MruczekWiki - Wkład użytkownika [pl]

Ciekawe kim był ten

2026-06-02T13:37:17Z

Kenex:

''Znasz więcej żartów z serii? Dopisz je! :-)''

== Lista żartów ==
Żarty są ułożone alfabetycznie wedle nazwiska.

=== A ===
* {{Ciekawe kim był ten|Folia Aluminiowa|Aluminiow}}

=== B ===
* {{Ciekawe kim był ten|Stacja Benzynowa|Benzynow}}

=== C ===
* {{Ciekawe kim był ten|Wojna Cenowa|Cenow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Wata Cukrowa|Cukrow}}

=== D ===
* {{Ciekawe kim był ten|Kuchnia Domowa|Domow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Zupa Dyniowa|Dyniow}}

=== F ===
* {{Ciekawe kim był ten|Liczba Falowa|Falow}}

=== G ===
* {{Ciekawe kim był ten|Planeta Gazowa|Gazow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Terapia Genowa|Genow}}

=== I ===
* {{Ciekawe kim był ten|Przeglądarka Internetowa|Internetow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Wyszukiwarka Internetowa|Internetow}}

=== J ===
* {{Ciekawe kim był ten|Sałatka Jarzynowa|Jarzynow}}

=== K ===
* {{Ciekawe kim był ten|Tablica Korkowa|Korkow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Premiera Kinowa|Kinow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Noc Kryształowa|Kryształow}}

=== L ===
* {{Ciekawe kim był ten|Nerwica Lękowa|Lękow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Noc Listopadowa|Listopadow}}

=== N ===
* {{Ciekawe kim był ten|Przegroda Nosowa|Nosow}}

=== O ===
* {{Ciekawe kim był ten|Przerwa Obiadowa|Obiadow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Kość Ogonowa|Ogonow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Zupa Ogórkowa|Ogórkow}}

=== P ===
* {{Ciekawe kim był ten|Gra Planszowa|Planszow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Tożsamość Płciowa|Płciow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Zupa Pomidorowa|Pomidorow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Dzielnica Przemysłowa|Przemysłow}}

=== S ===
* {{Ciekawe kim był ten|Klatka Schodowa|Schodow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Tendencja Spadkowa|Spadkow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Teoria Spiskowa|Spiskow}}

=== T ===
* {{Ciekawe kim był ten|Patelnia Teflonowa|Teflonow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Woda Toaletowa|Toaletow}}

=== W ===
* {{Ciekawe kim był ten|Płyta Winylowa|Winylow}}

=== Z ===
* {{Ciekawe kim był ten|Kurtka Zimowa|Zimow}}

== Zobacz też ==
* [[Ciekawe cytaty]]
* [[Żarty deltowe]]
* [[Żarty siemopodobne]]

[[Kategoria:Humor]]
[[Kategoria:Zbiory]]

Spotkanie z papieżem

2026-05-16T11:42:54Z

Kenex: Utworzono nową stronę "<div class="bookpage"> Może i nie pamiętacie tego, bo byliście za młodzi, ale spytajcie swoich rodziców o pielgrzymki papieskie, jak wtedy było. Na pewno wspomną wam o tej atmosferze grozy i niepokoju, zwłaszcza w miastach, które nawiedzał wówczas Papież Polak. Nie było to nigdzie dokumentowane, teraz się o tym nie mówi, nawet wtedy był to temat tabu, ale wszyscy się po prostu bali i takie są fakty. Pamiętam jak w byłem w przedszkolu i przyszł…"

<div class="bookpage">
Może i nie pamiętacie tego, bo byliście za młodzi, ale spytajcie swoich rodziców o pielgrzymki papieskie, jak wtedy było. Na pewno wspomną wam o tej atmosferze grozy i niepokoju, zwłaszcza w miastach, które nawiedzał wówczas Papież Polak. Nie było to nigdzie dokumentowane, teraz się o tym nie mówi, nawet wtedy był to temat tabu, ale wszyscy się po prostu bali i takie są fakty.

Pamiętam jak w byłem w przedszkolu i przyszła do nas na katechezę jakaś nowa siostra zakonna. Mówiła, że przyszła po to, aby wybrać dziecko, które dostąpi zaszczytu spotkania z papieżem. Bardzo się starałem, klepałem modlitwy z największą pobożnością na jakie było stać 5-letnie dziecko, ale wybrany został taki Maciuś, kolega o twarzy niewinnego aniołka.

Było mi z tego powodu bardzo smutno, że na spotkanie z Papieżem poszedł Maciuś, a nie ja. Gdy powiedziałem o tym rodzicom, po prostu zbledli. Dostałem od ojca nieziemski opieprz, zupełnie tak jak wtedy gdy wszedłem bez zastanowienia na ulicę i o mało co nie wpakowałem się pod koła rozpędzonego auta. Matka powiedziała, bym zapomniał o Maciusiu i nigdy nikomu nie opowiadał tej historii.

Nie rozumiałem, co się wtedy działo, ale faktycznie, po spotkaniu z Papieżem nigdy nie widziałem Maćka. Jego imię zniknęło z listy obecności, z jego szafeczki zniknęły jego ubrania, żadna z Pań nigdy o nim nie wspominała. Nie tyle, że zniknął - miałem wrażenie, jakby wszyscy udawali, że nigdy nie istniał.

Więc jak jakiś zatwardziały katolik będzie was pytał o dowody, nie szukajcie daleko, po prostu powiedzcie, żeby szczerze porozmawiał z rodzicami, a oni już mu wytłumaczą jak to wszystko wyglądało naprawdę. Póki świadkowie tych okropnych wydarzeń jeszcze żyją.
</div>
[[Kategoria:Copypasty]]

Samochodziarz

2026-05-06T16:05:16Z

Kenex: /* Poglądy */

[[Plik:Samochodziarz.jpg|269px|mały|Negatywne wyobrażenie samochodziarza]]
'''Samochodziarz''' - pogardliwe określenie wobec osób, które fanatycznie preferują podróżowanie samochodem oraz chcą, by infrastruktura była projektowana głównie z myślą o samochodach. Anglojęzycznym odpowiednikiem o podobnym wydźwięku jest '''carbrain'''.

== Poglądy ==
'''Stereotypowy samochodziarz lubi:'''
* Poszerzanie jezdni
* Dodawanie nowych pasów jezdni
* Likwidację przejść dla pieszych
* Likwidację fotoradarów i innych kontroli prędkości
* Likwidację infrastruktury rowerowej
* Nielegalne parkowanie na chodniku

'''Stereotypowy samochodziarz nie lubi:'''
* Zwężania jezdni
* Pasów rowerowych
* Buspasów
* Dodawania przejść dla pieszych
* Dodawania fotoradarów i innych kontroli prędkości
* Ludzi przemieszczających się poza samochodem - głównie pieszych i rowerzystów
* Legalnego parkowania na pasie jezdni

'''Stereotypowy samochodziarz uważa, że:'''
* Jeździ szybko ale bezpiecznie
* Należy surowo karać jadących "zbyt wolno"
* Należy przestać karać przekraczających prędkość "w granicach zdrowego rozsądku"
* Rowery na drodze są bardziej niebezpieczne od samochodów

== Leczenie ==
W przypadku umiarkowanego samochodziarza, pomocne może być podanie [[Pomarańczowa pigułka|pomarańczowej pigułki]].

== Zobacz też ==
'''MruzekWiki:'''
* [[Hejter]]
* [[Madka]]
* [[Reddit]]

'''Navbox o urbanistyce:'''
{{Navbox urbanistyka}}

[[Kategoria:Ludzie]]

Mastodon

2026-05-06T14:57:10Z

Kenex: /* Po polsku */

'''Mastodon''' - otwarta i zdecentralizowana sieć społecznościowa.

== Wybrane profile ==
Pusto na ścianie? Możesz zacząć od obserwacji poniższych profili.

=== Po polsku ===
* [https://mastodon.social/@ciekawe@101010.pl Ciekawe - przegląd prasy]
* [https://mastodon.social/@wyborcza.pl@bsky.brid.gy Gazeta Wyborcza]
* [https://mastodon.social/@icd@mastodon.internet-czas-dzialac.pl Internet. Czas działać!]
* [https://mastodon.social/@niebezpiecznik_pl@infosec.exchange Niebezpiecznik]
* [https://mastodon.social/@okobot@mastodon.com.pl OKO.press News]
* [https://mastodon.social/@panoptykon@eupolicy.social Panoptykon]
* [https://mastodon.social/@razem@partiarazem.pl Razem]
* [https://mastodon.social/@UODO@mastodon.com.pl Urząd Ochrony Danych Osobowych]
* [https://mastodon.social/@Watchdog_Polska@mastodon.com.pl Watchdog_Polska]
* [https://mastodon.social/@wolnelewo@kolektiva.social Wolnelewo]

=== Po angielsku ===
* [https://mastodon.social/@BleepingComputer@infosec.exchange BleepingComputer]
* [https://mastodon.social/@BuyFromEU BuyFromEU]
* [https://mastodon.social/@cryptomator@mastodon.online Cryptomator]
* [https://mastodon.social/@EUCommission@ec.social-network.europa.eu European Commission]
* [https://mastodon.social/@chatcontrol Fight Chat Control]
* [https://mastodon.social/@freedomofpress@freedom.press Freedom of the Press]
* [https://mastodon.social/@GrapheneOS@grapheneos.social GrapheneOS]
* [https://mastodon.social/@internetarchive@mastodon.archive.org Internet Archive]
* [https://mastodon.social/@linuxmint Linux Mint]
* [https://mastodon.social/@echo_pbreyer@digitalcourage.social Patrick Breyer]
* [https://mastodon.social/@protonprivacy Proton]
* [https://mastodon.social/@signalapp@mastodon.world Signal]
* [https://mastodon.social/@SteamDB@infosec.exchange SteamDB]
* [https://mastodon.social/@Tutanota Tuta]

== Zobacz też ==
* [[Kapitalizm inwigilacji]]

[[Kategoria:Internet]]
[[Kategoria:Zbiory]]
[[Kategoria:Media społecznościowe]]

Mastodon

2026-05-01T15:41:55Z

Kenex: /* Po angielsku */

'''Mastodon''' - otwarta i zdecentralizowana sieć społecznościowa.

== Wybrane profile ==
Pusto na ścianie? Możesz zacząć od obserwacji poniższych profili.

=== Po polsku ===
* [https://mastodon.social/@ciekawe@101010.pl Ciekawe - przegląd prasy]
* [https://mastodon.social/@wyborcza.pl@bsky.brid.gy Gazeta Wyborcza]
* [https://mastodon.social/@icd@mastodon.internet-czas-dzialac.pl Internet. Czas działać!]
* [https://mastodon.social/@niebezpiecznik_pl@infosec.exchange Niebezpiecznik]
* [https://mastodon.social/@okobot@mastodon.com.pl OKO.press News]
* [https://mastodon.social/@panoptykon@eupolicy.social Panoptykon]
* [https://mastodon.social/@razem@partiarazem.pl Razem]
* [https://mastodon.social/@UODO@mastodon.com.pl Urząd Ochrony Danych Osobowych]
* [https://mastodon.social/@Watchdog_Polska@mastodon.com.pl Watchdog_Polska]
* [https://mastodon.social/@wolnelewo@kolektiva.social wolnelewo]

=== Po angielsku ===
* [https://mastodon.social/@BleepingComputer@infosec.exchange BleepingComputer]
* [https://mastodon.social/@BuyFromEU BuyFromEU]
* [https://mastodon.social/@cryptomator@mastodon.online Cryptomator]
* [https://mastodon.social/@EUCommission@ec.social-network.europa.eu European Commission]
* [https://mastodon.social/@chatcontrol Fight Chat Control]
* [https://mastodon.social/@freedomofpress@freedom.press Freedom of the Press]
* [https://mastodon.social/@GrapheneOS@grapheneos.social GrapheneOS]
* [https://mastodon.social/@internetarchive@mastodon.archive.org Internet Archive]
* [https://mastodon.social/@linuxmint Linux Mint]
* [https://mastodon.social/@echo_pbreyer@digitalcourage.social Patrick Breyer]
* [https://mastodon.social/@protonprivacy Proton]
* [https://mastodon.social/@signalapp@mastodon.world Signal]
* [https://mastodon.social/@SteamDB@infosec.exchange SteamDB]
* [https://mastodon.social/@Tutanota Tuta]

== Zobacz też ==
* [[Kapitalizm inwigilacji]]

[[Kategoria:Internet]]
[[Kategoria:Zbiory]]
[[Kategoria:Media społecznościowe]]

Mastodon

2026-05-01T15:26:30Z

Kenex: /* Po angielsku */

'''Mastodon''' - otwarta i zdecentralizowana sieć społecznościowa.

== Wybrane profile ==
Pusto na ścianie? Możesz zacząć od obserwacji poniższych profili.

=== Po polsku ===
* [https://mastodon.social/@ciekawe@101010.pl Ciekawe - przegląd prasy]
* [https://mastodon.social/@wyborcza.pl@bsky.brid.gy Gazeta Wyborcza]
* [https://mastodon.social/@icd@mastodon.internet-czas-dzialac.pl Internet. Czas działać!]
* [https://mastodon.social/@niebezpiecznik_pl@infosec.exchange Niebezpiecznik]
* [https://mastodon.social/@okobot@mastodon.com.pl OKO.press News]
* [https://mastodon.social/@panoptykon@eupolicy.social Panoptykon]
* [https://mastodon.social/@razem@partiarazem.pl Razem]
* [https://mastodon.social/@UODO@mastodon.com.pl Urząd Ochrony Danych Osobowych]
* [https://mastodon.social/@Watchdog_Polska@mastodon.com.pl Watchdog_Polska]
* [https://mastodon.social/@wolnelewo@kolektiva.social wolnelewo]

=== Po angielsku ===
* [https://mastodon.social/@BleepingComputer@infosec.exchange BleepingComputer]
* [https://mastodon.social/@BuyFromEU BuyFromEU]
* [https://mastodon.social/@cryptomator@mastodon.online Cryptomator]
* [https://mastodon.social/@EUCommission@ec.social-network.europa.eu European Commission]
* [https://mastodon.social/@chatcontrol Fight Chat Control]
* [https://mastodon.social/@freedomofpress@freedom.press Freedom of the Press]
* [https://mastodon.social/@GrapheneOS@grapheneos.social GrapheneOS]
* [https://mastodon.social/@internetarchive@mastodon.archive.org Internet Archive]
* [https://mastodon.social/@linuxmint Linux Mint]
* [https://mastodon.social/@echo_pbreyer@digitalcourage.social Patrick Breyer]
* [https://mastodon.social/@protonprivacy Proton]
* [https://mastodon.social/@signalapp@mastodon.world Signal]
* [https://mastodon.social/@SteamDB@infosec.exchange SteamDB]

== Zobacz też ==
* [[Kapitalizm inwigilacji]]

[[Kategoria:Internet]]
[[Kategoria:Zbiory]]
[[Kategoria:Media społecznościowe]]

Mastodon

2026-05-01T15:17:16Z

Kenex: /* Po angielsku */

'''Mastodon''' - otwarta i zdecentralizowana sieć społecznościowa.

== Wybrane profile ==
Pusto na ścianie? Możesz zacząć od obserwacji poniższych profili.

=== Po polsku ===
* [https://mastodon.social/@ciekawe@101010.pl Ciekawe - przegląd prasy]
* [https://mastodon.social/@wyborcza.pl@bsky.brid.gy Gazeta Wyborcza]
* [https://mastodon.social/@icd@mastodon.internet-czas-dzialac.pl Internet. Czas działać!]
* [https://mastodon.social/@niebezpiecznik_pl@infosec.exchange Niebezpiecznik]
* [https://mastodon.social/@okobot@mastodon.com.pl OKO.press News]
* [https://mastodon.social/@panoptykon@eupolicy.social Panoptykon]
* [https://mastodon.social/@razem@partiarazem.pl Razem]
* [https://mastodon.social/@UODO@mastodon.com.pl Urząd Ochrony Danych Osobowych]
* [https://mastodon.social/@Watchdog_Polska@mastodon.com.pl Watchdog_Polska]
* [https://mastodon.social/@wolnelewo@kolektiva.social wolnelewo]

=== Po angielsku ===
* [https://mastodon.social/@BleepingComputer@infosec.exchange BleepingComputer]
* [https://mastodon.social/@BuyFromEU BuyFromEU]
* [https://mastodon.social/@cryptomator@mastodon.online Cryptomator]
* [https://mastodon.social/@EUCommission@ec.social-network.europa.eu European Commission]
* [https://mastodon.social/@chatcontrol Fight Chat Control]
* [https://mastodon.social/@GrapheneOS@grapheneos.social GrapheneOS]
* [https://mastodon.social/@internetarchive@mastodon.archive.org Internet Archive]
* [https://mastodon.social/@linuxmint Linux Mint]
* [https://mastodon.social/@echo_pbreyer@digitalcourage.social Patrick Breyer]
* [https://mastodon.social/@protonprivacy Proton]
* [https://mastodon.social/@signalapp@mastodon.world Signal]
* [https://mastodon.social/@SteamDB@infosec.exchange SteamDB]

== Zobacz też ==
* [[Kapitalizm inwigilacji]]

[[Kategoria:Internet]]
[[Kategoria:Zbiory]]
[[Kategoria:Media społecznościowe]]

Mastodon

2026-05-01T15:15:19Z

Kenex: Utworzono nową stronę "'''Mastodon''' - otwarta i zdecentralizowana sieć społecznościowa. == Wybrane profile == Pusto na ścianie? Możesz zacząć od obserwacji poniższych profili. === Po polsku === * [https://mastodon.social/@ciekawe@101010.pl Ciekawe - przegląd prasy] * [https://mastodon.social/@wyborcza.pl@bsky.brid.gy Gazeta Wyborcza] * [https://mastodon.social/@icd@mastodon.internet-czas-dzialac.pl Internet. Czas działać!] * [https://mastodon.social/@niebezpiecznik_pl@info…"

'''Mastodon''' - otwarta i zdecentralizowana sieć społecznościowa.

== Wybrane profile ==
Pusto na ścianie? Możesz zacząć od obserwacji poniższych profili.

