Chronotyp - Historia wersji

Kenex o 00:42, 20 mar 2026

2026-03-20T00:42:50Z

← poprzednia wersja		Wersja z 00:42, 20 mar 2026
Linia 44:		Linia 44:
	'''Linki zewnętrzne:'''		'''Linki zewnętrzne:'''
	* [https://youtu.be/eANk3-vRpCM Okradzeni – rzecz o nocnych markach \| Magdalena Komsta \| TEDxKoszalin] (Wykład na YouTube)		* [https://youtu.be/eANk3-vRpCM Okradzeni – rzecz o nocnych markach \| Magdalena Komsta \| TEDxKoszalin] (Wykład na YouTube)
	* [https://drugastronaks.wordpress.com/2020/03/16/dlaczego-niektorych-tak-trudno-zwlec-z-lozka/ Dlaczego niektórych tak trudno zwlec z łóżka?] (Artykuł na blogu Druga Strona)

	== Bibliografia ==		== Bibliografia ==

Kenex: + Zobacz też

2022-11-07T16:44:00Z

+ Zobacz też

← poprzednia wersja		Wersja z 16:44, 7 lis 2022
Linia 37:		Linia 37:
	\| Zespół Opóźnionej Fazy Snu (DSPS) \|\| 1		\| Zespół Opóźnionej Fazy Snu (DSPS) \|\| 1
	\|}		\|}

			== Zobacz też ==
			'''MiauBlog:'''
			* [[Blog:Sposoby na lepszy sen\|Sposoby na lepszy sen]]

			'''Linki zewnętrzne:'''
			* [https://youtu.be/eANk3-vRpCM Okradzeni – rzecz o nocnych markach \| Magdalena Komsta \| TEDxKoszalin] (Wykład na YouTube)
			* [https://drugastronaks.wordpress.com/2020/03/16/dlaczego-niektorych-tak-trudno-zwlec-z-lozka/ Dlaczego niektórych tak trudno zwlec z łóżka?] (Artykuł na blogu Druga Strona)

	== Bibliografia ==		== Bibliografia ==
Linia 42:		Linia 50:
	* [https://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/7,152731,27299750,najwieksze-mozliwosci-umyslowe-mamy-miedzy-9-a-10-co-indywidualnie.html Wszyscy regularnie zakłócamy działanie naszych zegarów biologicznych. Nie jest obojętne, co robimy i o której godzinie] (Gazeta Wyborcza, artykuł płatny)		* [https://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/7,152731,27299750,najwieksze-mozliwosci-umyslowe-mamy-miedzy-9-a-10-co-indywidualnie.html Wszyscy regularnie zakłócamy działanie naszych zegarów biologicznych. Nie jest obojętne, co robimy i o której godzinie] (Gazeta Wyborcza, artykuł płatny)

	~~== Warto obejrzeć i przeczytać ==~~
	* [https://youtu.be/eANk3-vRpCM Okradzeni – rzecz o nocnych markach \| Magdalena Komsta \| TEDxKoszalin] (Wykład na YouTube)
	* [https://drugastronaks.wordpress.com/2020/03/16/dlaczego-niektorych-tak-trudno-zwlec-z-lozka/ Dlaczego niektórych tak trudno zwlec z łóżka?] (Artykuł na blogu Druga Strona)

	[[Kategoria:Nauka]][[Kategoria:Przyroda]]		[[Kategoria:Nauka]][[Kategoria:Przyroda]]

ZioPeng: /* Rodzaje chronotypu */ Brakujące słowo.

2022-10-01T12:16:16Z

Rodzaje chronotypu: Brakujące słowo.

