem, że człowiek jest przyczyną globalnego ocieplenia. Dla porównania tak uważa 66% demokratów (partia liberalna)<ref name="skrzywienie-ideologiczne">https://youtu.be/2PitGXGRBss</ref>.

	W badaniu z 2007 roku podzielono ludzi na 4 grupy światopoglądowe i zbadano ich stosunek do konsensusu naukowego.		W badaniu z 2007 roku podzielono ludzi na 4 grupy światopoglądowe i zbadano ich stosunek do konsensusu naukowego.
Linia 52:		Linia 52:
	* '''Indywidualistyczny''' - jednostki powinny dbać same o siebie bez wtrącania się lub pomoc wspólnoty.		* '''Indywidualistyczny''' - jednostki powinny dbać same o siebie bez wtrącania się lub pomoc wspólnoty.

	Poglądy indywidualistyczne i hierarchiczne są zasadniczo kojarzone z konserwatyzmem, a egalitarny i wspólnotowy z liberalizmem. To właśnie pierwsza grupa jest bardziej skłonna odrzucać konsensus naukowy. "''Lewacka propganda!!!''", "''Jak można porównywać człowieka do małpy!!!''" itp<ref~~>https:~~/~~/youtu.be/2PitGXGRBss</ref~~>.		Poglądy indywidualistyczne i hierarchiczne są zasadniczo kojarzone z konserwatyzmem, a egalitarny i wspólnotowy z liberalizmem. To właśnie pierwsza grupa jest bardziej skłonna odrzucać konsensus naukowy. "''Lewacka propganda!!!''", "''Jak można porównywać człowieka do małpy!!!''" itp<ref name="skrzywienie-ideologiczne"/>.

	== Sprzedawcy wątpliwości ==		== Sprzedawcy wątpliwości ==
Linia 76:		Linia 76:

	== Hałaśliwa mniejszość ==		== Hałaśliwa mniejszość ==
	W roku 2015 amerykański senat głosował nad tym, "''czy aktywność człowieka w znaczący sposób wpływa na zmianę klimatu''". Wyniki były przerażające dla społeczności naukowej. W senacie USA 50 akceptuje antropogeniczne (wywołane przez człowieka) globalne ocieplenie, zaś 49 je odrzuca<ref>https://youtu.be/MBpulQwEInc</ref>. <br>		W roku 2015 amerykański senat głosował nad tym, "''czy aktywność człowieka w znaczący sposób wpływa na zmianę klimatu''". Wyniki były przerażające dla społeczności naukowej. W senacie USA 50 akceptuje antropogeniczne (wywołane przez człowieka) globalne ocieplenie, zaś 49 je odrzuca<ref name="mniejszosc">https://youtu.be/MBpulQwEInc</ref>. <br>
	http://i.imgur.com/4KDSmHI.png		http://i.imgur.com/4KDSmHI.png

	Natomiast wśród klimatologów 97% akceptuje antropogeniczne globalne ocieplenie, zaś odrzuca je ledwie 3%<ref~~>https:~~/~~/youtu.be/MBpulQwEInc</ref~~>.<br>		Natomiast wśród klimatologów 97% akceptuje antropogeniczne globalne ocieplenie, zaś odrzuca je ledwie 3%<ref name="mniejszosc"/>.<br>
	http://i.imgur.com/BvVuMNd.png		http://i.imgur.com/BvVuMNd.png

	Opinia publiczna też nie pokrywa się ze zdaniem klimatologów. Raport z 2014 roku nazwany "''Sześć Ameryk''" wygląda następująco<ref~~>https:~~/~~/youtu.be/MBpulQwEInc</ref~~>:<br>		Opinia publiczna też nie pokrywa się ze zdaniem klimatologów. Raport z 2014 roku nazwany "''Sześć Ameryk''" wygląda następująco<ref name="mniejszosc"/>:<br>
	http://i.imgur.com/aojSrx9.png		http://i.imgur.com/aojSrx9.png