=== Po polsku ===
* [https://mastodon.social/@ciekawe@101010.pl Ciekawe - przegląd prasy]
* [https://mastodon.social/@wyborcza.pl@bsky.brid.gy Gazeta Wyborcza]
* [https://mastodon.social/@icd@mastodon.internet-czas-dzialac.pl Internet. Czas działać!]
* [https://mastodon.social/@niebezpiecznik_pl@infosec.exchange Niebezpiecznik]
* [https://mastodon.social/@okobot@mastodon.com.pl OKO.press News]
* [https://mastodon.social/@panoptykon@eupolicy.social Panoptykon]
* [https://mastodon.social/@razem@partiarazem.pl Razem]
* [https://mastodon.social/@UODO@mastodon.com.pl Urząd Ochrony Danych Osobowych]
* [https://mastodon.social/@Watchdog_Polska@mastodon.com.pl Watchdog_Polska]
* [https://mastodon.social/@wolnelewo@kolektiva.social wolnelewo]

=== Po angielsku ===
* [https://mastodon.social/@BuyFromEU BuyFromEU]
* [https://mastodon.social/@cryptomator@mastodon.online Cryptomator]
* [https://mastodon.social/@EUCommission@ec.social-network.europa.eu European Commission]
* [https://mastodon.social/@chatcontrol Fight Chat Control]
* [https://mastodon.social/@GrapheneOS@grapheneos.social GrapheneOS]
* [https://mastodon.social/@internetarchive@mastodon.archive.org Internet Archive]
* [https://mastodon.social/@linuxmint Linux Mint]
* [https://mastodon.social/@echo_pbreyer@digitalcourage.social Patrick Breyer]
* [https://mastodon.social/@protonprivacy Proton]
* [https://mastodon.social/@signalapp@mastodon.world Signal]
* [https://mastodon.social/@SteamDB@infosec.exchange SteamDB]

== Zobacz też ==
* [[Kapitalizm inwigilacji]]

[[Kategoria:Internet]]
[[Kategoria:Zbiory]]
[[Kategoria:Media społecznościowe]]

Ciekawe kim był ten

2026-04-21T18:38:12Z

Kenex: /* S */

''Znasz więcej żartów z serii? Dopisz je! :-)''

== Lista żartów ==
Żarty są ułożone alfabetycznie wedle nazwiska.

=== A ===
* {{Ciekawe kim był ten|Folia Aluminiowa|Aluminiow}}

=== B ===
* {{Ciekawe kim był ten|Stacja Benzynowa|Benzynow}}

=== C ===
* {{Ciekawe kim był ten|Wojna Cenowa|Cenow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Wata Cukrowa|Cukrow}}

=== D ===
* {{Ciekawe kim był ten|Kuchnia Domowa|Domow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Zupa Dyniowa|Dyniow}}

=== F ===
* {{Ciekawe kim był ten|Liczba Falowa|Falow}}

=== G ===
* {{Ciekawe kim był ten|Planeta Gazowa|Gazow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Terapia Genowa|Genow}}

=== I ===
* {{Ciekawe kim był ten|Przeglądarka Internetowa|Internetow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Wyszukiwarka Internetowa|Internetow}}

=== J ===
* {{Ciekawe kim był ten|Sałatka Jarzynowa|Jarzynow}}

=== K ===
* {{Ciekawe kim był ten|Tablica Korkowa|Korkow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Premiera Kinowa|Kinow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Noc Kryształowa|Kryształow}}

=== L ===
* {{Ciekawe kim był ten|Nerwica Lękowa|Lękow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Noc Listopadowa|Listopadow}}

=== N ===
* {{Ciekawe kim był ten|Przegroda Nosowa|Nosow}}

=== O ===
* {{Ciekawe kim był ten|Przerwa Obiadowa|Obiadow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Zupa Ogórkowa|Ogórkow}}

=== P ===
* {{Ciekawe kim był ten|Gra Planszowa|Planszow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Tożsamość Płciowa|Płciow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Zupa Pomidorowa|Pomidorow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Dzielnica Przemysłowa|Przemysłow}}

=== S ===
* {{Ciekawe kim był ten|Klatka Schodowa|Schodow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Tendencja Spadkowa|Spadkow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Teoria Spiskowa|Spiskow}}

=== T ===
* {{Ciekawe kim był ten|Patelnia Teflonowa|Teflonow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Woda Toaletowa|Toaletow}}

=== W ===
* {{Ciekawe kim był ten|Płyta Winylowa|Winylow}}

=== Z ===
* {{Ciekawe kim był ten|Kurtka Zimowa|Zimow}}

== Zobacz też ==
* [[Ciekawe cytaty]]
* [[Żarty deltowe]]
* [[Żarty siemopodobne]]

[[Kategoria:Humor]]
[[Kategoria:Zbiory]]

Miaublog

2026-04-12T13:57:55Z

Kenex: Nowy kamień milowy!

'''Miaublog''' - projekt społeczności [[Mruczek Wiki]], w którym użytkownicy mogą publikować własne teksty - przemyślenia, newsy, recenzje i wiele więcej.

* [[Blog:Strona główna|Link do strony głównej Miaubloga]]

== Historia ==
Miaublog wystartował 2 sierpnia 2022.

=== Kamienie milowe ===
{| class="wikitable gigapadding"
! Kamień !! Data
|-
| [[69]] wpisów || 5 stycznia 2023
|-
| 100 wpisów || 19 lutego 2023
|-
| 200 wpisów || 12 kwietnia 2026
|}

{{Kamień milowy|{{PAGESINCATEGORY:Miaublog|pages}}|100}}

== Zobacz też ==
* [[Mruczeksłownik]]
* [[MruczekWiki]]

[[Kategoria:Historia]]
[[Kategoria:MW]]

Ciekawe kim był ten

2026-04-11T19:22:36Z

Kenex:

''Znasz więcej żartów z serii? Dopisz je! :-)''

== Lista żartów ==
Żarty są ułożone alfabetycznie wedle nazwiska.

=== A ===
* {{Ciekawe kim był ten|Folia Aluminiowa|Aluminiow}}

=== B ===
* {{Ciekawe kim był ten|Stacja Benzynowa|Benzynow}}

=== C ===
* {{Ciekawe kim był ten|Wojna Cenowa|Cenow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Wata Cukrowa|Cukrow}}

=== D ===
* {{Ciekawe kim był ten|Kuchnia Domowa|Domow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Zupa Dyniowa|Dyniow}}

=== F ===
* {{Ciekawe kim był ten|Liczba Falowa|Falow}}

=== G ===
* {{Ciekawe kim był ten|Planeta Gazowa|Gazow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Terapia Genowa|Genow}}

=== I ===
* {{Ciekawe kim był ten|Przeglądarka Internetowa|Internetow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Wyszukiwarka Internetowa|Internetow}}

=== J ===
* {{Ciekawe kim był ten|Sałatka Jarzynowa|Jarzynow}}

=== K ===
* {{Ciekawe kim był ten|Tablica Korkowa|Korkow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Premiera Kinowa|Kinow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Noc Kryształowa|Kryształow}}

=== L ===
* {{Ciekawe kim był ten|Nerwica Lękowa|Lękow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Noc Listopadowa|Listopadow}}

=== N ===
* {{Ciekawe kim był ten|Przegroda Nosowa|Nosow}}

=== O ===
* {{Ciekawe kim był ten|Przerwa Obiadowa|Obiadow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Zupa Ogórkowa|Ogórkow}}

=== P ===
* {{Ciekawe kim był ten|Gra Planszowa|Planszow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Tożsamość Płciowa|Płciow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Zupa Pomidorowa|Pomidorow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Dzielnica Przemysłowa|Przemysłow}}

=== S ===
* {{Ciekawe kim był ten|Klatka Schodowa|Schodow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Teoria Spiskowa|Spiskow}}

=== T ===
* {{Ciekawe kim był ten|Patelnia Teflonowa|Teflonow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Woda Toaletowa|Toaletow}}

=== W ===
* {{Ciekawe kim był ten|Płyta Winylowa|Winylow}}

=== Z ===
* {{Ciekawe kim był ten|Kurtka Zimowa|Zimow}}

== Zobacz też ==
* [[Ciekawe cytaty]]
* [[Żarty deltowe]]
* [[Żarty siemopodobne]]

[[Kategoria:Humor]]
[[Kategoria:Zbiory]]

Euro Truck Simulator 2

2026-04-08T22:49:26Z

Kenex:

{{Polecają|Grę|[[Użytkownik:Kenex|Kenex]]}}
{{Infobox
|Tytuł = Euro Truck Simulator 2
|Obraz = Euro Truck Simulator 2 okładka.jpg
|Szerokość obrazu = 330
|Podpis obrazu = Okładka gry ze Steam
|Tytuł1 = Premiera
|Zawartość1 = 18 października 2012
|Tytuł2 = Strony
|Zawartość2 = [https://www.gry-online.pl/gry/euro-truck-simulator-2/z5287d Gry-OnLine]<br>[https://store.steampowered.com/app/227300/Euro_Truck_Simulator_2/ Steam]
|Tytuł3 = Wymagane miejsce
|Zawartość3 = 3 GB
|Tytuł4 = Opinie
|Zawartość4 = [https://steamcommunity.com/id/kenexgropl/recommended/227300?snr=1_5_9__402 Opinia Kenexa (pozytywna)]
}}
'''Euro Truck Simulator 2''' - symulator jazdy ciężarówką, którego akcja dzieje się w Europie.

== Mody ==
* [[ProMods (ETS2)]] - wysokiej jakości mapa Europy oraz Bliskiego Wschodu przygotowana przez społeczność

== Galeria ==
<gallery>
Euro Truck Simulator 2 01.jpg
Euro Truck Simulator 2 02.jpg
Euro Truck Simulator 2 03.jpg
</gallery>
== Zobacz też ==
{{Navbox gry symulacyjne}}

[[Kategoria:Gry]]

ProMods (ETS2)

2026-04-08T22:46:07Z

Kenex: Wycofuję polecajkę. ProMods nadal jest spoko, ale oryginalna mapa stała się na tyle dobra, że nie potrzeba tak bardzo moda. A to upierdliwe, że co i rusz trzeba pobierać nową wersję, wymagającą wszystkich dodatków, bo starsza nie zadziała na aktualnej wersji gry.

{{Infobox
|Tytuł = ProMods
|Obraz = ProMods logo.webp
|Szerokość obrazu = 300
|Podpis obrazu = Logo ProMods
|Tytuł1 = Modyfikacja do gry
|Zawartość1 = [[Euro Truck Simulator 2]]
|Tytuł2 = Strony
|Zawartość2 = [https://promods.net/index.php Oficjalna strona]<br>[https://www.promods.net/discord/verify.php Serwer Discord]
}}
'''ProMods''' - mod do gry [[Euro Truck Simulator 2]] poprawiający i rozbudowujący mapę względem oryginalnej gry. Celem autorów jest zapewnienie większego realizmu oraz wierniejszego oddania klimatu poszczególnych miejsc.

Aby pobrać ProMods, wymagane jest założenie konta na oficjalnej stronie. Darmowy download ma bardzo ograniczony transfer oraz wymaga pobierania poszczególnych plików osobno. Aby pobrać ProMods legalnie w cywilizowanych warunkach, wymagana jest niewielka opłata.

== Galeria ==
<gallery>
ProMods Łagów.png|Łagów, Polska
ProMods Piaski.png|Piaski, Polska
ProMods Opole.png|Opole, Polska
ProMods Islandia.webp|Islandia
ProMods Hiszpania.jpg|Hiszpania
</gallery>

== Zobacz też ==
{{Navbox gry symulacyjne}}
[[Kategoria:Gry]]

Euro Truck Simulator 2

2026-04-08T22:43:49Z

Kenex: Oryginalna mapa stała się na tyle dobra, że nie potrzeba tak bardzo ProMods.

{{Infobox
|Tytuł = Euro Truck Simulator 2
|Obraz = Euro Truck Simulator 2 okładka.jpg
|Szerokość obrazu = 330
|Podpis obrazu = Okładka gry ze Steam
|Tytuł1 = Premiera
|Zawartość1 = 18 października 2012
|Tytuł2 = Strony
|Zawartość2 = [https://www.gry-online.pl/gry/euro-truck-simulator-2/z5287d Gry-OnLine]<br>[https://store.steampowered.com/app/227300/Euro_Truck_Simulator_2/ Steam]
|Tytuł3 = Wymagane miejsce
|Zawartość3 = 3 GB
|Tytuł4 = Opinie
|Zawartość4 = [https://steamcommunity.com/id/kenexgropl/recommended/227300?snr=1_5_9__402 Opinia Kenexa (pozytywna)]
}}
'''Euro Truck Simulator 2''' - symulator jazdy ciężarówką, którego akcja dzieje się w Europie.

== Mody ==
* [[ProMods (ETS2)]] - wysokiej jakości mapa Europy oraz Bliskiego Wschodu przygotowana przez społeczność

== Galeria ==
<gallery>
Euro Truck Simulator 2 01.jpg
Euro Truck Simulator 2 02.jpg
Euro Truck Simulator 2 03.jpg
</gallery>
== Zobacz też ==
{{Navbox gry symulacyjne}}

[[Kategoria:Gry]]

Dyskusja:Gangsta forum do spamowania

2026-04-07T00:04:47Z

Kenex: Utworzono nową stronę "== Wzmianka o planach reaktywacji == Cytat: "''W planach jest reaktywacja forum, jednakże przeszkodą jest znalezienie odpowiedniego hostingu, gdzie można by było bez obaw postawić forum''" Czy to nadal aktualne? Jak nie, możnaby usunąć fragment lub zmienić na czas przeszły. --~~~~"

== Wzmianka o planach reaktywacji ==
Cytat: "''W planach jest reaktywacja forum, jednakże przeszkodą jest znalezienie odpowiedniego hostingu, gdzie można by było bez obaw postawić forum''"

Czy to nadal aktualne? Jak nie, możnaby usunąć fragment lub zmienić na czas przeszły. --[[Użytkownik:Kenex|Kenex]] ([[Dyskusja użytkownika:Kenex|dyskusja]]) 00:04, 7 kwi 2026 (UTC)

Ciekawe kim był ten

2026-04-06T20:40:10Z

Kenex:

''Znasz więcej żartów z serii? Dopisz je! :-)''

== Lista żartów ==
Żarty są ułożone alfabetycznie wedle nazwiska.

=== A ===
* {{Ciekawe kim był ten|Folia Aluminiowa|Aluminiow}}

=== C ===
* {{Ciekawe kim był ten|Wojna Cenowa|Cenow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Wata Cukrowa|Cukrow}}

=== D ===
* {{Ciekawe kim był ten|Kuchnia Domowa|Domow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Zupa Dyniowa|Dyniow}}

=== F ===
* {{Ciekawe kim był ten|Liczba Falowa|Falow}}

=== G ===
* {{Ciekawe kim był ten|Planeta Gazowa|Gazow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Terapia Genowa|Genow}}

=== I ===
* {{Ciekawe kim był ten|Przeglądarka Internetowa|Internetow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Wyszukiwarka Internetowa|Internetow}}

=== J ===
* {{Ciekawe kim był ten|Sałatka Jarzynowa|Jarzynow}}

=== K ===
* {{Ciekawe kim był ten|Tablica Korkowa|Korkow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Premiera Kinowa|Kinow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Noc Kryształowa|Kryształow}}

=== L ===
* {{Ciekawe kim był ten|Nerwica Lękowa|Lękow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Noc Listopadowa|Listopadow}}

=== N ===
* {{Ciekawe kim był ten|Przegroda Nosowa|Nosow}}

=== O ===
* {{Ciekawe kim był ten|Przerwa Obiadowa|Obiadow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Zupa Ogórkowa|Ogórkow}}

=== P ===
* {{Ciekawe kim był ten|Gra Planszowa|Planszow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Tożsamość Płciowa|Płciow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Zupa Pomidorowa|Pomidorow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Dzielnica Przemysłowa|Przemysłow}}

=== S ===
* {{Ciekawe kim był ten|Klatka Schodowa|Schodow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Teoria Spiskowa|Spiskow}}

=== T ===
* {{Ciekawe kim był ten|Patelnia Teflonowa|Teflonow}}
* {{Ciekawe kim był ten|Woda Toaletowa|Toaletow}}

=== W ===
* {{Ciekawe kim był ten|Płyta Winylowa|Winylow}}

=== Z ===
* {{Ciekawe kim był ten|Kurtka Zimowa|Zimow}}

== Zobacz też ==
* [[Ciekawe cytaty]]
* [[Żarty deltowe]]
* [[Żarty siemopodobne]]

[[Kategoria:Humor]]
[[Kategoria:Zbiory]]

Samochodziarz

2026-04-02T16:57:36Z

Kenex:

[[Plik:Samochodziarz.jpg|269px|mały|Negatywne wyobrażenie samochodziarza]]
'''Samochodziarz''' - pogardliwe określenie wobec osób, które fanatycznie preferują podróżowanie samochodem oraz chcą, by infrastruktura była projektowana głównie z myślą o samochodach. Anglojęzycznym odpowiednikiem o podobnym wydźwięku jest '''carbrain'''.

== Poglądy ==
'''Stereotypowy samochodziarz lubi:'''
* Poszerzanie jezdni
* Dodawanie nowych pasów jezdni
* Likwidację przejść dla pieszych
* Likwidację fotoradarów i innych kontroli prędkości
* Likwidację infrastruktury rowerowej

'''Stereotypowy samochodziarz nie lubi:'''
* Zwężania jezdni
* Pasów rowerowych
* Buspasów
* Dodawania przejść dla pieszych
* Dodawania fotoradarów i innych kontroli prędkości
* Ludzi przemieszczających się poza samochodem - głównie pieszych i rowerzystów

'''Stereotypowy samochodziarz uważa, że:'''
* Jeździ szybko ale bezpiecznie
* Należy surowo karać jadących "zbyt wolno"
* Należy przestać karać przekraczających prędkość "w granicach zdrowego rozsądku"
* Rowery na drodze są bardziej niebezpieczne od samochodów

== Leczenie ==
W przypadku umiarkowanego samochodziarza, pomocne może być podanie [[Pomarańczowa pigułka|pomarańczowej pigułki]].

== Zobacz też ==
'''MruzekWiki:'''
* [[Hejter]]
* [[Madka]]
* [[Reddit]]

'''Navbox o urbanistyce:'''
{{Navbox urbanistyka}}

[[Kategoria:Ludzie]]

Samochodziarz

2026-04-02T16:56:45Z

Kenex:

[[Plik:Samochodziarz.jpg|269px|mały|Negatywne wyobrażenie samochodziarza]]
'''Samochodziarz''' - pogardliwe określenie wobec osób, które fanatycznie preferują podróżowanie samochodem oraz chcą, by infrastruktura była projektowana głównie z myślą o samochodach. Anglojęzycznym odpowiednikiem o podobnym wydźwięku jest '''carbrain'''.

== Poglądy ==
'''Stereotypowy samochodziarz lubi:'''
* Poszerzanie jezdni
* Dodawanie nowych pasów jezdni
* Likwidację przejść dla pieszych
* Likwidację fotoradarów i innych kontroli prędkości

'''Stereotypowy samochodziarz nie lubi:'''
* Zwężania jezdni
* Pasów rowerowych
* Buspasów
* Dodawania przejść dla pieszych
* Dodawania fotoradarów i innych kontroli prędkości
* Ludzi przemieszczających się poza samochodem - głównie pieszych i rowerzystów

'''Stereotypowy samochodziarz uważa, że:'''
* Jeździ szybko ale bezpiecznie
* Należy surowo karać jadących "zbyt wolno"
* Należy przestać karać przekraczających prędkość "w granicach zdrowego rozsądku"
* Rowery na drodze są bardziej niebezpieczne od samochodów

== Leczenie ==
W przypadku umiarkowanego samochodziarza, pomocne może być podanie [[Pomarańczowa pigułka|pomarańczowej pigułki]].