← poprzednia wersja		Wersja z 12:16, 1 paź 2022
Linia 13:		Linia 13:

	Opisuje się jednak także bardziej skrajne opcje, które są spotykane u niewielkiej części populacji:		Opisuje się jednak także bardziej skrajne opcje, które są spotykane u niewielkiej części populacji:
	* '''Zespół Przyspieszonej Fazy Snu, Advanced Sleep-Phase Syndrome (ASPS)''' - osoba robi się naturalnie senna po 19. Zaobserwowano nawet skrajny przypadek w pewnej rodzinie USA, gdzie naturalnymi godzinami senności są 17-19.		* '''Zespół Przyspieszonej Fazy Snu, Advanced Sleep-Phase Syndrome (ASPS)''' - osoba robi się naturalnie senna po 19. Zaobserwowano nawet skrajny przypadek w pewnej rodzinie w USA, gdzie naturalnymi godzinami senności są 17-19.
	* '''Zespół Opóźnionej Fazy Snu, Delayed Sleep-Phase Syndrome (DSPS)''' - osoba robi się naturalnie senna po 2 rano. Zdarzają się przypadki, dla których naturalną godziną jest nawet 6 rano.		* '''Zespół Opóźnionej Fazy Snu, Delayed Sleep-Phase Syndrome (DSPS)''' - osoba robi się naturalnie senna po 2 rano. Zdarzają się przypadki, dla których naturalną godziną jest nawet 6 rano.

Kenex: /* Sonda na Pociągopolis */

2021-08-03T22:49:57Z

Sonda na Pociągopolis

← poprzednia wersja		Wersja z 22:49, 3 sie 2021
Linia 25:		Linia 25:
	\|+ Jaki masz chronotyp?		\|+ Jaki masz chronotyp?
	\|-		\|-
	! ~~Tekst nagłówka~~ !! Liczba głosów		! Rodzaj chronotypu !! Liczba głosów
	\|-		\|-
	\| Zespół Przyspieszonej Fazy Snu (ASPS) \|\| 0		\| Zespół Przyspieszonej Fazy Snu (ASPS) \|\| 0

Kenex: /* Rodzaje chronotypu */

2021-08-03T22:43:34Z

Rodzaje chronotypu

← poprzednia wersja		Wersja z 22:43, 3 sie 2021
Linia 8:		Linia 8:
	== Rodzaje chronotypu ==		== Rodzaje chronotypu ==
	Najczęściej wyróżnia się trzy chronotypy:		Najczęściej wyróżnia się trzy chronotypy:
	* '''Chronotyp poranny, ~~skowronki~~''' - osoba naturalnie robi się senna ok. 21 i wstaje ok. 5		* '''Chronotyp poranny, skowronek''' - osoba naturalnie robi się senna ok. 21 i wstaje ok. 5
	* '''Chronotyp pośredni''' - osoba naturalnie robi się senna ok. 22-23 i wstaje ok. 6-7		* '''Chronotyp pośredni''' - osoba naturalnie robi się senna ok. 22-23 i wstaje ok. 6-7
	* '''Chronotyp wieczorny, ~~sowy~~''' - osoba naturalnie robi się senna po północy i wstaje ok. 8-9		* '''Chronotyp wieczorny, sowa''' - osoba naturalnie robi się senna po północy i wstaje ok. 8-9

	Opisuje się jednak także bardziej skrajne opcje, które są spotykane u niewielkiej części populacji:		Opisuje się jednak także bardziej skrajne opcje, które są spotykane u niewielkiej części populacji:

Kenex: + Sonda

2021-08-03T22:12:03Z

+ Sonda

@@ Linia 18: / Linia 18: @@
 == Przesunięcie u nastolatków ==
 U nastolatków chrontyp przesuwa się zazwyczaj o 1-3 godziny do przodu, a wraca do normy w wieku dwudziestu kilku lat. Jeśli więc masz chronotyp poranny, ale jesteś nastolatkiem, senność prawdopodobnie przyjdzie dopiero ok. 22-24.
 == Bibliografia ==

Kenex: Utworzono nową stronę "'''Chronotyp''' - zbiór zjawisk zachodzących w organizmie uzależnionych od pory dnia. Ludzie różnią się między sobą chronotypem, a wpływa on na godziny najleps..."