	Ciekawe wyniki dało badanie przeprowadzone na Australijczykach przez Zoe Leviston z CSIRO i jej kolegów. Sprawdzili nie tylko, co ludzie myślą o zmianach klimatu, ale także co, co inni według nich o tym myślą<ref~~>https:~~/~~/youtu.be/MBpulQwEInc</ref~~>. <br>		Ciekawe wyniki dało badanie przeprowadzone na Australijczykach przez Zoe Leviston z CSIRO i jej kolegów. Sprawdzili nie tylko, co ludzie myślą o zmianach klimatu, ale także co, co inni według nich o tym myślą<ref name="mniejszosc"/>. <br>
	http://i.imgur.com/zvqCHQX.png		http://i.imgur.com/zvqCHQX.png

	Jak widać, 7% badanych nie wierzy w ogóle w istnienie globalnego ocieplenia. Jednak co ciekawe, oni są przekonani, że podobne poglądy ma aż 49% ludzi!<ref~~>https:~~/~~/youtu.be/MBpulQwEInc</ref~~><br>		Jak widać, 7% badanych nie wierzy w ogóle w istnienie globalnego ocieplenia. Jednak co ciekawe, oni są przekonani, że podobne poglądy ma aż 49% ludzi!<ref name="mniejszosc"/><br>
	http://i.imgur.com/xXXQ68k.png		http://i.imgur.com/xXXQ68k.png

	Mała grupka wierzy, że jest znacznie większa niż w rzeczywistości. W psychologii takie zjawisko nazywamy [https://pl.wikipedia.org/wiki/Projekcja_(psychologia) efektem projekcji] i jest to narcystyczny mechanizm obronny polegający na przypisywaniu innym własnych poglądów.		Mała grupka wierzy, że jest znacznie większa niż w rzeczywistości. W psychologii takie zjawisko nazywamy [https://pl.wikipedia.org/wiki/Projekcja_(psychologia) efektem projekcji] i jest to narcystyczny mechanizm obronny polegający na przypisywaniu innym własnych poglądów.

	Z kolei grupa uważająca, że za globalnym ociepleniem stoi człowiek, lekko nie doceniła swojej liczebności<ref~~>https:~~/~~/youtu.be/MBpulQwEInc</ref~~>.<br>		Z kolei grupa uważająca, że za globalnym ociepleniem stoi człowiek, lekko nie doceniła swojej liczebności<ref name="mniejszosc"/>.<br>
	http://i.imgur.com/kz6pvbe.png		http://i.imgur.com/kz6pvbe.png

	Jak więc widać, ludzie mają skłonność do przesacowywania wątpliwości. Społeczeństwo uważa, że 23% ludzi nie wierzy w globalne ocieplenie, co jest nieprawdą<ref~~>https:~~/~~/youtu.be/MBpulQwEInc</ref~~>. <br>		Jak więc widać, ludzie mają skłonność do przesacowywania wątpliwości. Społeczeństwo uważa, że 23% ludzi nie wierzy w globalne ocieplenie, co jest nieprawdą<ref name="mniejszosc"/>. <br>
	http://i.imgur.com/3xShIO7.png		http://i.imgur.com/3xShIO7.png

	Zdecydowana mniejszość sprawia wrażenie liczniejszej. Dzieje się tak, gdyż media lubią dać dojść do głosu osobom kontrowersyjnym, a porównywalną część czasu antenowego poświęca się różnym opcjom (choć jedną może popierać 97% naukowców, a drugą 3%). W dodatku osoby będące w mniejszości maja często większą motywację do tzw. [[hejter\| hejtu]] w internecie. To powoduje, że ludzie nie wierzą w zgodę panującą w środowisku naukowym<ref~~>https:~~/~~/youtu.be/MBpulQwEInc</ref~~>.		Zdecydowana mniejszość sprawia wrażenie liczniejszej. Dzieje się tak, gdyż media lubią dać dojść do głosu osobom kontrowersyjnym, a porównywalną część czasu antenowego poświęca się różnym opcjom (choć jedną może popierać 97% naukowców, a drugą 3%). W dodatku osoby będące w mniejszości maja często większą motywację do tzw. [[hejter\| hejtu]] w internecie. To powoduje, że ludzie nie wierzą w zgodę panującą w środowisku naukowym<ref name="mniejszosc"/>.

	== Efekt rykoszetu światopoglądowego ==		== Efekt rykoszetu światopoglądowego ==