== Zobacz też ==
'''MruzekWiki:'''
* [[Hejter]]
* [[Madka]]
* [[Reddit]]

'''Navbox o urbanistyce:'''
{{Navbox urbanistyka}}

[[Kategoria:Ludzie]]

Blog:Gdy wszyscy muszą pracować po 40 godzin, wielu haruje bez sensu

2026-04-01T23:21:30Z

Kenex: /* Praca bez sensu */

<div class="bookpage">
{{Miaublogheader
|data = 2 września 2023
|autor = Kenex
}}
Czytam aktualnie książkę Graebera "Praca bez sensu" i w sumie uderzająca jest różnica między tym, czego byśmy oczekiwali od wolnego rynku, a tym, co się dzieje w rzeczywistości. Opowiastka, jaką nam się sprzedaje, jest taka, że na wolnym rynku każda firma redukuje zatrudnienia do absolutnego minimum, bo inaczej konkurencja ją pożre. Autor zebrał tony świadectw odmiennych - ludzi pracujących w sektorze prywatnym, którzy pokazują, że ich praca nie ma kompletnie sensu. Nikt nic by na tym nie stracił, gdyby zniknęła. A jednak trwa. Jak to możliwe?

== Praca bez sensu ==
Gospodarkę centralnie planowaną kojarzymy zwykle z nadmiarowym zatrudnieniem. W szkole czytamy o "ukrytym bezrobociu", czyli np. zatrudnianiu do sklepu trzech sprzedawców, gdzie spokojnie starczyłby jeden. Jadąc drogą widziało się po drodze robotników budowlanych, gdzie jeden pracuje, a trzech leży. Nadmiarowe zatrudnienie było czymś, co kłuło w oczy. Wraz z nadejściem gospodarki wolnorynkowej firmy rzeczywiście wzięły się za to. Masowo pozwalniały, opracowały wyśrubowane normy.

Jednakże "ukryte bezrobocie" po tym nie zniknęło. Zostało po prostu znacznie lepiej zamaskowane - za pomocą pracy biurowej.

Nadzorując człowieka robiącego na taśmie można stosunkowo łatwo opracować, ile jakich ruchów jest w stanie wykonać w ciągu godziny, a więc jakiego tempa od niego oczekujemy. Nadzorując informatyka jest znacznie gorzej. Bez analizy pracy jego mózgu nie jesteśmy w stanie stwierdzić, czy myśli nad rozwiązaniem skomplikowanego problemu, czy duma o niebieskich migdałach. Gdy manager gapi się w ścianę, nie wiemy, czy zastanawia się, jak pomóc pracownikom, czy może rozważa losy bohatera nowego serialu.

Jeśli zwykły człowiek idzie do sklepu, może dość łatwo zauważyć, czy liczba sprzedawców jest zbyt mała, zbyt duża, czy w sam raz. Wchodząc do biura kompletnie nie jest w stanie oszacować koniecznej liczby gryzipiórków. Musiałby najpierw dobrze zrozumieć specyfikę branży. Łatwo więc wmówić mu bajeczkę, że gdyby ci ludzie nie byli potrzebni, zostaliby zwolnieni. Można więc zadać pytanie - właściwie dlaczego nie są wyrzuceni?

== Sens trzymania pracownika bez sensu ==
Greaber swoje rozważania o pracy bez sensu rozpoczął od eseju ''On the Phenomenon of Bullshit Jobs: A Work Rant'' na portalu Strike. Popularność tekstu okazała się obezwładniająca (macierzysta strona padła pod natłokiem ruchu). Greaber postanowił skorzystać z okazji i upublicznił adres e-mail, na który ludzie mogli nadesłać swoje historie, jeśli uważali, że ich praca nie ma sensu.

Wśród nich znalazła się osoba, które zadaniem było przeprowadzanie ankiet z klientami. Możesz pomyśleć, że przecież dobrze wiedzieć, co klienci sądzą. Sęk w tym, że z wynikami ankiet nic się nie działo. Po prostu lądowały w szufladzie i nikt do niej nie zaglądał. Jednakże gdy pracowniczka sporządziła za mało ankiet, natychmiast była karcona. Pracowniczka opisuje, że jedynie co dają jej ankiety, to irytowanie klientów. Z ich opiniami i tak nic się nie zadzieje.

Inna osoba była odpowiedzialna za sporządzanie raportów na temat tego, czy dana firma jest godna zaufania i można bezpiecznie wchodzić z nią w interesy. Znowu, brzmi sensownie i przydatne. W praktyce jednak jak masz sprawdzić, czy firma jest godna zaufania, zwłaszcza jeśli jest to przedsiębiorstwo z Chin? Jeśli nikogo nie skazano i tych danych nie upubliczniono albo sprawą nie zajęli się rzetelni dziennikarze, to przecież nic nie wiadomo. Pracownik opisuje, że jego raporty to był pusty bełkot składający się z informacji posklejanych z Internetu. I nikt się nie skapnął.

Jeszcze inna osoba jako jedyna została zatrudniona w redakcji jako sekretarka, gdzie była kompletnie zbędna. Redakcja była zbyt mała, by potrzebowała kogoś takiego. Na początku przez większość dnia pracowniczka nic nie robiła i się obijała. Z czasem zaczęła otrzymywać coraz więcej zadań z góry, które w ogóle nie miały związku z jej pracą, ale góra po prostu chciała wyręczenia (i dzięki temu góra mogła się obijać). Greaber przypuszcza, że zatrudniono ją tylko dlatego, że redakcja wygląda znacznie poważniej, jeśli ma swoją sekretarkę. A przynajmniej tak pomyślały osoby, które ją zatrudniły.

Podobnych historii jest w książce pełno. Jeszcze nie skończyłem czytać, więc pewnie poznam niejedną, ciekawą historię. Widać jednak, że trzymanie pracownika bez sensu z perspektywy zarządu może wyglądać sensownie.
* ''Dobrze, jak ktoś regularnie przygotowuje ankiety. To są ciekawe dane i może kiedyś zechce nam się do nich zajrzeć.''
* ''Dobrze, gdy ktoś sprawdza, czy dana firma jest godna zaufania. Pracownik robi ładne raporty, więc chyba zna się na rzeczy.''
* ''Dobrze, jak będziemy mieć swoją sekretarkę. To buduje prestiż i pomoże nam znaleźć partnerów biznesowych.''

Dlaczego wolny rynek nie eliminuje tego problemu? Nakłada się na to pewnie kilka zjawisk. Najważniejsze jest - co często podkreślam jako psycholog - że ludzie nie są racjonalni, często podejmują nierozsądne decyzje i wygodnictwo łatwo zwycięży z czujnością. Ale to nie wszystko. Jeżeli firma dobrze radzi sobie finansowo, może rosnąć mimo głupich decyzji. Jeśli firma upada przez głupie decyzje, może minąć nawet wiele lat, zanim upadnie do końca. Zawsze będzie więc dużo przestrzeni na pracę bez sensu. [[Pan Rozsądny]] w Internecie często przecenia tempo wydawania wyroków przez wolny rynek. Dotyczy to zwłaszcza korporacji, które mogą przynosić straty przez ponad 10 lat i nie paść.

== Pracuj albo umrzyj ==
Niestety zauważenie problemu i próba naprawienia go jest najzwyczajniej w świecie przerażająca. Wielu ludzi pomyśli, że jak zlikwiduje się prace bez sensu, to oni nie znajdą dla siebie miejsca. I trudno nie przyznać ich obawom racji. Ale są pomysły, jak temu zaradzić!

Często wmawia się nam, że przymus ekonomiczny jest konieczny, by ludzie ciężko pracowali i w ten sposób przynosili społeczeństwu dobrobyt. W praktyce wywołuje to niezwykłą presję, by znaleźć dla siebie płatne zajęcie. Sensowność jest drugorzędna. Wiele razy też jesteśmy przez to zmuszeni czynić rzeczy nieetyczne. Greaber przywołuje historie ludzi, których bardzo boli, że muszą manipulować innymi. Ale taką mają pracę. Albo praca albo śmierć.

Gdy ktoś zaczyna się buntować i woli więcej czasu wolnego, wywołuje to agresję ze strony innych. "Jak to?! Ja się morduję z pracą, którą nienawidzę, a Ty chcesz sobie odpoczywać?! W dupie się poprzewracało!!!". Z pracy dla samej pracy utworzyliśmy przedmiot kultu oraz pozwoliliśmy kulturze, by praca decydowała o tym, ile jesteśmy warci. O bezrobotnych często mówi się, że są "patologią".

A przecież jeszcze nie tak dawno społeczeństwo było pełne "bezrobotnych" - chodzi mi o kobiety. Raczej nikt nie powie zbiorczo, że były "patologią", bo zaraz doda, że opiekowały się dziećmi i domem, tworzyły lokalne wspólnoty... No właśnie! Jak to się stało, że kompletnie zapomnieliśmy o takich wartościach? Dlaczego uważamy, że jak ktoś nie haruje na grosz, to jest zły? Przecież tyle wartościowych rzeczy w naszym życiu nie opiera się na wymianie handlowej. Gdy ktoś nie traci 8 godzin dziennie w biurze i 2 godzin na dojazd, może poświęcić się trosce wobec innych, rozmyślanie i dzielenie się wiedzą za darmo itp.

Z kolei inna grupa społeczna została niemal całkowicie wykluczona z rynku pracy - mowa o dzieciach. I co? Wszystko upadło? Mamy drugą Wenezuelę?

Widać, że jako społeczeństwo możemy zdecydować, jak się zorganizujemy. A jednocześnie uwierzyliśmy, że jest jakaś tajemna "ekonomia", która mówi, że jest tylko jeden sposób funkcjonowania rynku pracy, zaś inne natychmiast nas zniszczą.

O pomysłach na świat bez pracy bez sensu napiszę kiedy indziej. Chcę najpierw zgłębić temat i poznać więcej punktów widzenia. Warto jednak już teraz zdjąć okulary "skoro ktoś pracuje w sektorze prywatnym, to jego praca ma sens". Jedynym jej sensem może być potrzeba uniknięcia śmierci z głodu.

== Zobacz też ==
'''MiauBlog:'''
* [[Blog:Grodzenie - gdy "nasze" staje się "moje"|Grodzenie - gdy "nasze" staje się "moje"]]
* [[Blog:Krytyka ideologii samodzielności|Krytyka ideologii samodzielności]]
* [[Blog:Rynek pracy to żart|Rynek pracy to żart]]
* [[Blog:Współczesne kajdany - wykształcenie i kariera|Współczesne kajdany - wykształcenie i kariera]]

'''MruczekWiki:'''
* [[Autorytaryzm ekonomiczny]]
</div>

[[Kategoria:Miaublog]]
[[Kategoria:Wpisy użytkownika Kenex]]
[[Kategoria:Ekonomia]]
[[Kategoria:Psychologia]]

Blog:Gdy wszyscy muszą pracować po 40 godzin, wielu haruje bez sensu

2026-04-01T23:21:05Z

Kenex: /* Praca bez sensu */

<div class="bookpage">
{{Miaublogheader
|data = 2 września 2023
|autor = Kenex
}}
Czytam aktualnie książkę Graebera "Praca bez sensu" i w sumie uderzająca jest różnica między tym, czego byśmy oczekiwali od wolnego rynku, a tym, co się dzieje w rzeczywistości. Opowiastka, jaką nam się sprzedaje, jest taka, że na wolnym rynku każda firma redukuje zatrudnienia do absolutnego minimum, bo inaczej konkurencja ją pożre. Autor zebrał tony świadectw odmiennych - ludzi pracujących w sektorze prywatnym, którzy pokazują, że ich praca nie ma kompletnie sensu. Nikt nic by na tym nie stracił, gdyby zniknęła. A jednak trwa. Jak to możliwe?

== Praca bez sensu ==
Gospodarkę centralnie planowaną kojarzymy zwykle z nadmiarowym zatrudnieniem. W szkole czytamy o "ukrytym bezrobociu", czyli np. zatrudnianiu do sklepu trzech sprzedawców, gdzie spokojnie starczyłby jeden. Jadąc drogą widziało się po drodze robotników budowlanych, gdzie jeden pracuje, a trzech leży. Nadmiarowe zatrudnienie było czymś, co kłuło w oczy. Wraz z nadejściem gospodarki wolnorynkowej firmy rzeczywiście wzięły się za to. Masowo pozwalniały, opracowały wyśrubowane normy.

Jednakże "ukryte bezrobocie" po tym nie zniknęło. Zostało po prostu znacznie lepiej zamaskowane - za pomocą pracy biurowej.

Nadzorując człowieka robiącego na taśmie można stosunkowo łatwo opracować, ile jakich ruchów jest w stanie wykonać w ciągu godziny, a więc jakiego tempa od niego oczekujemy. Nadzorując informatyka jest znacznie gorzej. Bez analizy pracy jego mózgu nie jesteśmy w stanie stwierdzić, czy myśli nad rozwiązaniem skomplikowanego problemu, czy duma o niebieskich migdałach. Gdy manager gapi się w ścianę, nie wiemy, czy zastanawia się, jak pomóc pracownikom, czy może rozważa losy bohatera nowego serialu.

Jeśli zwykły człowiek idzie do sklepu, może dość łatwo zauważyć, czy liczba sprzedawców jest zbyt mała, zbyt duża, czy w sam raz. Wchodząc do biura kompletnie nie jest w stanie oszacować koniecznej liczby gryzipiórków. Musiałby najpierw dobrze zrozumieć specyfikę branży. Łatwo więc wmówić mu bajeczkę, że gdyby Ci ludzie nie byli potrzebni, zostaliby zwolnieni. Można więc zadać pytanie - właściwie dlaczego nie są wyrzuceni?

== Sens trzymania pracownika bez sensu ==
Greaber swoje rozważania o pracy bez sensu rozpoczął od eseju ''On the Phenomenon of Bullshit Jobs: A Work Rant'' na portalu Strike. Popularność tekstu okazała się obezwładniająca (macierzysta strona padła pod natłokiem ruchu). Greaber postanowił skorzystać z okazji i upublicznił adres e-mail, na który ludzie mogli nadesłać swoje historie, jeśli uważali, że ich praca nie ma sensu.

Wśród nich znalazła się osoba, które zadaniem było przeprowadzanie ankiet z klientami. Możesz pomyśleć, że przecież dobrze wiedzieć, co klienci sądzą. Sęk w tym, że z wynikami ankiet nic się nie działo. Po prostu lądowały w szufladzie i nikt do niej nie zaglądał. Jednakże gdy pracowniczka sporządziła za mało ankiet, natychmiast była karcona. Pracowniczka opisuje, że jedynie co dają jej ankiety, to irytowanie klientów. Z ich opiniami i tak nic się nie zadzieje.

Inna osoba była odpowiedzialna za sporządzanie raportów na temat tego, czy dana firma jest godna zaufania i można bezpiecznie wchodzić z nią w interesy. Znowu, brzmi sensownie i przydatne. W praktyce jednak jak masz sprawdzić, czy firma jest godna zaufania, zwłaszcza jeśli jest to przedsiębiorstwo z Chin? Jeśli nikogo nie skazano i tych danych nie upubliczniono albo sprawą nie zajęli się rzetelni dziennikarze, to przecież nic nie wiadomo. Pracownik opisuje, że jego raporty to był pusty bełkot składający się z informacji posklejanych z Internetu. I nikt się nie skapnął.

Jeszcze inna osoba jako jedyna została zatrudniona w redakcji jako sekretarka, gdzie była kompletnie zbędna. Redakcja była zbyt mała, by potrzebowała kogoś takiego. Na początku przez większość dnia pracowniczka nic nie robiła i się obijała. Z czasem zaczęła otrzymywać coraz więcej zadań z góry, które w ogóle nie miały związku z jej pracą, ale góra po prostu chciała wyręczenia (i dzięki temu góra mogła się obijać). Greaber przypuszcza, że zatrudniono ją tylko dlatego, że redakcja wygląda znacznie poważniej, jeśli ma swoją sekretarkę. A przynajmniej tak pomyślały osoby, które ją zatrudniły.

Podobnych historii jest w książce pełno. Jeszcze nie skończyłem czytać, więc pewnie poznam niejedną, ciekawą historię. Widać jednak, że trzymanie pracownika bez sensu z perspektywy zarządu może wyglądać sensownie.
* ''Dobrze, jak ktoś regularnie przygotowuje ankiety. To są ciekawe dane i może kiedyś zechce nam się do nich zajrzeć.''
* ''Dobrze, gdy ktoś sprawdza, czy dana firma jest godna zaufania. Pracownik robi ładne raporty, więc chyba zna się na rzeczy.''
* ''Dobrze, jak będziemy mieć swoją sekretarkę. To buduje prestiż i pomoże nam znaleźć partnerów biznesowych.''

Dlaczego wolny rynek nie eliminuje tego problemu? Nakłada się na to pewnie kilka zjawisk. Najważniejsze jest - co często podkreślam jako psycholog - że ludzie nie są racjonalni, często podejmują nierozsądne decyzje i wygodnictwo łatwo zwycięży z czujnością. Ale to nie wszystko. Jeżeli firma dobrze radzi sobie finansowo, może rosnąć mimo głupich decyzji. Jeśli firma upada przez głupie decyzje, może minąć nawet wiele lat, zanim upadnie do końca. Zawsze będzie więc dużo przestrzeni na pracę bez sensu. [[Pan Rozsądny]] w Internecie często przecenia tempo wydawania wyroków przez wolny rynek. Dotyczy to zwłaszcza korporacji, które mogą przynosić straty przez ponad 10 lat i nie paść.

== Pracuj albo umrzyj ==
Niestety zauważenie problemu i próba naprawienia go jest najzwyczajniej w świecie przerażająca. Wielu ludzi pomyśli, że jak zlikwiduje się prace bez sensu, to oni nie znajdą dla siebie miejsca. I trudno nie przyznać ich obawom racji. Ale są pomysły, jak temu zaradzić!

Często wmawia się nam, że przymus ekonomiczny jest konieczny, by ludzie ciężko pracowali i w ten sposób przynosili społeczeństwu dobrobyt. W praktyce wywołuje to niezwykłą presję, by znaleźć dla siebie płatne zajęcie. Sensowność jest drugorzędna. Wiele razy też jesteśmy przez to zmuszeni czynić rzeczy nieetyczne. Greaber przywołuje historie ludzi, których bardzo boli, że muszą manipulować innymi. Ale taką mają pracę. Albo praca albo śmierć.

