Kapitaliki - Historia wersji

Angelfrost: /* Implementacja */

2021-02-21T10:32:13Z

Implementacja

← poprzednia wersja		Wersja z 10:32, 21 lut 2021
Linia 9:		Linia 9:
	* '''petite caps''' to kapitaliki wielkością równe linii średniej.		* '''petite caps''' to kapitaliki wielkością równe linii średniej.

	Powyższy podział nie jest jednak standardem i jedynie nieliczne fonty stosują to rozróżnienie. W przypadku, gdy implementowany jest jeden wariant kapitalików przeważnie zawsze nosi on nazwę ''small caps'' zarówno w terminologii, jak i w implementacji (odpowiednie funkcje OpenType).		Powyższy podział nie jest jednak standardem i jedynie nieliczne fonty stosują to rozróżnienie. W przypadku, gdy implementowany jest jeden wariant kapitalików to niezależnie od rozmiaru przeważnie zawsze nosi on nazwę ''small caps'' zarówno w terminologii, jak i w implementacji (odpowiednie funkcje OpenType).

	Wiele systemów formatowania tekstu jest w stanie generować kapitaliki o {{abbr\|ok.\|około}} 1 do 2 punktów mniej, aby wielkościowo odpowiadały nieco ponad linię średnią. Sprawia to jednak, że litery tracą swoje proporcje – kreska jest {{abbr\|m.in.\|między innymi}} zbyt cienka. W celu rozróżnienia takich kapitalików generowanych przez procesor tekstu od kapitalików zaimplementowanych przez twórców fonta jako jedna z funkcji OpenType, te drugie często nazywa się mianem prawdziwych kapitalików (''true small caps'').		Wiele systemów formatowania tekstu jest w stanie generować kapitaliki o {{abbr\|ok.\|około}} 1 do 2 punktów mniej, aby wielkościowo odpowiadały nieco ponad linię średnią. Sprawia to jednak, że litery tracą swoje proporcje – kreska jest {{abbr\|m.in.\|między innymi}} zbyt cienka. W celu rozróżnienia takich kapitalików generowanych przez procesor tekstu od kapitalików zaimplementowanych przez twórców fonta jako jedna z funkcji OpenType, te drugie często nazywa się mianem prawdziwych kapitalików (''true small caps'').
Linia 19:		Linia 19:
	* '''Kapitaliki/small caps''' ({{kod\|smcp}}) podmienia małe litery na kapitaliki.		* '''Kapitaliki/small caps''' ({{kod\|smcp}}) podmienia małe litery na kapitaliki.
	* '''Kapitaliki/small caps z wielkich liter''' ({{kod\|c2sc}}) podmienia duże litery na kapitaliki.		* '''Kapitaliki/small caps z wielkich liter''' ({{kod\|c2sc}}) podmienia duże litery na kapitaliki.
	* '''~~Mniejsze~~ kapitaliki/petite caps''' ({{kod\|pcap}}) podmienia małe litery na mniejszy wariant kapitalików (''petite caps'') jeżeli jest dostępny.		* '''Drobne kapitaliki/petite caps''' ({{kod\|pcap}}) podmienia małe litery na mniejszy wariant kapitalików (''petite caps'') jeżeli jest dostępny.
	* '''~~Mniejsze~~ kapitaliki/petite caps z wielkich liter''' ({{kod\|c2pc}}) podmienia duże litery na mniejszy wariant kapitalików (''petite caps'') jeżeli jest dostępny.		* '''Drobne kapitaliki/petite caps z wielkich liter''' ({{kod\|c2pc}}) podmienia duże litery na mniejszy wariant kapitalików (''petite caps'') jeżeli jest dostępny.

	Większość profesjonalnych fontów implementuje zwykłe kapitaliki, {{abbr\|tj.\|to jest}} ''small caps'' jako funkcje {{kod\|smcp}} oraz {{kod\|c2sc}}. Niektóre fonty poza standardowym zestawem prawdziwych kapitalików zawierają również {{abbr\|tzw.\|tak zwane}} ''petite caps'', {{abbr\|np.\|na przykład}} EB Garamond – są one wówczas implementowane albo jako zestaw stylistyczny, albo jako dedykowane funkcje {{kod\|pcap}} i {{kod\|c2pc}}.		Większość profesjonalnych fontów implementuje zwykłe kapitaliki, {{abbr\|tj.\|to jest}} ''small caps'' jako funkcje {{kod\|smcp}} oraz {{kod\|c2sc}}. Niektóre fonty poza standardowym zestawem prawdziwych kapitalików zawierają również {{abbr\|tzw.\|tak zwane}} ''petite caps'', {{abbr\|np.\|na przykład}} EB Garamond – są one wówczas implementowane albo jako zestaw stylistyczny, albo jako dedykowane funkcje {{kod\|pcap}} i {{kod\|c2pc}}.