2021-08-03T22:07:04Z

Utworzono nową stronę "'''Chronotyp''' - zbiór zjawisk zachodzących w organizmie uzależnionych od pory dnia. Ludzie różnią się między sobą chronotypem, a wpływa on na godziny najleps..."

Nowa strona

'''Chronotyp''' - zbiór zjawisk zachodzących w organizmie uzależnionych od pory dnia. Ludzie różnią się między sobą chronotypem, a wpływa on na godziny najlepszego funkcjonowania oraz preferowane godziny snu. Jest silnie uwarunkowany genetycznie.

== Geneza zjawiska ==
Chronotyp decyduje między innymi o tym, o jakich godzinach naturalnie człowiek robi się senny. Chociaż społeczeństwa uprzemysłowione ustaliły, że wszyscy mają wstawać wcześnie rano, rozwiązanie ewolucyjne jest inne - gdyby wszyscy członkowie stada spali jednocześnie, aż przez 8 godzin nie byłoby nikogo na straży. Dlatego większe szanse przetrwania miały grupy, w których poszczególni członkowie zasypiali o różnych godzinach.

Chronotyp jest cechą silnie uwarunkowaną genetycznie. Można na siłę "przestawić" się do innych godzin, ale wtedy spada wydajność organizmu. W dodatku wystarczy dosłownie na parę dni zrezygnować z dyscypliny, by szybko wrócić do naturalnych godzin.

== Rodzaje chronotypu ==
Najczęściej wyróżnia się trzy chronotypy:
* '''Chronotyp poranny, skowronki''' - osoba naturalnie robi się senna ok. 21 i wstaje ok. 5
* '''Chronotyp pośredni''' - osoba naturalnie robi się senna ok. 22-23 i wstaje ok. 6-7
* '''Chronotyp wieczorny, sowy''' - osoba naturalnie robi się senna po północy i wstaje ok. 8-9

Opisuje się jednak także bardziej skrajne opcje, które są spotykane u niewielkiej części populacji:
* '''Zespół Przyspieszonej Fazy Snu, Advanced Sleep-Phase Syndrome (ASPS)''' - osoba robi się naturalnie senna po 19. Zaobserwowano nawet skrajny przypadek w pewnej rodzinie USA, gdzie naturalnymi godzinami senności są 17-19.
* '''Zespół Opóźnionej Fazy Snu, Delayed Sleep-Phase Syndrome (DSPS)''' - osoba robi się naturalnie senna po 2 rano. Zdarzają się przypadki, dla których naturalną godziną jest nawet 6 rano.

== Przesunięcie u nastolatków ==
U nastolatków chrontyp przesuwa się zazwyczaj o 1-3 godziny do przodu, a wraca do normy w wieku dwudziestu kilku lat. Jeśli więc masz chronotyp poranny, ale jesteś nastolatkiem, senność prawdopodobnie przyjdzie dopiero ok. 22-24.

== Bibliografia ==
* Walker, M. (2017). ''Dlaczego śpimy''. Warszawa: Marginesy.
* [https://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/7,152731,27299750,najwieksze-mozliwosci-umyslowe-mamy-miedzy-9-a-10-co-indywidualnie.html Wszyscy regularnie zakłócamy działanie naszych zegarów biologicznych. Nie jest obojętne, co robimy i o której godzinie] (Gazeta Wyborcza, artykuł płatny)

== Warto obejrzeć i przeczytać ==
* [https://youtu.be/eANk3-vRpCM Okradzeni – rzecz o nocnych markach | Magdalena Komsta | TEDxKoszalin] (Wykład na YouTube)
* [https://drugastronaks.wordpress.com/2020/03/16/dlaczego-niektorych-tak-trudno-zwlec-z-lozka/ Dlaczego niektórych tak trudno zwlec z łóżka?] (Artykuł na blogu Druga Strona)

[[Kategoria:Nauka]][[Kategoria:Przyroda]]