Gdy ktoś zaczyna się buntować i woli więcej czasu wolnego, wywołuje to agresję ze strony innych. "Jak to?! Ja się morduję z pracą, którą nienawidzę, a Ty chcesz sobie odpoczywać?! W dupie się poprzewracało!!!". Z pracy dla samej pracy utworzyliśmy przedmiot kultu oraz pozwoliliśmy kulturze, by praca decydowała o tym, ile jesteśmy warci. O bezrobotnych często mówi się, że są "patologią".

A przecież jeszcze nie tak dawno społeczeństwo było pełne "bezrobotnych" - chodzi mi o kobiety. Raczej nikt nie powie zbiorczo, że były "patologią", bo zaraz doda, że opiekowały się dziećmi i domem, tworzyły lokalne wspólnoty... No właśnie! Jak to się stało, że kompletnie zapomnieliśmy o takich wartościach? Dlaczego uważamy, że jak ktoś nie haruje na grosz, to jest zły? Przecież tyle wartościowych rzeczy w naszym życiu nie opiera się na wymianie handlowej. Gdy ktoś nie traci 8 godzin dziennie w biurze i 2 godzin na dojazd, może poświęcić się trosce wobec innych, rozmyślanie i dzielenie się wiedzą za darmo itp.

Z kolei inna grupa społeczna została niemal całkowicie wykluczona z rynku pracy - mowa o dzieciach. I co? Wszystko upadło? Mamy drugą Wenezuelę?

Widać, że jako społeczeństwo możemy zdecydować, jak się zorganizujemy. A jednocześnie uwierzyliśmy, że jest jakaś tajemna "ekonomia", która mówi, że jest tylko jeden sposób funkcjonowania rynku pracy, zaś inne natychmiast nas zniszczą.

O pomysłach na świat bez pracy bez sensu napiszę kiedy indziej. Chcę najpierw zgłębić temat i poznać więcej punktów widzenia. Warto jednak już teraz zdjąć okulary "skoro ktoś pracuje w sektorze prywatnym, to jego praca ma sens". Jedynym jej sensem może być potrzeba uniknięcia śmierci z głodu.

== Zobacz też ==
'''MiauBlog:'''
* [[Blog:Grodzenie - gdy "nasze" staje się "moje"|Grodzenie - gdy "nasze" staje się "moje"]]
* [[Blog:Krytyka ideologii samodzielności|Krytyka ideologii samodzielności]]
* [[Blog:Rynek pracy to żart|Rynek pracy to żart]]
* [[Blog:Współczesne kajdany - wykształcenie i kariera|Współczesne kajdany - wykształcenie i kariera]]

'''MruczekWiki:'''
* [[Autorytaryzm ekonomiczny]]
</div>

[[Kategoria:Miaublog]]
[[Kategoria:Wpisy użytkownika Kenex]]
[[Kategoria:Ekonomia]]
[[Kategoria:Psychologia]]

Społeczeństwo post-pracy

2026-04-01T23:18:23Z

Kenex:

'''Społeczeństwo post-pracy''' - utopijna wizja przyszłości, w której wzrost automatyzacji doprowadził do przemian ustrojowych, w wyniku których praca zarobkowa przestaje być koniecznością.

== Warto przeczytać ==
* [https://oko.press/post-praca-hester-srnicek Wolność do i od pracy. Wyobraźmy sobie społeczeństwo, gdzie praca jest wyborem - OKO.Press]

== Zobacz też ==
MiauBlog:
* [[Blog:AI zabierze nam pracę - to może być dobra wiadomość|AI zabierze nam pracę - to może być dobra wiadomość]]
* [[Blog:Gdy wszyscy muszą pracować po 40 godzin, wielu haruje bez sensu|Gdy wszyscy muszą pracować po 40 godzin, wielu haruje bez sensu]]
* [[Blog:Grodzenie - gdy "nasze" staje się "moje"|Grodzenie - gdy "nasze" staje się "moje"]]
* [[Blog:Jak status quo zamyka nasze myślenie|Jak status quo zamyka nasze myślenie]]
* [[Blog:Krytyka ideologii samodzielności|Krytyka ideologii samodzielności]]
* [[Blog:Rynek pracy to żart|Rynek pracy to żart]]

MruczekWiki:
* [[Bezwarunkowy dochód podstawowy]]
* [[Infantylizm gospodarczy]]

[[Kategoria:Ekonomia]]
[[Kategoria:Polityka]]

Społeczeństwo post-pracy

2026-04-01T23:17:38Z

Kenex: Utworzono nową stronę "'''Społeczeństwo post-pracy''' - utopijna wizja przyszłości, w której wzrost automatyzacji doprowadził do przemian ustrojowych, w wyniku których praca zarobkowa przestaje być koniecznością. == Warto przeczytać == * [https://oko.press/post-praca-hester-srnicek Wolność do i od pracy. Wyobraźmy sobie społeczeństwo, gdzie praca jest wyborem - OKO.Press] == Zobacz też == MiauBlog: * Blog:Gdy wszyscy muszą pracować po 40 godzin, wielu haruje bez se…"

'''Społeczeństwo post-pracy''' - utopijna wizja przyszłości, w której wzrost automatyzacji doprowadził do przemian ustrojowych, w wyniku których praca zarobkowa przestaje być koniecznością.

== Warto przeczytać ==
* [https://oko.press/post-praca-hester-srnicek Wolność do i od pracy. Wyobraźmy sobie społeczeństwo, gdzie praca jest wyborem - OKO.Press]

== Zobacz też ==
MiauBlog:
* [[Blog:Gdy wszyscy muszą pracować po 40 godzin, wielu haruje bez sensu|Gdy wszyscy muszą pracować po 40 godzin, wielu haruje bez sensu]]
* [[Blog:Grodzenie - gdy "nasze" staje się "moje"|Grodzenie - gdy "nasze" staje się "moje"]]
* [[Blog:Jak status quo zamyka nasze myślenie|Jak status quo zamyka nasze myślenie]]
* [[Blog:Krytyka ideologii samodzielności|Krytyka ideologii samodzielności]]
* [[Blog:Rynek pracy to żart|Rynek pracy to żart]]

MruczekWiki:
* [[Bezwarunkowy dochód podstawowy]]
* [[Infantylizm gospodarczy]]

[[Kategoria:Ekonomia]]
[[Kategoria:Polityka]]

Blog:Burza mózgów to zły pomysł

2026-03-31T10:27:00Z

Kenex: /* Dystans władzy */

<div class="bookpage">
{{Miaublogheader
|data = 26 marca 2026
|autor = Kenex
}}
Wbrew temu, co można usłyszeć, burze mózgów wypadają słabo w badaniach.

W tym wpisie tłumaczę, dlaczego burze mózgów są nieskuteczne i proponuję lepsze alternatywy. Zapraszam! 😄

== Przereklamowana burza mózgów ==
W szkole na zajęciach z podstaw przedsiębiorczości oraz w mediach głównego nurtu często mogłem usłyszeć, jakim wspaniałym narzędziem zarządzania są burze mózgów. Dzięki nim rzekomo zespół jest najbardziej kreatywny i ma najlepsze pomysły. Mi, jako [[Blog:Introwertycy są super!|skrajnemu introwertykowi]], nigdy ta metoda się nie podobała. Nie wypadałem dobrze w sytuacji, gdy miałem z siebie wypluwać jak najwięcej pomysłów, bo wolałem najpierw na spokojnie to ułożyć sobie w głowie, a w dodatku nie umiałem przekrzyczeć tłumu. Miałem przy tym wrażenie, że nie jestem jedyną osobą z podobnym problemem, dlatego sądziłem, że w tej metodzie ginie mnóstwo dobrych pomysłów. Okazuje się, że miałem rację. Wbrew temu, co można w wielu miejscach usłyszeć, burze mózgów nie są takie skuteczne.

Przeprowadzono wiele badań, w których grupa eksperymentalna miała wymyślać pomysły w trakcie burzy mózgów, natomiast członkowie grupy kontrolnej wypracowywali rozwiązania indywidualnie w osobnych pomieszczeniach. Jak pokazują metaanalizy, grupy pracujące w burzy mózgów generują mniej pomysłów niż grupy kontrolne (Mullen, Johnson i Salas, 1991). Trudno zresztą, żeby wyniki były inne. W ostatnich kilkudziesięciu latach psychologowie opisali szereg zjawisk, które przeszkadzają w trakcie burzy mózgów.

Pierwszym powodem jest '''lęk przed oceną''' ze strony innych. Chociaż uczestnicy są zwykle instruowani, że pomysły mogą być nawet bardzo głupie, przypomina to trochę sytuację, jakby osobie z [[Depresja|depresją]] powiedzieć, żeby się nie smuciła. Presja społeczna oraz potrzeba akceptacji ze strony środowiska to bardzo silne potrzeby i nie można ich wyłączyć jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki.

Po drugie – pojawia się '''efekt próżniactwa społecznego'''. Przy rozproszonej odpowiedzialności poszczególni uczestnicy przykładają się mniej, przez co w grupie mogą pracować mniej wydajnie, niż w pojedynkę.

Po trzecie – w trakcie burzy mózgów może wystąpić '''efekt następnego w kolejce'''. Osoba myśli nad tym, co za chwilę powiedzieć, przez co nie skupia się na tym, co mówią inni.

Po czwarte – w pracy grupowej często występuje '''syndrom myślenia grupowego'''. Ludzie chcąc zachować wysoką spójność grupy, stają się bardziej konformistyczni. A gdy wszyscy są konformistami i nikt nie podważa pomysłów, łatwo wpaść w pułapkę grupowego samo zachwytu i podjąć katastrofalne decyzje.

== Dystans władzy ==
Dodatkowym utrudnieniem burzy mózgów jest '''dystans władzy''' - kulturowa norma określająca przyzwolenie społeczne na nierówny podział władzy.

W kulturach z niskim dystansem władzy studenci do profesorów często piszą maila rozpoczynającego się od czegoś w stylu "Hi Paweł". W kulturach z wysokim dystansem władzy należy użyć ściśle określonej formy grzecznościowej, by uniknąć nietaktu. Wysoki dystans władzy oznacza też, że doły rzadziej podważają decyzje góry. Stają się potakiwaczami.

Jeśli zaproponujemy burzę mózgów w kulturze charakteryzującej się wysokim dystansem władzy (np. Rumunii, Rosji, Meksyku), pomysły przełożonego będą zawsze spotykały się z aprobatą podwładnych, nawet jeśli prywatnie podwładni uważają, że ten pomysł jest katastrofalny i może doprowadzić do upadku przedsiębiorstwa. Sprzeciwienie się szefowi w takiej kulturze jest niezwykle trudne, nawet jeśli szef zapewnia, że z chęcią pozna głosy krytyki.

A warto wiedzieć, że szef może nie dostrzegać wielu zagrożeń dla swojego pomysłu, bo samo znalezienie się w pozycji władzy powoduje zmiany w jego psychice. Psycholodzy mówią fachowo, że uruchamia się '''system dążenia'''. Osoba myśli bardziej ogólnie i jest przede wszystkim skupiona na osiągnięciu celu.

Coś innego natomiast dzieje się w psychice podwładnych. U nich z kolei uruchamia się '''system hamowania''', przez który są skupieni głównie na zagrożeniach. Przy czym należy pamiętać, że zagrożeniem jest nie tylko tak ekstremalny przypadek jak zwolnienie z pracy. U człowieka w stanie podwładności nasilają się negatywne emocje. Wystarczy samo nieprzychylne spojrzenie szefa lub nieprzyjemny żart, by pracownik poczuł się przygaszony i nie miał psychicznej woli wykazania inicjatywy.

== Alternatywy dla burzy mózgów ==
Klasyczne burze mózgów nie wydają się więc dobrym pomysłem poszukiwania pomysłów. Aby uniknąć wypaczenia wyników z powodu dystansu władzy oraz innych efektów psychologicznych, radziłbym skorzystać z innych metod. Przykładowo lepszymi rezultatami może pochwalić się '''technika grup nominalnych'''. Łączy ona zalety burzy mózgów oraz pracy indywidualnej, a niweluje ich wady.

W tej technice na początku określamy problem, a następnie uczestnicy indywidualnie wypisują swoje pomysły bez komunikowania się ze sobą. Następnie są one zbierane i prezentowane (bez nazwisk) publicznie. W kolejnym etapie ludzie znów indywidualnie układają prywatny ranking zaproponowanych rozwiązań. Na koniec rezultaty są podsumowywane.

Dzięki technice grup nominalnych zanika problem dystansu władzy i możemy poznać faktyczną opinię pracowników. Oczywiście szef na żadnym etapie (szczególnie na początku) nie powinien dawać do zrozumienia, które rozwiązania mu się najbardziej podobają, żeby inni nie mogli się tym sugerować.

Można też skorzystać z idei '''adwokata diabła'''. Podczas dyskusji wyznaczamy osobę, której zadaniem jest znajdowanie błędów w pomysłach innych. Przy tak postawionym celu, adwokat diabła staje się odpowiedzialny za znajdowanie wad, więc będzie miał poczucie, że właśnie tego się od niego oczekuje. Ważne przy tym jest jednak to, by ta funkcja była rotowana tzn. by nie była przydzielana na stałe jednej osobie. Chcemy uniknąć sytuacji, gdy uczestnicy przyzwyczają się, że „ona zawsze szuka dziury w całym” i zaczną ignorować adwokata.

== Bibliografia ==
* Wojciszke, B. (2011). Psychologia społeczna. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR.
* Mullen, B., Johson, C., Salas, E. (1991). Productivity loss in brainstroming groups: A meta-analytic integration. Basic and Applied Social Psychology

== Zobacz też ==
'''MiauBlog:'''
* [[Blog:Introwertycy są super!|Introwertycy są super!]]

'''Navbox o psychologii:'''
{{Navbox psychologia}}
</div>

[[Kategoria:Miaublog]]
[[Kategoria:Wpisy użytkownika Kenex]]
[[Kategoria:Psychologia]]

Taktyczny urbanizm

2026-03-31T10:23:03Z

Kenex: +Kategoria:Infrastruktura; +Kategoria:Urbanistyka za pomocą HotCat

[[Plik:Luxembourg, avenue Marie-Thérèse (101).jpg|369px|mały|prawo|Taktyczny urbanizm wykorzystany, by szybko i tanio dodać trasę rowerową.]]
'''Taktyczny urbanizm, taktyczna urbanistyka, zwinna urbanistyka''' (ang. ''tactical urbanism'') - niedrogie, tymczasowe rozwiązanie mające służyć poprawie środowiska zabudowanego.

Przeważnie ma przetestować rozwiązanie i finalnie doprowadzić do trwalszych zmian. W razie niepowodzenia można łatwo się wycofać.

== Zalety podejścia ==
Chociaż elementy dodane za pomocą technik taktycznego urbanizmu mogą wydawać się słabym rozwiązaniem, mają pewne zalety.
* Dzięki niskiej cenie i łatwości demontażu można przekonać do testu osoby, które nie zgodziłyby się na trwalsze zmiany od razu.
* Szybkość budowy i niska cena sprawiają, że miasto może w krótkim czasie przerobić wiele ulic, oferując np. praktyczne trasy rowerowe. Czasami lepiej lekko poprawić 10 ulic niż bardzo porządnie przerobić tylko jedną. Co na przykład po fajnej ścieżce rowerowej, jak jest krótka i nigdzie nie prowadzi?

== Galeria taktycznego urbanizmu ==
<gallery widths=300 heights=300>
Luxembourg, avenue Marie-Thérèse (101).jpg
Pop-up Radweg auf dem Kottbusser Damm in Berlin.jpg
Vorera provisional del carrer Consell de Cent - (01).jpg
Stadtmöbel und Eröffnung von Leipzigs erstem Superblock.jpg
Superilla la Petxina.jpg
</gallery>

== Zobacz też ==
{{Navbox urbanistyka}}

[[Kategoria:Infrastruktura]]
[[Kategoria:Urbanistyka]]

Blog:Sztuka holenderskich tras rowerowych

2026-03-30T23:11:57Z

Kenex: /* Ścieżki, wszędzie ścieżki */

<div class="bookpage">
{{Miaublogheader
|data = 17 marca 2026
|autor = Kenex
}}
36% Holendrów wskazuje rower jako najczęściej wybierany środek transportu. Ten wynik jest możliwy dzięki wspaniałej infrastrukturze rowerowej. W tym wpisie pokażę, jakie sztuczki stosują holenderscy inżynierowie, aby chciało się wybrać rower.

[[Plik:Lots of Bikes @ Amsterdam Amstel - panoramio.jpg|500px]]

== Ścieżki, wszędzie ścieżki ==
Jednym z największych atutów holenderskiej infrastruktury rowerowej jest, że pokrywa cały kraj. Możesz wybrać dwa dowolne punkty i prawdopodobnie dotrzesz do nich bezpieczną i komfortową trasą rowerową.

Przy głównej ulicy, gdy tylko starczy miejsca, szeroka ścieżka rowerowa jest umieszczona z dala od jezdni, optymalnie oddzielona pasem drzew.

Preferowaną nawierzchnią jest asfalt, gdyż zapewnia znacznie gładszą jazdę niż kostka.

[[Plik:Bicycle lane Dronten.jpeg|500px]]

[[Plik:Rotterdam Fietspad Westzeedijk.jpg|500px]]

Aby szybko dotrzeć do celu, można skorzystać z sieci '''rowerowych autostrad''' (''fietssnelweg'') - prowadzonych tak, by nigdy nie musieć zatrzymywać się na światłach. Dzięki temu rower zyskuje ogromną przewagę nad samochodem, który co i rusz musi stawać na skrzyżowaniach.

Autostrady rowerowe często są daleko od ulic samochodowych i przebiegają przez tereny pełne zieleni (np. parki). Skrzyżowanie z jezdnią przeważnie jest bezkolizyjne, wiec w ogóle nie trzeba martwić się samochodami.

[[Plik:2021 Brinkiepad, Asd (3).jpg|500px]]

[[Plik:2018-08-10 RijnWaalpad fietstunnel A15 (2).jpg|500px]]

== Bezpieczne dzielenie jezdni z samochodem ==
Gdy nie ma miejsca na osobną ścieżkę, nie używa się tego jako wymówki do wykopania rowerzystów. Jeśli już, prędzej rowerzyści dostaną pierwszeństwo, a kierowcy zostaną zmuszeni [[Blog:Niech prywatne samochody jadą naokoło|jechać naokoło]] lub dostosować się do rowerzystów.

'''Rowerowa ulica''' (''fietsstraat'', ''cycle street'') to rodzaj ulicy, na której rowerzyści mają pierwszeństwo, a samochody są jedynie gośćmi. Nie powinny przeszkadzać rowerzystom, poganiać ich, ani wyprzedzać.