Angelfrost: /* Microsoft Word */

2021-02-20T18:04:36Z

Microsoft Word

← poprzednia wersja		Wersja z 18:04, 20 lut 2021
Linia 25:		Linia 25:

	=== Microsoft Word ===		=== Microsoft Word ===
	Microsoft Word obsługuje automatyczne generowanie kapitalików polegające na skalowaniu dużych liter do odpowiednich rozmiarów. ~~Sposób ten jest~~ niestety ~~stosowany~~ także w przypadku, gdy font zawiera prawdziwe kapitaliki. W tym celu niektórzy twórcy fontów implementują kapitaliki jako osobny font, zazwyczaj posiadający suffiks "SC" (od ''small caps'') – takie rozwiązanie stosują wśród fontów {{abbr\|OFL\|Open Font License}} {{abbr\|m.in.\|między innymi}} rodziny Alegreya oraz Playfair Display.		Microsoft Word obsługuje automatyczne generowanie kapitalików polegające na skalowaniu dużych liter do odpowiednich rozmiarów. W tym celu należy otworzyć okno ''Czcionka'', a następnie zaznaczyć checkbox ''Kapitaliki''. Word niestety automatycznie tworzy kapitaliki z dużych liter także w przypadku, gdy font zawiera prawdziwe kapitaliki. W tym celu niektórzy twórcy fontów implementują kapitaliki jako osobny font, zazwyczaj posiadający suffiks "SC" (od ''small caps'') – takie rozwiązanie stosują wśród fontów {{abbr\|OFL\|Open Font License}} {{abbr\|m.in.\|między innymi}} rodziny Alegreya oraz Playfair Display.

	W niektórych fontach z kolei kapitaliki mogą być zaimplementowane jako osobny zestaw stylistyczny, który wówczas można przełączyć w Wordzie w oknie ''Czcionka'' w zakładce ''Zaawansowane'' w sekcji ''Funkcje OpenType''.		W niektórych fontach z kolei kapitaliki mogą być zaimplementowane jako osobny zestaw stylistyczny, który wówczas można przełączyć w Wordzie w oknie ''Czcionka'' w zakładce ''Zaawansowane'' w sekcji ''Funkcje OpenType''.

Angelfrost: Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:{{FULLPAGENAME}}}} Plik:Small caps vs petite caps.svg|thumb|Kapitaliki: ''small caps'' (góra) i ''p..."

2021-02-20T14:48:48Z

Utworzono nową stronę "{{DISPLAYTITLE:{{FULLPAGENAME}}}} Plik:Small caps vs petite caps.svg|thumb|Kapitaliki: ''small caps'' (góra) i ''p..."

Nowa strona

{{DISPLAYTITLE:{{FULLPAGENAME}}}}
[[Plik:Small caps vs petite caps.svg|thumb|Kapitaliki: ''small caps'' (góra) i ''petite caps'' (dół) w kroju Mrs Eaves.]]
'''Kapitaliki''' w typografii to znaki (przeważnie litery i cyfry) o wyglądzie dużych liter, ale wielkości zbliżonej do małych liter bądź cyfr tekstowych. Kapitaliki są używane w tekście jako forma emfazy mniej rzucająca się w oczy niż przy użyciu dużych liter, bądź stosowana obok lub w zamian za italiki i pogrubienie. Kapitaliki są ponadto używane w celu przyciągnięcia uwagi czytelnika, {{abbr|np.|na przykład}} na początku rozdziału bądź danej sekcji.

Dobrze zaprojektowane kapitaliki nie są wyłącznie skalowanymi wersjami dużych liter, lecz są tworzone specjalnie i podmieniane we właściwych środowiskach typograficznych. Kapitaliki zazwyczaj posiadają taką samą kreskę jak inne litery; mogą być ponadto nieco szersze w celu zwiększenia czytelności.

Współcześnie w bardzo profesjonalnych fontach wyróżnia się dwa warianty:
* '''small caps''' to kapitaliki nieco lub o wiele większe od linii średniej (''x-height''),
* '''petite caps''' to kapitaliki wielkością równe linii średniej.

Powyższy podział nie jest jednak standardem i jedynie nieliczne fonty stosują to rozróżnienie. W przypadku, gdy implementowany jest jeden wariant kapitalików przeważnie zawsze nosi on nazwę ''small caps'' zarówno w terminologii, jak i w implementacji (odpowiednie funkcje OpenType).