Rowerową ulicę zazwyczaj wyznacza się tam, gdzie ruch samochodowy i tak jest niewielki.

[[Plik:Fietsstraat.jpg|500px]]

[[Plik:Bicycle street Voorschoten.jpeg|500px]]

Innym rozwiązaniem jest wyznaczenie pasów rowerowych na jezdni w taki sposób, że znacząco ograniczają przestrzeń samochodom. Samochody mogą najechać na pas rowerowy, by się wyminąć, ale powinny trzymać się środka jezdni. Ulica zazwyczaj upewnia się, by kierowcy nie rozpędzili się nadmiernie, co mogłoby stresować rowerzystę. Dbają o to zakręty, słupki, progi zwalniające i inne metody [[Uspokojenie ruchu|uspokojenia ruchu]].

[[Plik:Fietsstrook Herenweg Oudorp.jpg|500px]]

[[Plik:2023 Amsterdam, KNSM-eiland, KNSM-laan (16).jpg|500px]]

Na małych, osiedlowych uliczkach najczęściej stosuje się [[wikipedia:pl:Woonerf|Woonerf]] - rodzaj ulicy, w której położono nacisk na wysoki poziom bezpieczeństwa, uspokojenie ruchu oraz atrakcyjność przestrzeni. Priorytet mają na niej piesi i rowerzyści, którzy mogą korzystać z całej przestrzeni. Chociaż nie jest to infrastruktura rowerowa per se, woonerf stanowi komfortowe jej przedłużenie.

[[Plik:Delft 213 1980 Van der Spiegelstraat.jpg|500px]]

[[Plik:Amsterdam GWL 17 (8338247054).jpg|500px]]

== Bezpieczne skrzyżowania ==
Skrzyżowania są projektowane zgodnie z zasadami [[wikipedia:Protected intersection|Protected intersection]] zapewniając rowerzystom maksymalną ochronę przed samochodami. Rowerzysta jest jak najdłużej oddzielony barierami od jezdni.

[[Plik:Protected intersection features.png|500px]]

Całość zaplanowano tak, by kierowca samochodu martwił się tylko jedną rzeczą na raz. Dzięki temu maleje ryzyko, że przegapi rowerzystę. Na początku - przed wjazdem - kierowca sprawdza, czy nie ma pieszych i rowerów. Potem przejeżdża kawałek i stoi przed przecięciem dróg samochodowych (niebieski samochód). Następnie, gdy zjeżdża ze skrzyżowania, znowu ma miejsce, by sprawdzić, czy nie ma pieszych i rowerów (czerwony samochód).

Dzięki temu rowerzysta zawsze czuje się bezpiecznie. Nawet gdy przekracza ruchliwe skrzyżowanie.

[[Plik:13-06-27-rotterdam-by-RalfR-27.jpg|500px]]

== Kiedy Polska? ==
Czasem spotykam się z pogardliwymi komentarzami, że nie warto budować ścieżek rowerowych, bo jak się jakąś wybuduje, i tak jest na niej mały ruch. Ale to postawienie sprawy na głowie. Trzeba patrzeć na szerszy kontekst. Dokąd prowadzi ścieżka? Gdzie się kończy?

Gdy jeździłem na uczelnię rowerem, jakieś 90% trasy było ok. Ale pod koniec ścieżka niespodziewanie się kończyła i wyrzucała prosto na bardzo ruchliwe skrzyżowanie bez świateł, na którym był duży ruch autobusów oraz ciężarówek. Ten fragment był potwornie stresujący i wielu zniechęci do roweru.

Wyobraź sobie dwukilometrową drogę w opłakanym stanie, pełną dziur i błotnistych fragmentów ze zdartym asfaltem. Następnie ktoś remontuje jedynie 100 metrów i potem narzeka, że wywalił pieniądze w błoto, bo kierowcy i tak nie jeżdżą. Zaczną jeździć, jak zadbasz o pozostałe 1900 metrów.

Lubię urbanistyczne powiedzonko, że trudno uzasadnić w mieście budowę mostu na podstawie liczby ludzi przepływających rzekę. Mieszkańcy podróżują zgodnie z tym, co im się oferuje.

W Holandii infrastruktura rowerowa jest kompletna. Pokrywa cały kraj oraz zapewnia bezpieczną, szybką i komfortową podróż. Dlatego aż 36% traktuje rower jako glówny środek transportu.

== Zobacz też ==
{{Navbox urbanistyka}}
</div>

[[Kategoria:Miaublog]]
[[Kategoria:Wpisy użytkownika Kenex]]
[[Kategoria:Infrastruktura]]
[[Kategoria:Urbanistyka]]

Taktyczny urbanizm

2026-03-30T18:28:56Z

Kenex:

Taktyczny urbanizm

2026-03-30T18:23:02Z

Kenex:

[[Plik:Luxembourg, avenue Marie-Thérèse (101).jpg|369px|mały|prawo|Taktyczny urbanizm wykorzystany, by szybko i tanio dodać trasę rowerową.]]
'''Taktyczny urbanizm''' (ang. ''tactical urbanism'') - niedrogie, tymczasowe rozwiązanie mające służyć poprawie środowiska zabudowanego.

Przeważnie ma przetestować rozwiązanie i finalnie doprowadzić do trwalszych zmian. W razie niepowodzenia można łatwo się wycofać.

== Zalety podejścia ==
Chociaż elementy dodane za pomocą technik taktycznego urbanizmu mogą wydawać się słabym rozwiązaniem, mają pewne zalety.
* Dzięki niskiej cenie i łatwości demontażu można przekonać do testu osoby, które nie zgodziłyby się na trwalsze zmiany od razu.
* Szybkość budowy i niska cena sprawiają, że miasto może w krótkim czasie przerobić wiele ulic, oferując np. praktyczne trasy rowerowe. Czasami lepiej lekko poprawić 10 ulic niż bardzo porządnie przerobić tylko jedną. Co na przykład po fajnej ścieżce rowerowej, jak jest krótka i nigdzie nie prowadzi?

== Galeria taktycznego urbanizmu ==
<gallery widths=300 heights=300>
Luxembourg, avenue Marie-Thérèse (101).jpg
Pop-up Radweg auf dem Kottbusser Damm in Berlin.jpg
Vorera provisional del carrer Consell de Cent - (01).jpg
Stadtmöbel und Eröffnung von Leipzigs erstem Superblock.jpg
Superilla la Petxina.jpg
</gallery>

== Zobacz też ==
{{Navbox urbanistyka}}

Taktyczny urbanizm

2026-03-30T18:22:50Z

Kenex:

[[Plik:Luxembourg, avenue Marie-Thérèse (101).jpg|369px|mały|prawo|Taktyczny urbanizm wykorzystany, by szybko i tanio dodać trasę rowerową.]]
'''Taktyczny urbanizm''' (ang. ''tactical urbanism'') - niedrogie, tymczasowe rozwiązanie mające służyć poprawie środowiska zabudowanego.

Przeważnie ma przetestować rozwiązanie i finalnie doprowadzić do trwalszych zmian. W razie niepowodzenia można łatwo się wycofać.

== Zalety podejścia ==
Chociaż elementy dodane za pomocą technik taktycznego urbanizmu mogą wydawać się słabym rozwiązaniem, mają pewne zalety.
* Dzięki niskiej cenie i łatwości demontażu można przekonać do testu osoby, które nie zgodziłyby się na trwalsze zmiany.
* Szybkość budowy i niska cena sprawiają, że miasto może w krótkim czasie przerobić wiele ulic, oferując np. praktyczne trasy rowerowe. Czasami lepiej lekko poprawić 10 ulic niż bardzo porządnie przerobić tylko jedną. Co na przykład po fajnej ścieżce rowerowej, jak jest krótka i nigdzie nie prowadzi?

== Galeria taktycznego urbanizmu ==
<gallery widths=300 heights=300>
Luxembourg, avenue Marie-Thérèse (101).jpg
Pop-up Radweg auf dem Kottbusser Damm in Berlin.jpg
Vorera provisional del carrer Consell de Cent - (01).jpg
Stadtmöbel und Eröffnung von Leipzigs erstem Superblock.jpg
Superilla la Petxina.jpg
</gallery>

== Zobacz też ==
{{Navbox urbanistyka}}

Stroad

2026-03-30T18:10:59Z

Kenex:

[[Plik:Stroad.jpg|200px|mały|Stroad 🤢]]
[[Plik:Street.png|200px|mały|Street (ulica) 😍]]
[[Plik:Road.jpg|200px|mały|Road (droga) 😍]]
'''Stroad''' - połączenie "street" (ulicy) oraz "road" (drogi). Rozwiązanie popularne w Kanadzie oraz USA.

== Geneza oraz wyjaśnienie ==
Stroad to pejoratywne określenie wymyślone przez urbanistę Charlesa Marohna w 2011. Zwraca on uwagę, że próba połączenia ulicy i drogi jest bardzo kosztowna, a nie spełnia dobrze funkcji żadnej z nich.
* '''Street (ulica)''' - służy do życia i tworzenia dobrobytu w okolicy. Zwykle po obu stronach znajdują się budynki.
* '''Road (droga)''' - służy do szybkiego przemieszczenia się z punktu A do punktu B, czyli z jednego punktu generującego dobrobyt do drugiego.
Stroad zwykle wygląda tak, że jest kilka pasów prostej jezdni oraz co chwila zjazdy na parkingi i posesje (mega kolizyjne punkty). Zwykle można na nich jechać 50 mil na godzinę (80 km/h), ale średnia prędkość jest znacznie niższa z powodu skrzyżowań i świateł.

== Problemy generowane przez stroady ==
* Są bardzo drogie w budowie (szerokie), a wcale nie zapewniają szybkiego transportu, ponieważ zmuszamy samochody do zatrzymywania się co jakiś czas na światłach i znakach stop. Poza tym kierowcy ciągle muszą zmieniać pasy, by zjechać na jakiś parking itp.
* Sporadycznie oferują przejścia dla pieszych, by "nie spowalniać ruchu", co bardzo zniechęca do ruchu pieszego. Czasami nawet nie mają żadnego chodnika. Każdy więc podróżuje samochodem, generując większe korki. Nie raz musisz użyć samochodu, by dostać się na drugą stronę stroad, co świetnie pokazuje [https://youtu.be/SK46Xjk3gog ten klip na YouTube] z filmu Toy Story 2.
* Chociaż znajdują się w środku miasta, nikt nie chce spędzać przy nich czasu. Ludzie tam są, bo muszą, a nie bo chcą. Dla porównania dobrze zrobiona ulica potrafi być fajnym miejscem dla mieszkańców.
* Skoro zniechęcają do każdego środka transportu oprócz samochodów, trzeba budować coraz więcej parkingów, które zajmują ogromne tereny miast.

== Zobacz też ==
'''Navbox:'''
{{Navbox urbanistyka}}
'''YouTube:'''
* [https://youtu.be/OZ1HhLq-Huo What is a STROAD?]
* [https://youtu.be/ORzNZUeUHAM Stroads are Ugly, Expensive, and Dangerous (and they're everywhere)]
* [https://youtu.be/azYHW1vXZaM The Stroad: A Case Study // Intended (and Unintended) Consequences of Car-Oriented Street Design]
* [https://youtu.be/iIeWLDwnOXM To Improve a STROAD: How One City Is Reimagining an Orphan Highway // Aurora Avenue in Seattle]

[[Kategoria:Infrastruktura]]
[[Kategoria:Urbanistyka]]

Taktyczny urbanizm

2026-03-30T18:07:25Z

Kenex:

[[Plik:Luxembourg, avenue Marie-Thérèse (101).jpg|369px|mały|prawo|Taktyczny urbanizm wykorzystany, by szybko i tanio dodać trasę rowerową.]]
'''Taktyczny urbanizm''' (ang. ''tactical urbanism'') - niedrogie, tymczasowe rozwiązanie mające służyć poprawie środowiska zabudowanego.

Przeważnie ma przetestować rozwiązanie i finalnie doprowadzić do trwalszych zmian. W razie niepowodzenia można łatwo się wycofać.

== Zalety podejścia ==
Chociaż elementy dodane za pomocą technik taktycznego urbanizmu mogą wydawać się słabym rozwiązaniem, mają pewne zalety.
* Dzięki niskiej cenie i łatwości demontażu można przekonać osoby, które nie zgodziłyby się na trwalsze zmiany.
* Szybkość budowy i niska cena sprawiają, że miasto może w krótkim czasie przerobić wiele ulic, oferując np. praktyczne trasy rowerowe. Czasami lepiej lekko poprawić 10 ulic niż bardzo porządnie przerobić tylko jedną. Co na przykład po fajnej ścieżce rowerowej, jak jest krótka i nigdzie nie prowadzi?

== Galeria taktycznego urbanizmu ==
<gallery widths=300 heights=300>
Luxembourg, avenue Marie-Thérèse (101).jpg
Pop-up Radweg auf dem Kottbusser Damm in Berlin.jpg
Vorera provisional del carrer Consell de Cent - (01).jpg
Stadtmöbel und Eröffnung von Leipzigs erstem Superblock.jpg
Superilla la Petxina.jpg
</gallery>

== Zobacz też ==
{{Navbox urbanistyka}}

Szablon:Navbox urbanistyka

2026-03-30T18:00:34Z

Kenex: +

{{Navbox
|Tytuł = Urbanistyka
|Szerokość tabeli =
|Obraz = Urbanism icon.png
|Szerokość obrazu = 100
|Grupa1 = MruczekWiki
|Lista1 =
* [[Baza - cringe (urbanistyka)|Baza - cringe]]
* [[Miasto 15-minutowe]]
* [[New Urbanism]]
* [[Pomarańczowa pigułka]]
* [[Rower transportowy]]
* [[Stroad]]
* [[Święta Przepustowość]]
* [[Taktyczny urbanizm]]
* [[Uspokojenie ruchu]]
* [[Znakoza]]
|Grupa2 = MiauBlog
|Lista2 =
* [[Blog:Dlaczego nie lubię miast skupionych na samochodach|Dlaczego nie lubię miast skupionych na samochodach]]
* [[Blog:Dojazdy a nauka|Dojazdy a nauka]]
* [[Blog:Jak spowolnić polskich kierowców?|Jak spowolnić polskich kierowców?]]
* [[Blog:Miasta nie muszą być głośne|Miasta nie muszą być głośne]]
* [[Blog:Niech prywatne samochody jadą naokoło|Niech prywatne samochody jadą naokoło]]
* [[Blog:Sztuka holenderskich tras rowerowych|Sztuka holenderskich tras rowerowych]]
* [[Blog:Sztuka japońskich uliczek|Sztuka japońskich uliczek]]
* [[Blog:Zły urbanizm czyni rodzicielstwo trudniejszym|Zły urbanizm czyni rodzicielstwo trudniejszym]]
|Grupa3 = Wikipedia (PL)
|Lista3 =
* [[wikipedia:pl:Cyclability|Cyclability]]
* [[wikipedia:pl:Strefa zamieszkania|Strefa zamieszkania]]
* [[wikipedia:pl:Twierdzenie Lewisa-Mogridge’a|Twierdzenie Lewisa-Mogridge’a]]
* [[wikipedia:pl:Velostrada|Velostrada]]
* [[wikipedia:pl:Woonerf|Woonerf]]
}}
<noinclude>[[Kategoria:Szablony]][[Kategoria:Navbox]]</noinclude>

Taktyczny urbanizm

2026-03-30T17:59:40Z

Kenex:

[[Plik:Luxembourg, avenue Marie-Thérèse (101).jpg|369px|mały|prawo|Taktyczny urbanizm wykorzystany, by szybko i tanio dodać trasę rowerową.]]
'''Taktyczny urbanizm''' (ang. ''tactical urbanism'') - niedrogie, tymczasowe rozwiązanie mające służyć poprawie środowiska zabudowanego.

Przeważnie ma przetestować rozwiązanie i finalnie doprowadzić do trwalszych zmian. W razie niepowodzenia można łatwo się wycofać.

== Zalety podejścia ==
Chociaż elementy dodane za pomocą technik taktycznego urbanizmu mogą wydawać się słabym rozwiązaniem, mają pewne zalety.
* Dzięki niskiej cenie i łatwości demontażu można przekonać osoby, które nie zgodziłyby się na trwalsze zmiany.
* Szybkość budowy i niska cena sprawiają, że miasto może w krótkim czasie przerobić wiele ulic, oferując np. praktyczne trasy rowerowe. Czasami lepiej lekko poprawić 10 ulic niż bardzo porządnie przerobić tylko jedną. Co na przykład po fajnej ścieżce rowerowej, jak jest krótka i nigdzie nie prowadzi?

== Galeria taktycznego urbanizmu ==
<gallery widths=250 heights=250>
Luxembourg, avenue Marie-Thérèse (101).jpg
Pop-up Radweg auf dem Kottbusser Damm in Berlin.jpg
Vorera provisional del carrer Consell de Cent - (01).jpg
Stadtmöbel und Eröffnung von Leipzigs erstem Superblock.jpg
Superilla la Petxina.jpg
</gallery>

== Zobacz też ==
{{Navbox urbanistyka}}

Taktyczny urbanizm

2026-03-30T17:50:13Z

Kenex: Utworzono nową stronę "Taktyczny urbanizm wykorzystany, by szybko i tanio dodać trasę rowerową. '''Taktyczny urbanizm''' (ang. ''tactical urbanism'') - niedrogie, tymczasowe rozwiązanie mające służyć poprawie środowiska zabudowanego. == Zalety podejścia == Chociaż elementy dodane za pomocą technik taktycznego urbanizmu mogą wydawać się słabym rozwiązaniem, mają pewne zalety. * Dzięki niskiej cenie…"

[[Plik:Luxembourg, avenue Marie-Thérèse (101).jpg|369px|mały|prawo|Taktyczny urbanizm wykorzystany, by szybko i tanio dodać trasę rowerową.]]
'''Taktyczny urbanizm''' (ang. ''tactical urbanism'') - niedrogie, tymczasowe rozwiązanie mające służyć poprawie środowiska zabudowanego.

== Zalety podejścia ==
Chociaż elementy dodane za pomocą technik taktycznego urbanizmu mogą wydawać się słabym rozwiązaniem, mają pewne zalety.
* Dzięki niskiej cenie i łatwości demontażu można przekonać osoby, które nie zgodziłyby się na trwalsze zmiany.
* Szybkość budowy i niska cena sprawiają, że miasto może w krótkim czasie przerobić wiele ulic, oferując np. praktyczne trasy rowerowe. Czasami lepiej lekko poprawić 10 ulic niż bardzo porządnie przerobić tylko jedną. Co na przykład po fajnej ścieżce rowerowej, jak jest krótka i nigdzie nie prowadzi?

== Galeria taktycznego urbanizmu ==
<gallery widths=250 heights=250>
Luxembourg, avenue Marie-Thérèse (101).jpg
Pop-up Radweg auf dem Kottbusser Damm in Berlin.jpg
Vorera provisional del carrer Consell de Cent - (01).jpg
Stadtmöbel und Eröffnung von Leipzigs erstem Superblock.jpg
Superilla la Petxina.jpg
</gallery>

== Zobacz też ==
{{Navbox urbanistyka}}

Plik:Superilla la Petxina.jpg

2026-03-30T17:29:29Z

Kenex: Kategoria:Infrastruktura Kategoria:Urbanistyka

== Opis ==
[[Kategoria:Infrastruktura]]
[[Kategoria:Urbanistyka]]

Plik:Stadtmöbel und Eröffnung von Leipzigs erstem Superblock.jpg

2026-03-30T17:28:39Z

Kenex: Kategoria:Infrastruktura Kategoria:Urbanistyka

== Opis ==
[[Kategoria:Infrastruktura]]
[[Kategoria:Urbanistyka]]

Plik:Pop-up Radweg auf dem Kottbusser Damm in Berlin.jpg

2026-03-30T17:27:38Z

Kenex: Kategoria:Infrastruktura Kategoria:Urbanistyka

== Opis ==
[[Kategoria:Infrastruktura]]
[[Kategoria:Urbanistyka]]

Plik:Luxembourg, avenue Marie-Thérèse (101).jpg

2026-03-30T17:26:00Z

Kenex: Kategoria:Infrastruktura Kategoria:Urbanistyka

== Opis ==
[[Kategoria:Infrastruktura]]
[[Kategoria:Urbanistyka]]

Plik:Vorera provisional del carrer Consell de Cent - (01).jpg

2026-03-30T17:24:23Z

Kenex: Kategoria:Infrastruktura Kategoria:Urbanistyka

== Opis ==

[[Kategoria:Infrastruktura]]
[[Kategoria:Urbanistyka]]

Blog:Idealizowanie ludzi i demonizowanie AI

2026-03-27T22:55:00Z

Kenex: /* Niebezpieczni ludzie */

<div class="bookpage">
{{Miaublogheader
|data = 22 marca 2026
|autor = Kenex
}}
{{Trudne emocje|Przemoc (w tym seksualna), okrutna śmierć}}
Ponad milion Polaków bezkrytycznie wierzy w propagandę Telewizji Republika, ludzie notorycznie mówią nieprawdę, a wiele relacji z innymi okazuje się toksyczne i bardzo kosztowne emocjonalnie. Jednak na postawie tego nie proponuje się zakazu telewizji i spotkań międzyludzkich. Dlaczego generatywne AI za mniejsze przewinienia obrywa nawoływaniem o zakaz? To zjawisko jest przedmiotem badań i fachowo nazywa się '''awersją do algorytmu''' (ang. ''algorithm aversion'')<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Algorithm_aversion</ref>. Wobec algorytmu stosujemy znacznie surowsze standardy niż wobec ludzi, a dziełu algorytmu ufamy mniej niż ludzkiemu. Co nie znaczy, że uprzedzeni się mylą.

== Niebezpieczni ludzie ==
AI nie jest w pełni bezpieczne. Ale ludzie też nie.
* Wypalenie zawodowe najczęściej dotyka tych, których praca wymaga intensywnych kontaktów z ludźmi, a kontakty te są warunkiem sukcesu i rozwoju zawodowego, np. nauczycieli, policjantów, lekarzy, pielęgniarek, pracowników społecznych<ref>https://pl.wikipedia.org/wiki/Wypalenie_zawodowe</ref>.
* Mężczyzna nazwiskiem Pelicot we Francji podawał swojej żonie silne leki nasenne, a następnie pozwalał obcym mężcyznom za pieniądze uprawiać seks z niczego nieświadomą żoną. Akty seksualne były nagrywane przez męża oraz przechowywane na komputerze. Oskarżonych o gwałt na pani Pelicot zostało ponad 70 mężczyzn<ref>https://www.wprost.pl/swiat/11801718/francja-szokujacy-proces-francuza-ktory-organizowal-gwalty-na-gisele-pelicot.html</ref>. Dziennikarze CNN odkryli, że to nie był odsodobniony przypadek. Istnieją całe społeczności online, w których ludzie wymieniają się poradami odurzania i gwałcenia partnerów. Część nagrywa gwałty i udostepnia filmy chętnym za pieniądze<ref>https://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/7,163229,32690769,polski-pelicot-namierzony-przez-dziennikarzy-cnn-odurzal-i.html</ref>.
* Kaznodzieja w Kenii kazał wyznawcom umrzeć z głodu, aby spotkać Jezusa. Służby znalazły kilkadziesiąt ciał ofiar sekty, w tym dzieci<ref>https://wydarzenia.interia.pl/zagranica/news-masowe-groby-w-kenii-kaznodzieja-kazal-im-glodowac-by-spotka,nId,6734994</ref>.
* W 1994 w Rwandzie doszło do ludobójstwa osób pochodzenia Tutsi dokonanego przez ekstremistów Hutu. Zginęło ponad milion ludzi. Za eksplozję przemocy odpowiadała m.in. kampania nienawiści przygotowana przez ekstermistów oraz rozpowszechniana przez tradycyjne media<ref>https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludob%C3%B3jstwo_w_Rwandzie</ref>.

Ryzyka związane z kontaktem międzyludzkim zwykle nie powodują nawoływań, by całkowicie porzucić relacje międzyludzkie. Ludzi, którzy postanawiają się wycofać, przeważnie diagnozujemy jako zaburzonych psychicznie i za pomocą presji społecznej próbujemy zmusić, by "wyszli do ludzi".

W mediach pojawiają się reportaże o użytkownikach, którym AI pogorszyło psychozę, zachęciło do samobójstwa lub w inny sposób im zaszkodziło. Bardzo dobrze, że o tym rozmawiamy, ale pamiętajmy o historiach, w których to człowiek człowiekowi zgotował podobny los. Zachowajmy uczciwość intelektualną podczas porównań.

== Strach przed konkurencją nasila uprzedzenia ==
Gdy AI będzie stawało się coraz lepsze, uprzedzenia wobec sztucznej inteligencji tylko wzrosną. Skąd to wiem? Moją pewność mogą wyjaśnić uprzedzenia młodych Polek do osób z Ukrainy.

Obecnie uprzedzenia do Ukraińców w Polsce są powszechne, ale zaraz po wybuchu wojny zdecydowanie dominowało współczucie oraz chęć pomocy. Dlatego liberalne media były zaskoczone, gdy okazało się, że w 2023 najbardziej uprzedzoną grupą do uchodźców z Ukrainy są młode Polki - zazwyczaj charakreryzujące się lewicowymi poglądami i niską ksenofobią.

Okazało się, że chodzi o rynek matrymonialny. Z Ukrainy przybywały do Polski głównie kobiety, więc były postrzegane jako konkurencja w walce o polskich mężczyzn. Wzrost uprzedzeń najsilniejszy był tam, gdzie singielkom było trudno znaleźć partnera<ref>https://oko.press/dlaczego-mlode-polki-uprzedzaja-sie-do-ukrainek</ref>.

AI to konkurent absolutny. Może zabrać pracę, przyjaciół, partnera romantycznego. Im lepszy, tym groźniejszy. Trudno dziwić się uprzedzeniom.

W przeszłości postrzegano AI jako zagrożenie głównie dla klasy ludowej, wykonującej pracę fizyczną oraz nisko kwalifikowaną. Klasa ludowa ma słaby wpływ na debatę publiczną, więc ich obawy nie były traktowane zbyt poważnie. Można podsumować je memem "Oh no! Anyway" - może i smutne, ale niech się przekwalifikują, bo postęp nadchodzi i nas wyręczy.

Wraz z premierą [[ChatGPT]] klasa średnia zdała sobie sprawę, że to ona jest najbardziej zagrożona. AI przygotuje pismo, napisze kod programu i wygeneruje rysunek. Za to nie posprząta ulic, nie zasieje zboża i nie naprawi rur w zlewie. Dlatego to już nie "Oh no! Anyway".

== Uprzedzenia nie muszą być złe ==
Czy uprzedzenia wobec algorytmów powinniśmy postawić na równi z ksenofobią i potępiać jako zło i hipokryzję? W żadnym razie!

Przeciwnym zjawiskiem do uprzedzenia wobec algorytmu jest '''faworyzowanie algorytmu''' (ang. ''algorithm appreciation'') - wiara, że decyzja algorytmu jest prawdziwie obiektywna, w przeciwieństwie do zawodnych ludzi. Do jego powstania mogła przyczynić się popkultura, która przez dekady budowała sztuczną inteligencją jako twór chłodny, ale do bólu rzetelny i obiektywny.

Gdy znana mi osoba poszła do lekarza, nie mogła doprosić się o receptę. Lekarka upierała się, że lek nie wymaga recepty, bo... tak jej napisał ChatGPT. Już lepiej, by lekarz był nadmiernie podejrzliwy wobec AI niż odwalał taką akcję.

Generatywne AI to narzędzie, a nie osoba. Uprzedzenia wobec AI nie są równie szkodliwe jak uprzedzenia do grup ludzi. Warto nagłaśniać sytuacje, gdy popularne narzędzie wprowadza w błąd i krzywdzi ludzi.

Potraktujmy modele językowe podobnie jak Homo Sapiens pod względem jego tendencji do zmyślania. Dodawanie kleju do pizzy to zły pomysł niezależnie do tego, czy proponuje nam to Google Gemini, influencer z Instagrama, czy szurnięty znajomy.

== Zobacz też ==
'''MiauBlog:'''
* [[Blog:AI jako korepetytor|AI jako korepetytor]]
* [[Blog:AI zabierze nam pracę - to może być dobra wiadomość|AI zabierze nam pracę - to może być dobra wiadomość]]
* [[Blog:Dlaczego sztukę AI uważam za sztukę|Dlaczego sztukę AI uważam za sztukę]]

'''MruczekWiki:'''
* [[AI generujące treści]]
* [[Efekt jednorodności grupy obcej]]
* [[Halucynacje AI]]

== Przypisy ==
<references/>
</div>

[[Kategoria:Miaublog]]
[[Kategoria:Wpisy użytkownika Kenex]]
[[Kategoria:Technologia]]
[[Kategoria:Psychologia]]
[[Kategoria:Sztuczna inteligencja]]

Blog:Burza mózgów to zły pomysł

2026-03-26T15:40:08Z

Kenex: /* Alternatywy dla burzy mózgów */

<div class="bookpage">
{{Miaublogheader
|data = 26 marca 2026
|autor = Kenex
}}
Wbrew temu, co można usłyszeć, burze mózgów wypadają słabo w badaniach.

W tym wpisie tłumaczę, dlaczego burze mózgów są nieskuteczne i proponuję lepsze alternatywy. Zapraszam! 😄

== Przereklamowana burza mózgów ==
W szkole na zajęciach z podstaw przedsiębiorczości oraz w mediach głównego nurtu często mogłem usłyszeć, jakim wspaniałym narzędziem zarządzania są burze mózgów. Dzięki nim rzekomo zespół jest najbardziej kreatywny i ma najlepsze pomysły. Mi, jako [[Blog:Introwertycy są super!|skrajnemu introwertykowi]], nigdy ta metoda się nie podobała. Nie wypadałem dobrze w sytuacji, gdy miałem z siebie wypluwać jak najwięcej pomysłów, bo wolałem najpierw na spokojnie to ułożyć sobie w głowie, a w dodatku nie umiałem przekrzyczeć tłumu. Miałem przy tym wrażenie, że nie jestem jedyną osobą z podobnym problemem, dlatego sądziłem, że w tej metodzie ginie mnóstwo dobrych pomysłów. Okazuje się, że miałem rację. Wbrew temu, co można w wielu miejscach usłyszeć, burze mózgów nie są takie skuteczne.

Przeprowadzono wiele badań, w których grupa eksperymentalna miała wymyślać pomysły w trakcie burzy mózgów, natomiast członkowie grupy kontrolnej wypracowywali rozwiązania indywidualnie w osobnych pomieszczeniach. Jak pokazują metaanalizy, grupy pracujące w burzy mózgów generują mniej pomysłów niż grupy kontrolne (Mullen, Johnson i Salas, 1991). Trudno zresztą, żeby wyniki były inne. W ostatnich kilkudziesięciu latach psychologowie opisali szereg zjawisk, które przeszkadzają w trakcie burzy mózgów.

Pierwszym powodem jest '''lęk przed oceną''' ze strony innych. Chociaż uczestnicy są zwykle instruowani, że pomysły mogą być nawet bardzo głupie, przypomina to trochę sytuację, jakby osobie z [[Depresja|depresją]] powiedzieć, żeby się nie smuciła. Presja społeczna oraz potrzeba akceptacji ze strony środowiska to bardzo silne potrzeby i nie można ich wyłączyć jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki.

Po drugie – pojawia się '''efekt próżniactwa społecznego'''. Przy rozproszonej odpowiedzialności poszczególni uczestnicy przykładają się mniej, przez co w grupie mogą pracować mniej wydajnie, niż w pojedynkę.

Po trzecie – w trakcie burzy mózgów może wystąpić '''efekt następnego w kolejce'''. Osoba myśli nad tym, co za chwilę powiedzieć, przez co nie skupia się na tym, co mówią inni.

Po czwarte – w pracy grupowej często występuje '''syndrom myślenia grupowego'''. Ludzie chcąc zachować wysoką spójność grupy, stają się bardziej konformistyczni. A gdy wszyscy są konformistami i nikt nie podważa pomysłów, łatwo wpaść w pułapkę grupowego samo zachwytu i podjąć katastrofalne decyzje.

== Dystans władzy ==
Dodatkowym utrudnieniem burzy mózgów jest '''dystans władzy''' - kulturowa norma określająca przyzwolenie społeczne na nierówny podział władzy. W kulturach z niskim dystansem władzy studenci do profesorów często piszą maila rozpoczynającego się od czegoś w stylu "Hi Paweł". W kulturach z wysokim dystansem władzy należy użyć ściśle określonej formy grzecznościowej, by uniknąć nietaktu. Wysoki dystans władzy oznacza też, że doły rzadziej podważają decyzje góry. Stają się potakiwaczami.

Jeśli zaproponujemy burzę mózgów w kulturze charakteryzującej się wysokim dystansem władzy (np. Rumunii, Rosji, Meksyku), pomysły przełożonego będą zawsze spotykały się z aprobatą podwładnych, nawet jeśli prywatnie podwładni uważają, że ten pomysł jest katastrofalny i może doprowadzić do upadku przedsiębiorstwa. Sprzeciwienie się szefowi w takiej kulturze jest niezwykle trudne, nawet jeśli szef zapewnia, że z chęcią pozna głosy krytyki.

A warto wiedzieć, że szef może nie dostrzegać wielu zagrożeń dla swojego pomysłu, bo samo znalezienie się w pozycji władzy powoduje zmiany w jego psychice. Psycholodzy mówią fachowo, że uruchamia się '''system dążenia'''. Osoba myśli bardziej ogólnie i jest przede wszystkim skupiona na osiągnięciu celu.

Coś innego natomiast dzieje się w psychice podwładnych. U nich z kolei uruchamia się '''system hamowania''', przez który są skupieni głównie na zagrożeniach. Przy czym należy pamiętać, że zagrożeniem jest nie tylko tak ekstremalny przypadek jak zwolnienie z pracy. U człowieka w stanie podwładności nasilają się negatywne emocje. Wystarczy samo nieprzychylne spojrzenie szefa lub nieprzyjemny żart, by pracownik poczuł się przygaszony i nie miał psychicznej woli wykazania inicjatywy.

== Alternatywy dla burzy mózgów ==
Klasyczne burze mózgów nie wydają się więc dobrym pomysłem poszukiwania pomysłów. Aby uniknąć wypaczenia wyników z powodu dystansu władzy oraz innych efektów psychologicznych, radziłbym skorzystać z innych metod. Przykładowo lepszymi rezultatami może pochwalić się '''technika grup nominalnych'''. Łączy ona zalety burzy mózgów oraz pracy indywidualnej, a niweluje ich wady.

W tej technice na początku określamy problem, a następnie uczestnicy indywidualnie wypisują swoje pomysły bez komunikowania się ze sobą. Następnie są one zbierane i prezentowane (bez nazwisk) publicznie. W kolejnym etapie ludzie znów indywidualnie układają prywatny ranking zaproponowanych rozwiązań. Na koniec rezultaty są podsumowywane.

Dzięki technice grup nominalnych zanika problem dystansu władzy i możemy poznać faktyczną opinię pracowników. Oczywiście szef na żadnym etapie (szczególnie na początku) nie powinien dawać do zrozumienia, które rozwiązania mu się najbardziej podobają, żeby inni nie mogli się tym sugerować.

Można też skorzystać z idei '''adwokata diabła'''. Podczas dyskusji wyznaczamy osobę, której zadaniem jest znajdowanie błędów w pomysłach innych. Przy tak postawionym celu, adwokat diabła staje się odpowiedzialny za znajdowanie wad, więc będzie miał poczucie, że właśnie tego się od niego oczekuje. Ważne przy tym jest jednak to, by ta funkcja była rotowana tzn. by nie była przydzielana na stałe jednej osobie. Chcemy uniknąć sytuacji, gdy uczestnicy przyzwyczają się, że „ona zawsze szuka dziury w całym” i zaczną ignorować adwokata.

== Bibliografia ==
* Wojciszke, B. (2011). Psychologia społeczna. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR.
* Mullen, B., Johson, C., Salas, E. (1991). Productivity loss in brainstroming groups: A meta-analytic integration. Basic and Applied Social Psychology

== Zobacz też ==
'''MiauBlog:'''
* [[Blog:Introwertycy są super!|Introwertycy są super!]]

'''Navbox o psychologii:'''
{{Navbox psychologia}}
</div>

[[Kategoria:Miaublog]]
[[Kategoria:Wpisy użytkownika Kenex]]
[[Kategoria:Psychologia]]

Blog:Burza mózgów to zły pomysł

2026-03-26T15:37:30Z

Kenex:

<div class="bookpage">
{{Miaublogheader
|data = 26 marca 2026
|autor = Kenex
}}
Wbrew temu, co można usłyszeć, burze mózgów wypadają słabo w badaniach.

W tym wpisie tłumaczę, dlaczego burze mózgów są nieskuteczne i proponuję lepsze alternatywy. Zapraszam! 😄

== Przereklamowana burza mózgów ==
W szkole na zajęciach z podstaw przedsiębiorczości oraz w mediach głównego nurtu często mogłem usłyszeć, jakim wspaniałym narzędziem zarządzania są burze mózgów. Dzięki nim rzekomo zespół jest najbardziej kreatywny i ma najlepsze pomysły. Mi, jako [[Blog:Introwertycy są super!|skrajnemu introwertykowi]], nigdy ta metoda się nie podobała. Nie wypadałem dobrze w sytuacji, gdy miałem z siebie wypluwać jak najwięcej pomysłów, bo wolałem najpierw na spokojnie to ułożyć sobie w głowie, a w dodatku nie umiałem przekrzyczeć tłumu. Miałem przy tym wrażenie, że nie jestem jedyną osobą z podobnym problemem, dlatego sądziłem, że w tej metodzie ginie mnóstwo dobrych pomysłów. Okazuje się, że miałem rację. Wbrew temu, co można w wielu miejscach usłyszeć, burze mózgów nie są takie skuteczne.