Wiele systemów formatowania tekstu jest w stanie generować kapitaliki o {{abbr|ok.|około}} 1 do 2 punktów mniej, aby wielkościowo odpowiadały nieco ponad linię średnią. Sprawia to jednak, że litery tracą swoje proporcje – kreska jest {{abbr|m.in.|między innymi}} zbyt cienka. W celu rozróżnienia takich kapitalików generowanych przez procesor tekstu od kapitalików zaimplementowanych przez twórców fonta jako jedna z funkcji OpenType, te drugie często nazywa się mianem prawdziwych kapitalików (''true small caps'').

Unicode również definiuje niektóre znaki jako "kapitaliki" dużych liter do wykorzystania z międzynarodowym alfabetem fonetycznym IPA bądź innymi sposobami transkrypcji. Przykładowo, ⟨ʀ⟩ oznacza spółgłoskę drżącą języczkową, obecną w niektórych dialektach języka niemieckiego i francuskiego.

== Implementacja ==
Współcześnie kapitaliki w fontach są implementowane jako następujące funkcje środowiska OpenType:
* '''Kapitaliki/small caps''' ({{kod|smcp}}) podmienia małe litery na kapitaliki.
* '''Kapitaliki/small caps z wielkich liter''' ({{kod|c2sc}}) podmienia duże litery na kapitaliki.
* '''Mniejsze kapitaliki/petite caps''' ({{kod|pcap}}) podmienia małe litery na mniejszy wariant kapitalików (''petite caps'') jeżeli jest dostępny.
* '''Mniejsze kapitaliki/petite caps z wielkich liter''' ({{kod|c2pc}}) podmienia duże litery na mniejszy wariant kapitalików (''petite caps'') jeżeli jest dostępny.

Większość profesjonalnych fontów implementuje zwykłe kapitaliki, {{abbr|tj.|to jest}} ''small caps'' jako funkcje {{kod|smcp}} oraz {{kod|c2sc}}. Niektóre fonty poza standardowym zestawem prawdziwych kapitalików zawierają również {{abbr|tzw.|tak zwane}} ''petite caps'', {{abbr|np.|na przykład}} EB Garamond – są one wówczas implementowane albo jako zestaw stylistyczny, albo jako dedykowane funkcje {{kod|pcap}} i {{kod|c2pc}}.

=== Microsoft Word ===
Microsoft Word obsługuje automatyczne generowanie kapitalików polegające na skalowaniu dużych liter do odpowiednich rozmiarów. Sposób ten jest niestety stosowany także w przypadku, gdy font zawiera prawdziwe kapitaliki. W tym celu niektórzy twórcy fontów implementują kapitaliki jako osobny font, zazwyczaj posiadający suffiks "SC" (od ''small caps'') – takie rozwiązanie stosują wśród fontów {{abbr|OFL|Open Font License}} {{abbr|m.in.|między innymi}} rodziny Alegreya oraz Playfair Display.

W niektórych fontach z kolei kapitaliki mogą być zaimplementowane jako osobny zestaw stylistyczny, który wówczas można przełączyć w Wordzie w oknie ''Czcionka'' w zakładce ''Zaawansowane'' w sekcji ''Funkcje OpenType''.

=== CSS ===
W CSS-ie istnieje właściwość <code>font-variant-caps</code>, która może przyjmować następujące wartości: <code>small-caps</code>, <code>petite-caps</code> oraz ponadto <code>unicase</code> i <code>titling-caps</code>.

== Użycie ==
Kapitaliki często są używane w tekście w miejscu, gdzie użycie dużych liter może zbytnio przyciągać uwagę tam, gdzie nie jest ona potrzebna. Przykładowo, The Economist używa kapitalików w skrótowcach dłuższych niż trzy litery, {{abbr|np.|na przykład}} "NATO".

Kapitaliki mogą również służyć w celu emfazy, wyszczególnienia jakiegoś fragmentu tekstu jednak o mocy mniejszej niż {{abbr|np.|na przykład}} zastosowanie pogrubienia. Często bywają również stosowane na początku danego rozdziału bądź sekcji by zwrócić uwagę czytelnika.

Wiele powszechnych skrótów jest również często zapisywanych przy użyciu kapitalików: {{abbr|m.in.|między innymi}} BC i AD oraz BCE i CE; podobnie w zegarze 12-godzinnym ''ante meridiem'' AM i ''post meridiem'' PM często są zapisywane przy użyciu kapitalików. W scenariuszach i dramatach kapitaliki zazwyczaj używane są dla imion postaci tuż przed ich liniami dialogowymi.

W wielu publikacjach Starego Testamentu tam gdzie słowo "Pan" lub "Bóg" zastępuje pierwotne ''Jahwe'' zazwyczaj jest drukowane kapitalikami.

[[Kategoria:Typografia]]