Przeprowadzono wiele badań, w których grupa eksperymentalna miała wymyślać pomysły w trakcie burzy mózgów, natomiast członkowie grupy kontrolnej wypracowywali rozwiązania indywidualnie w osobnych pomieszczeniach. Jak pokazują metaanalizy, grupy pracujące w burzy mózgów generują mniej pomysłów niż grupy kontrolne (Mullen, Johnson i Salas, 1991). Trudno zresztą, żeby wyniki były inne. W ostatnich kilkudziesięciu latach psychologowie opisali szereg zjawisk, które przeszkadzają w trakcie burzy mózgów.

Pierwszym powodem jest '''lęk przed oceną''' ze strony innych. Chociaż uczestnicy są zwykle instruowani, że pomysły mogą być nawet bardzo głupie, przypomina to trochę sytuację, jakby osobie z [[Depresja|depresją]] powiedzieć, żeby się nie smuciła. Presja społeczna oraz potrzeba akceptacji ze strony środowiska to bardzo silne potrzeby i nie można ich wyłączyć jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki.

Po drugie – pojawia się '''efekt próżniactwa społecznego'''. Przy rozproszonej odpowiedzialności poszczególni uczestnicy przykładają się mniej, przez co w grupie mogą pracować mniej wydajnie, niż w pojedynkę.

Po trzecie – w trakcie burzy mózgów może wystąpić '''efekt następnego w kolejce'''. Osoba myśli nad tym, co za chwilę powiedzieć, przez co nie skupia się na tym, co mówią inni.

Po czwarte – w pracy grupowej często występuje '''syndrom myślenia grupowego'''. Ludzie chcąc zachować wysoką spójność grupy, stają się bardziej konformistyczni. A gdy wszyscy są konformistami i nikt nie podważa pomysłów, łatwo wpaść w pułapkę grupowego samo zachwytu i podjąć katastrofalne decyzje.

== Dystans władzy ==
Dodatkowym utrudnieniem burzy mózgów jest '''dystans władzy''' - kulturowa norma określająca przyzwolenie społeczne na nierówny podział władzy. W kulturach z niskim dystansem władzy studenci do profesorów często piszą maila rozpoczynającego się od czegoś w stylu "Hi Paweł". W kulturach z wysokim dystansem władzy należy użyć ściśle określonej formy grzecznościowej, by uniknąć nietaktu. Wysoki dystans władzy oznacza też, że doły rzadziej podważają decyzje góry. Stają się potakiwaczami.

Jeśli zaproponujemy burzę mózgów w kulturze charakteryzującej się wysokim dystansem władzy (np. Rumunii, Rosji, Meksyku), pomysły przełożonego będą zawsze spotykały się z aprobatą podwładnych, nawet jeśli prywatnie podwładni uważają, że ten pomysł jest katastrofalny i może doprowadzić do upadku przedsiębiorstwa. Sprzeciwienie się szefowi w takiej kulturze jest niezwykle trudne, nawet jeśli szef zapewnia, że z chęcią pozna głosy krytyki.

A warto wiedzieć, że szef może nie dostrzegać wielu zagrożeń dla swojego pomysłu, bo samo znalezienie się w pozycji władzy powoduje zmiany w jego psychice. Psycholodzy mówią fachowo, że uruchamia się '''system dążenia'''. Osoba myśli bardziej ogólnie i jest przede wszystkim skupiona na osiągnięciu celu.

Coś innego natomiast dzieje się w psychice podwładnych. U nich z kolei uruchamia się '''system hamowania''', przez który są skupieni głównie na zagrożeniach. Przy czym należy pamiętać, że zagrożeniem jest nie tylko tak ekstremalny przypadek jak zwolnienie z pracy. U człowieka w stanie podwładności nasilają się negatywne emocje. Wystarczy samo nieprzychylne spojrzenie szefa lub nieprzyjemny żart, by pracownik poczuł się przygaszony i nie miał psychicznej woli wykazania inicjatywy.

== Alternatywy dla burzy mózgów ==
Klasyczne burze mózgów nie wydają się więc dobrym pomysłem poszukiwania pomysłów. Aby uniknąć wypaczenia wyników z powodu dystansu władzy oraz innych efektów psychologicznych, radziłbym skorzystać z innych metod. Przykładowo lepszymi rezultatami może pochwalić się '''technika grup nominalnych'''. Łączy ona zalety burzy mózgów oraz pracy indywidualnej, a niweluje ich wady.

W tej technice na początku określamy problem, a następnie uczestnicy indywidualnie wypisują swoje pomysły bez komunikowania się ze sobą. Następnie są one zbierane i prezentowane (bez nazwisk) publicznie. W kolejnym etapie ludzie znów indywidualnie układają prywatny ranking zaproponowanych rozwiązań. Na koniec rezultaty są podsumowywane.

Dzięki technice grup nominalnych zanika problem dystansu władzy i możemy poznać faktyczną opinię pracowników. Metaanaliza 20 badań wykazała, że przy zastosowaniu techniki grup nominalnych pojawia się więcej pomysłów niż podczas burzy mózgów. Oczywiście szef na żadnym etapie (szczególnie na początku) nie powinien dawać do zrozumienia, które rozwiązania mu się najbardziej podobają, żeby inni nie mogli się tym sugerować.

Można też skorzystać z idei '''adwokata diabła'''. Podczas dyskusji wyznaczamy osobę, której zadaniem jest znajdowanie błędów w pomysłach innych. Przy tak postawionym celu, adwokat diabła staje się odpowiedzialny za znajdowanie wad, więc będzie miał poczucie, że właśnie tego się od niego oczekuje. Ważne przy tym jest jednak to, by ta funkcja była rotowana tzn. by nie była przydzielana na stałe jednej osobie. Chcemy uniknąć sytuacji, gdy uczestnicy przyzwyczają się, że „ona zawsze szuka dziury w całym” i zaczną ignorować adwokata.

== Bibliografia ==
* Wojciszke, B. (2011). Psychologia społeczna. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR.
* Mullen, B., Johson, C., Salas, E. (1991). Productivity loss in brainstroming groups: A meta-analytic integration. Basic and Applied Social Psychology

== Zobacz też ==
'''MiauBlog:'''
* [[Blog:Introwertycy są super!|Introwertycy są super!]]

'''Navbox o psychologii:'''
{{Navbox psychologia}}
</div>

[[Kategoria:Miaublog]]
[[Kategoria:Wpisy użytkownika Kenex]]
[[Kategoria:Psychologia]]

Blog:Burza mózgów to zły pomysł

2026-03-26T15:37:09Z

Kenex:

<div class="bookpage">
{{Miaublogheader
|data = 26 marca 2026
|autor = Kenex
}}
Wbrew temu, co można usłyszeć, burze mózgów wypadają słabo w badaniach.

W tym wpisie tłumaczę, dlaczego burze mózgów są nieskuteczne i proponują lepsze alternatywy. Zapraszam! 😄

== Przereklamowana burza mózgów ==
W szkole na zajęciach z podstaw przedsiębiorczości oraz w mediach głównego nurtu często mogłem usłyszeć, jakim wspaniałym narzędziem zarządzania są burze mózgów. Dzięki nim rzekomo zespół jest najbardziej kreatywny i ma najlepsze pomysły. Mi, jako [[Blog:Introwertycy są super!|skrajnemu introwertykowi]], nigdy ta metoda się nie podobała. Nie wypadałem dobrze w sytuacji, gdy miałem z siebie wypluwać jak najwięcej pomysłów, bo wolałem najpierw na spokojnie to ułożyć sobie w głowie, a w dodatku nie umiałem przekrzyczeć tłumu. Miałem przy tym wrażenie, że nie jestem jedyną osobą z podobnym problemem, dlatego sądziłem, że w tej metodzie ginie mnóstwo dobrych pomysłów. Okazuje się, że miałem rację. Wbrew temu, co można w wielu miejscach usłyszeć, burze mózgów nie są takie skuteczne.

Przeprowadzono wiele badań, w których grupa eksperymentalna miała wymyślać pomysły w trakcie burzy mózgów, natomiast członkowie grupy kontrolnej wypracowywali rozwiązania indywidualnie w osobnych pomieszczeniach. Jak pokazują metaanalizy, grupy pracujące w burzy mózgów generują mniej pomysłów niż grupy kontrolne (Mullen, Johnson i Salas, 1991). Trudno zresztą, żeby wyniki były inne. W ostatnich kilkudziesięciu latach psychologowie opisali szereg zjawisk, które przeszkadzają w trakcie burzy mózgów.

Pierwszym powodem jest '''lęk przed oceną''' ze strony innych. Chociaż uczestnicy są zwykle instruowani, że pomysły mogą być nawet bardzo głupie, przypomina to trochę sytuację, jakby osobie z [[Depresja|depresją]] powiedzieć, żeby się nie smuciła. Presja społeczna oraz potrzeba akceptacji ze strony środowiska to bardzo silne potrzeby i nie można ich wyłączyć jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki.

Po drugie – pojawia się '''efekt próżniactwa społecznego'''. Przy rozproszonej odpowiedzialności poszczególni uczestnicy przykładają się mniej, przez co w grupie mogą pracować mniej wydajnie, niż w pojedynkę.

Po trzecie – w trakcie burzy mózgów może wystąpić '''efekt następnego w kolejce'''. Osoba myśli nad tym, co za chwilę powiedzieć, przez co nie skupia się na tym, co mówią inni.

Po czwarte – w pracy grupowej często występuje '''syndrom myślenia grupowego'''. Ludzie chcąc zachować wysoką spójność grupy, stają się bardziej konformistyczni. A gdy wszyscy są konformistami i nikt nie podważa pomysłów, łatwo wpaść w pułapkę grupowego samo zachwytu i podjąć katastrofalne decyzje.

== Dystans władzy ==
Dodatkowym utrudnieniem burzy mózgów jest '''dystans władzy''' - kulturowa norma określająca przyzwolenie społeczne na nierówny podział władzy. W kulturach z niskim dystansem władzy studenci do profesorów często piszą maila rozpoczynającego się od czegoś w stylu "Hi Paweł". W kulturach z wysokim dystansem władzy należy użyć ściśle określonej formy grzecznościowej, by uniknąć nietaktu. Wysoki dystans władzy oznacza też, że doły rzadziej podważają decyzje góry. Stają się potakiwaczami.

Jeśli zaproponujemy burzę mózgów w kulturze charakteryzującej się wysokim dystansem władzy (np. Rumunii, Rosji, Meksyku), pomysły przełożonego będą zawsze spotykały się z aprobatą podwładnych, nawet jeśli prywatnie podwładni uważają, że ten pomysł jest katastrofalny i może doprowadzić do upadku przedsiębiorstwa. Sprzeciwienie się szefowi w takiej kulturze jest niezwykle trudne, nawet jeśli szef zapewnia, że z chęcią pozna głosy krytyki.

A warto wiedzieć, że szef może nie dostrzegać wielu zagrożeń dla swojego pomysłu, bo samo znalezienie się w pozycji władzy powoduje zmiany w jego psychice. Psycholodzy mówią fachowo, że uruchamia się '''system dążenia'''. Osoba myśli bardziej ogólnie i jest przede wszystkim skupiona na osiągnięciu celu.

Coś innego natomiast dzieje się w psychice podwładnych. U nich z kolei uruchamia się '''system hamowania''', przez który są skupieni głównie na zagrożeniach. Przy czym należy pamiętać, że zagrożeniem jest nie tylko tak ekstremalny przypadek jak zwolnienie z pracy. U człowieka w stanie podwładności nasilają się negatywne emocje. Wystarczy samo nieprzychylne spojrzenie szefa lub nieprzyjemny żart, by pracownik poczuł się przygaszony i nie miał psychicznej woli wykazania inicjatywy.

== Alternatywy dla burzy mózgów ==
Klasyczne burze mózgów nie wydają się więc dobrym pomysłem poszukiwania pomysłów. Aby uniknąć wypaczenia wyników z powodu dystansu władzy oraz innych efektów psychologicznych, radziłbym skorzystać z innych metod. Przykładowo lepszymi rezultatami może pochwalić się '''technika grup nominalnych'''. Łączy ona zalety burzy mózgów oraz pracy indywidualnej, a niweluje ich wady.

W tej technice na początku określamy problem, a następnie uczestnicy indywidualnie wypisują swoje pomysły bez komunikowania się ze sobą. Następnie są one zbierane i prezentowane (bez nazwisk) publicznie. W kolejnym etapie ludzie znów indywidualnie układają prywatny ranking zaproponowanych rozwiązań. Na koniec rezultaty są podsumowywane.

Dzięki technice grup nominalnych zanika problem dystansu władzy i możemy poznać faktyczną opinię pracowników. Metaanaliza 20 badań wykazała, że przy zastosowaniu techniki grup nominalnych pojawia się więcej pomysłów niż podczas burzy mózgów. Oczywiście szef na żadnym etapie (szczególnie na początku) nie powinien dawać do zrozumienia, które rozwiązania mu się najbardziej podobają, żeby inni nie mogli się tym sugerować.

Można też skorzystać z idei '''adwokata diabła'''. Podczas dyskusji wyznaczamy osobę, której zadaniem jest znajdowanie błędów w pomysłach innych. Przy tak postawionym celu, adwokat diabła staje się odpowiedzialny za znajdowanie wad, więc będzie miał poczucie, że właśnie tego się od niego oczekuje. Ważne przy tym jest jednak to, by ta funkcja była rotowana tzn. by nie była przydzielana na stałe jednej osobie. Chcemy uniknąć sytuacji, gdy uczestnicy przyzwyczają się, że „ona zawsze szuka dziury w całym” i zaczną ignorować adwokata.

== Bibliografia ==
* Wojciszke, B. (2011). Psychologia społeczna. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR.
* Mullen, B., Johson, C., Salas, E. (1991). Productivity loss in brainstroming groups: A meta-analytic integration. Basic and Applied Social Psychology

== Zobacz też ==
'''MiauBlog:'''
* [[Blog:Introwertycy są super!|Introwertycy są super!]]

'''Navbox o psychologii:'''
{{Navbox psychologia}}
</div>

[[Kategoria:Miaublog]]
[[Kategoria:Wpisy użytkownika Kenex]]
[[Kategoria:Psychologia]]

Blog:Burza mózgów to zły pomysł

2026-03-26T15:34:11Z

Kenex:

<div class="bookpage">
{{Miaublogheader
|data = 26 marca 2026
|autor = Kenex
}}
Wbrew temu, co można usłyszeć, burze mózgów wypadają słabo w badaniach.

== Przereklamowana burza mózgów ==
W szkole na zajęciach z podstaw przedsiębiorczości oraz w mediach głównego nurtu często mogłem usłyszeć, jakim wspaniałym narzędziem zarządzania są burze mózgów. Dzięki nim rzekomo zespół jest najbardziej kreatywny i ma najlepsze pomysły. Mi, jako [[Blog:Introwertycy są super!|skrajnemu introwertykowi]], nigdy ta metoda się nie podobała. Nie wypadałem dobrze w sytuacji, gdy miałem z siebie wypluwać jak najwięcej pomysłów, bo wolałem najpierw na spokojnie to ułożyć sobie w głowie, a w dodatku nie umiałem przekrzyczeć tłumu. Miałem przy tym wrażenie, że nie jestem jedyną osobą z podobnym problemem, dlatego sądziłem, że w tej metodzie ginie mnóstwo dobrych pomysłów. Okazuje się, że miałem rację. Wbrew temu, co można w wielu miejscach usłyszeć, burze mózgów nie są takie skuteczne.

Przeprowadzono wiele badań, w których grupa eksperymentalna miała wymyślać pomysły w trakcie burzy mózgów, natomiast członkowie grupy kontrolnej wypracowywali rozwiązania indywidualnie w osobnych pomieszczeniach. Jak pokazują metaanalizy, grupy pracujące w burzy mózgów generują mniej pomysłów niż grupy kontrolne (Mullen, Johnson i Salas, 1991). Trudno zresztą, żeby wyniki były inne. W ostatnich kilkudziesięciu latach psychologowie opisali szereg zjawisk, które przeszkadzają w trakcie burzy mózgów.

Pierwszym powodem jest '''lęk przed oceną''' ze strony innych. Chociaż uczestnicy są zwykle instruowani, że pomysły mogą być nawet bardzo głupie, przypomina to trochę sytuację, jakby osobie z [[Depresja|depresją]] powiedzieć, żeby się nie smuciła. Presja społeczna oraz potrzeba akceptacji ze strony środowiska to bardzo silne potrzeby i nie można ich wyłączyć jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki.

Po drugie – pojawia się '''efekt próżniactwa społecznego'''. Przy rozproszonej odpowiedzialności poszczególni uczestnicy przykładają się mniej, przez co w grupie mogą pracować mniej wydajnie, niż w pojedynkę.

Po trzecie – w trakcie burzy mózgów może wystąpić '''efekt następnego w kolejce'''. Osoba myśli nad tym, co za chwilę powiedzieć, przez co nie skupia się na tym, co mówią inni.

Po czwarte – w pracy grupowej często występuje '''syndrom myślenia grupowego'''. Ludzie chcąc zachować wysoką spójność grupy, stają się bardziej konformistyczni. A gdy wszyscy są konformistami i nikt nie podważa pomysłów, łatwo wpaść w pułapkę grupowego samo zachwytu i podjąć katastrofalne decyzje.

== Dystans władzy ==
Dodatkowym utrudnieniem burzy mózgów jest '''dystans władzy''' - kulturowa norma określająca przyzwolenie społeczne na nierówny podział władzy. W kulturach z niskim dystansem władzy studenci do profesorów często piszą maila rozpoczynającego się od czegoś w stylu "Hi Paweł". W kulturach z wysokim dystansem władzy należy użyć ściśle określonej formy grzecznościowej, by uniknąć nietaktu. Wysoki dystans władzy oznacza też, że doły rzadziej podważają decyzje góry. Stają się potakiwaczami.

Jeśli zaproponujemy burzę mózgów w kulturze charakteryzującej się wysokim dystansem władzy (np. Rumunii, Rosji, Meksyku), pomysły przełożonego będą zawsze spotykały się z aprobatą podwładnych, nawet jeśli prywatnie podwładni uważają, że ten pomysł jest katastrofalny i może doprowadzić do upadku przedsiębiorstwa. Sprzeciwienie się szefowi w takiej kulturze jest niezwykle trudne, nawet jeśli szef zapewnia, że z chęcią pozna głosy krytyki.

A warto wiedzieć, że szef może nie dostrzegać wielu zagrożeń dla swojego pomysłu, bo samo znalezienie się w pozycji władzy powoduje zmiany w jego psychice. Psycholodzy mówią fachowo, że uruchamia się '''system dążenia'''. Osoba myśli bardziej ogólnie i jest przede wszystkim skupiona na osiągnięciu celu.

Coś innego natomiast dzieje się w psychice podwładnych. U nich z kolei uruchamia się '''system hamowania''', przez który są skupieni głównie na zagrożeniach. Przy czym należy pamiętać, że zagrożeniem jest nie tylko tak ekstremalny przypadek jak zwolnienie z pracy. U człowieka w stanie podwładności nasilają się negatywne emocje. Wystarczy samo nieprzychylne spojrzenie szefa lub nieprzyjemny żart, by pracownik poczuł się przygaszony i nie miał psychicznej woli wykazania inicjatywy.

== Alternatywy dla burzy mózgów ==
Klasyczne burze mózgów nie wydają się więc dobrym pomysłem poszukiwania pomysłów. Aby uniknąć wypaczenia wyników z powodu dystansu władzy oraz innych efektów psychologicznych, radziłbym skorzystać z innych metod. Przykładowo lepszymi rezultatami może pochwalić się '''technika grup nominalnych'''. Łączy ona zalety burzy mózgów oraz pracy indywidualnej, a niweluje ich wady.

W tej technice na początku określamy problem, a następnie uczestnicy indywidualnie wypisują swoje pomysły bez komunikowania się ze sobą. Następnie są one zbierane i prezentowane (bez nazwisk) publicznie. W kolejnym etapie ludzie znów indywidualnie układają prywatny ranking zaproponowanych rozwiązań. Na koniec rezultaty są podsumowywane.

Dzięki technice grup nominalnych zanika problem dystansu władzy i możemy poznać faktyczną opinię pracowników. Metaanaliza 20 badań wykazała, że przy zastosowaniu techniki grup nominalnych pojawia się więcej pomysłów niż podczas burzy mózgów. Oczywiście szef na żadnym etapie (szczególnie na początku) nie powinien dawać do zrozumienia, które rozwiązania mu się najbardziej podobają, żeby inni nie mogli się tym sugerować.

Można też skorzystać z idei '''adwokata diabła'''. Podczas dyskusji wyznaczamy osobę, której zadaniem jest znajdowanie błędów w pomysłach innych. Przy tak postawionym celu, adwokat diabła staje się odpowiedzialny za znajdowanie wad, więc będzie miał poczucie, że właśnie tego się od niego oczekuje. Ważne przy tym jest jednak to, by ta funkcja była rotowana tzn. by nie była przydzielana na stałe jednej osobie. Chcemy uniknąć sytuacji, gdy uczestnicy przyzwyczają się, że „ona zawsze szuka dziury w całym” i zaczną ignorować adwokata.

== Bibliografia ==
* Wojciszke, B. (2011). Psychologia społeczna. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR.
* Mullen, B., Johson, C., Salas, E. (1991). Productivity loss in brainstroming groups: A meta-analytic integration. Basic and Applied Social Psychology

== Zobacz też ==
'''MiauBlog:'''
* [[Blog:Introwertycy są super!|Introwertycy są super!]]

'''Navbox o psychologii:'''
{{Navbox psychologia}}
</div>

[[Kategoria:Miaublog]]
[[Kategoria:Wpisy użytkownika Kenex]]
[[Kategoria:Psychologia]]

Blog:Burza mózgów to zły pomysł

2026-03-26T15:32:42Z

Kenex:

<div class="bookpage">
{{Miaublogheader
|data = 26 marca 2026
|autor = Kenex
}}
Wbrew temu, co można usłyszeć, burze mózgów wypadają słabo w badaniach.

== Przereklamowana burza mózgów ==
W szkole na zajęciach z podstaw przedsiębiorczości oraz w mediach głównego nurtu często mogłem usłyszeć, jakim wspaniałym narzędziem zarządzania są burze mózgów. Dzięki nim rzekomo zespół jest najbardziej kreatywny i ma najlepsze pomysły. Mi, jako [[Blog:Introwertycy są super!|skrajnemu introwertykowi]], nigdy ta metoda się nie podobała. Nie wypadałem dobrze w sytuacji, gdy miałem z siebie wypluwać jak najwięcej pomysłów, bo wolałem najpierw na spokojnie to ułożyć sobie w głowie, a w dodatku nie umiałem przekrzyczeć tłumu. Miałem przy tym wrażenie, że nie jestem jedyną osobą z podobnym problemem, dlatego sądziłem, że w tej metodzie ginie mnóstwo dobrych pomysłów. Okazuje się, że miałem rację. Wbrew temu, co można w wielu miejscach usłyszeć, burze mózgów nie są takie skuteczne.

Przeprowadzono wiele badań, w których grupa eksperymentalna miała wymyślać pomysły w trakcie burzy mózgów, natomiast członkowie grupy kontrolnej wypracowywali rozwiązania indywidualnie w osobnych pomieszczeniach. Jak pokazują metaanalizy, grupy pracujące w burzy mózgów generują mniej pomysłów niż grupy kontrolne (Mullen, Johnson i Salas, 1991). Trudno zresztą, żeby wyniki były inne. W ostatnich kilkudziesięciu latach psychologowie opisali szereg zjawisk, które przeszkadzają w trakcie burzy mózgów.

Pierwszym powodem jest '''lęk przed oceną''' ze strony innych. Chociaż uczestnicy są zwykle instruowani, że pomysły mogą być nawet bardzo głupie, przypomina to trochę sytuację, jakby osobie z [[Depresja|depresją]] powiedzieć, żeby się nie smuciła. Presja społeczna oraz potrzeba akceptacji ze strony środowiska to bardzo silne potrzeby i nie można ich wyłączyć jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki.

Po drugie – pojawia się '''efekt próżniactwa społecznego'''. Przy rozproszonej odpowiedzialności poszczególni uczestnicy przykładają się mniej, przez co w grupie mogą pracować mniej wydajnie, niż w pojedynkę.

Po trzecie – w trakcie burzy mózgów może wystąpić '''efekt następnego w kolejce'''. Osoba myśli nad tym, co za chwilę powiedzieć, przez co nie skupia się na tym, co mówią inni.

Po czwarte – w pracy grupowej często występuje '''syndrom myślenia grupowego'''. Ludzie chcąc zachować wysoką spójność grupy, stają się bardziej konformistyczni. A gdy wszyscy są konformistami i nikt nie podważa pomysłów, łatwo wpaść w pułapkę grupowego samo zachwytu i podjąć katastrofalne decyzje.

Zagadnieniem, które też ma na to wpływ, jest '''dystans władzy''' - kulturowa norma określająca przyzwolenie społeczne na nierówny podział władzy. W kulturach z niskim dystansem władzy studenci do profesorów często piszą maila rozpoczynającego się od czegoś w stylu "Hi Paweł". W kulturach z wysokim dystansem władzy należy użyć ściśle określonej formy grzecznościowej, by uniknąć nietaktu. Wysoki dystans władzy oznacza też, że doły rzadziej podważają decyzje góry. Stają się potakiwaczami.

Jeśli zaproponujemy burzę mózgów w kulturze charakteryzującej się wysokim dystansem władzy (np. Rumunii, Rosji, Meksyku), pomysły przełożonego będą zawsze spotykały się z aprobatą podwładnych, nawet jeśli prywatnie podwładni uważają, że ten pomysł jest katastrofalny i może doprowadzić do upadku przedsiębiorstwa. Sprzeciwienie się szefowi w takiej kulturze jest niezwykle trudne, nawet jeśli szef zapewnia, że z chęcią pozna głosy krytyki.

A warto wiedzieć, że szef może nie dostrzegać wielu zagrożeń dla swojego pomysłu, bo samo znalezienie się w pozycji władzy powoduje zmiany w jego psychice. Psycholodzy mówią fachowo, że uruchamia się '''system dążenia'''. Osoba myśli bardziej ogólnie i jest przede wszystkim skupiona na osiągnięciu celu.

Coś innego natomiast dzieje się w psychice podwładnych. U nich z kolei uruchamia się '''system hamowania''', przez który są skupieni głównie na zagrożeniach. Przy czym należy pamiętać, że zagrożeniem jest nie tylko tak ekstremalny przypadek jak zwolnienie z pracy. U człowieka w stanie podwładności nasilają się negatywne emocje. Wystarczy samo nieprzychylne spojrzenie szefa lub nieprzyjemny żart, by pracownik poczuł się przygaszony i nie miał psychicznej woli wykazania inicjatywy.

== Alternatywy dla burzy mózgów ==
Klasyczne burze mózgów nie wydają się więc dobrym pomysłem poszukiwania pomysłów. Aby uniknąć wypaczenia wyników z powodu dystansu władzy oraz innych efektów psychologicznych, radziłbym skorzystać z innych metod. Przykładowo lepszymi rezultatami może pochwalić się '''technika grup nominalnych'''. Łączy ona zalety burzy mózgów oraz pracy indywidualnej, a niweluje ich wady.

W tej technice na początku określamy problem, a następnie uczestnicy indywidualnie wypisują swoje pomysły bez komunikowania się ze sobą. Następnie są one zbierane i prezentowane (bez nazwisk) publicznie. W kolejnym etapie ludzie znów indywidualnie układają prywatny ranking zaproponowanych rozwiązań. Na koniec rezultaty są podsumowywane.

Dzięki technice grup nominalnych zanika problem dystansu władzy i możemy poznać faktyczną opinię pracowników. Metaanaliza 20 badań wykazała, że przy zastosowaniu techniki grup nominalnych pojawia się więcej pomysłów niż podczas burzy mózgów. Oczywiście szef na żadnym etapie (szczególnie na początku) nie powinien dawać do zrozumienia, które rozwiązania mu się najbardziej podobają, żeby inni nie mogli się tym sugerować.

Można też skorzystać z idei '''adwokata diabła'''. Podczas dyskusji wyznaczamy osobę, której zadaniem jest znajdowanie błędów w pomysłach innych. Przy tak postawionym celu, adwokat diabła staje się odpowiedzialny za znajdowanie wad, więc będzie miał poczucie, że właśnie tego się od niego oczekuje. Ważne przy tym jest jednak to, by ta funkcja była rotowana tzn. by nie była przydzielana na stałe jednej osobie. Chcemy uniknąć sytuacji, gdy uczestnicy przyzwyczają się, że „ona zawsze szuka dziury w całym” i zaczną ignorować adwokata.

== Bibliografia ==
* Wojciszke, B. (2011). Psychologia społeczna. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR.
* Mullen, B., Johson, C., Salas, E. (1991). Productivity loss in brainstroming groups: A meta-analytic integration. Basic and Applied Social Psychology

== Zobacz też ==
'''MiauBlog:'''
* [[Blog:Introwertycy są super!|Introwertycy są super!]]

'''Navbox o psychologii:'''
{{Navbox psychologia}}
</div>

[[Kategoria:Miaublog]]
[[Kategoria:Wpisy użytkownika Kenex]]
[[Kategoria:Psychologia]]

Blog:Burza mózgów to zły pomysł

2026-03-26T15:23:19Z

Kenex:

<div class="bookpage">
{{Miaublogheader
|data = 26 marca 2026
|autor = Kenex
}}
Wbrew temu, co można usłyszeć, burze mózgów wypadają słabo w badaniach.

== Przereklamowana burza mózgów ==
W szkole na zajęciach z podstaw przedsiębiorczości oraz w mediach głównego nurtu często mogłem usłyszeć, jakim wspaniałym narzędziem zarządzania są burze mózgów. Dzięki nim rzekomo zespół jest najbardziej kreatywny i ma najlepsze pomysły. Mi, jako [[Blog:Introwertycy są super!|skrajnemu introwertykowi]], nigdy ta metoda się nie podobała. Nie wypadałem dobrze w sytuacji, gdy miałem z siebie wypluwać jak najwięcej pomysłów, bo wolałem najpierw na spokojnie to ułożyć sobie w głowie, a w dodatku nie umiałem przekrzyczeć tłumu. Miałem przy tym wrażenie, że nie jestem jedyną osobą z podobnym problemem, dlatego sądziłem, że w tej metodzie ginie mnóstwo dobrych pomysłów. Okazuje się, że miałem rację. Wbrew temu, co można w wielu miejscach usłyszeć, burze mózgów nie są takie skuteczne.

Przeprowadzono wiele badań, w których grupa eksperymentalna miała wymyślać pomysły w trakcie burzy mózgów, natomiast członkowie grupy kontrolnej wypracowywali rozwiązania indywidualnie w osobnych pomieszczeniach. Jak pokazują metaanalizy, grupy pracujące w burzy mózgów generują mniej pomysłów niż grupy kontrolne (Mullen, Johnson i Salas, 1991). Trudno zresztą, żeby wyniki były inne. W ostatnich kilkudziesięciu latach psychologowie opisali szereg zjawisk, które przeszkadzają w trakcie burzy mózgów.

Pierwszym powodem jest '''lęk przed oceną''' ze strony innych. Chociaż uczestnicy są zwykle instruowani, że pomysły mogą być nawet bardzo głupie, przypomina to trochę sytuację, jakby osobie z [[Depresja|depresją]] powiedzieć, żeby się nie smuciła. Presja społeczna oraz potrzeba akceptacji ze strony środowiska to bardzo silne potrzeby i nie można ich wyłączyć jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki.

Po drugie – pojawia się '''efekt próżniactwa społecznego'''. Przy rozproszonej odpowiedzialności poszczególni uczestnicy przykładają się mniej, przez co w grupie mogą pracować mniej wydajnie, niż w pojedynkę.

Po trzecie – w trakcie burzy mózgów może wystąpić '''efekt następnego w kolejce'''. Osoba myśli nad tym, co za chwilę powiedzieć, przez co nie skupia się na tym, co mówią inni.

Po czwarte – w pracy grupowej często występuje '''syndrom myślenia grupowego'''. Ludzie chcąc zachować wysoką spójność grupy, stają się bardziej konformistyczni. A gdy wszyscy są konformistami i nikt nie podważa pomysłów, łatwo wpaść w pułapkę grupowego samo zachwytu i podjąć katastrofalne decyzje.

Zagadnieniem, które też ma na to wpływ, jest '''dystans władzy'''.

Jeśli zaproponujemy burzę mózgów w kulturze charakteryzującej się wysokim dystansem władzy (np. Rumunii, Rosji, Meksyku), pomysły przełożonego będą zawsze spotykały się z aprobatą podwładnych, nawet jeśli prywatnie podwładni uważają, że ten pomysł jest katastrofalny i może doprowadzić do upadku przedsiębiorstwa. Sprzeciwienie się szefowi w takiej kulturze jest niezwykle trudne, nawet jeśli szef zapewnia, że z chęcią pozna głosy krytyki.

A warto wiedzieć, że szef może nie dostrzegać wielu zagrożeń dla swojego pomysłu, bo samo znalezienie się w pozycji władzy powoduje zmiany w jego psychice. Psycholodzy mówią fachowo, że uruchamia się '''system dążenia'''. Osoba myśli bardziej ogólnie i jest przede wszystkim skupiona na osiągnięciu celu.

Coś innego natomiast dzieje się w psychice podwładnych. U nich z kolei uruchamia się '''system hamowania''', przez który są skupieni głównie na zagrożeniach. Przy czym należy pamiętać, że zagrożeniem jest nie tylko tak ekstremalny przypadek jak zwolnienie z pracy. U człowieka w stanie podwładności nasilają się negatywne emocje. Wystarczy samo nieprzychylne spojrzenie szefa lub nieprzyjemny żart, by pracownik poczuł się przygaszony i nie miał psychicznej woli wykazania inicjatywy.

== Alternatywy dla burzy mózgów ==
Klasyczne burze mózgów nie wydają się więc dobrym pomysłem poszukiwania pomysłów. Aby uniknąć wypaczenia wyników z powodu dystansu władzy oraz innych efektów psychologicznych, radziłbym skorzystać z innych metod. Przykładowo lepszymi rezultatami może pochwalić się '''technika grup nominalnych'''. Łączy ona zalety burzy mózgów oraz pracy indywidualnej, a niweluje ich wady.

W tej technice na początku określamy problem, a następnie uczestnicy indywidualnie wypisują swoje pomysły bez komunikowania się ze sobą. Następnie są one zbierane i prezentowane (bez nazwisk) publicznie. W kolejnym etapie ludzie znów indywidualnie układają prywatny ranking zaproponowanych rozwiązań. Na koniec rezultaty są podsumowywane.

Dzięki technice grup nominalnych zanika problem dystansu władzy i możemy poznać faktyczną opinię pracowników. Metaanaliza 20 badań wykazała, że przy zastosowaniu techniki grup nominalnych pojawia się więcej pomysłów niż podczas burzy mózgów. Oczywiście szef na żadnym etapie (szczególnie na początku) nie powinien dawać do zrozumienia, które rozwiązania mu się najbardziej podobają, żeby inni nie mogli się tym sugerować.

Można też skorzystać z idei '''adwokata diabła'''. Podczas dyskusji wyznaczamy osobę, której zadaniem jest znajdowanie błędów w pomysłach innych. Przy tak postawionym celu, adwokat diabła staje się odpowiedzialny za znajdowanie wad, więc będzie miał poczucie, że właśnie tego się od niego oczekuje. Ważne przy tym jest jednak to, by ta funkcja była rotowana tzn. by nie była przydzielana na stałe jednej osobie. Chcemy uniknąć sytuacji, gdy uczestnicy przyzwyczają się, że „ona zawsze szuka dziury w całym” i zaczną ignorować adwokata.

== Bibliografia ==
* Wojciszke, B. (2011). Psychologia społeczna. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR.
* Mullen, B., Johson, C., Salas, E. (1991). Productivity loss in brainstroming groups: A meta-analytic integration. Basic and Applied Social Psychology

== Zobacz też ==
'''MiauBlog:'''
* [[Blog:Introwertycy są super!|Introwertycy są super!]]

'''Navbox o psychologii:'''
{{Navbox psychologia}}
</div>

[[Kategoria:Miaublog]]
[[Kategoria:Wpisy użytkownika Kenex]]
[[Kategoria:Psychologia]]

Blog:Burza mózgów to zły pomysł

2026-03-26T15:21:14Z

Kenex: Utworzono nową stronę "<div class="bookpage"> {{Miaublogheader |data = {{subst:CURRENTDAY}} {{subst:CURRENTMONTHNAMEGEN}} {{subst:CURRENTYEAR}} |autor = {{subst:REVISIONUSER}} }} Wbrew temu, co można usłyszeć, burze mózgów wypadają słabo w badaniach. == Przereklamowana burza mózgów == W szkole na zajęciach z podstaw przedsiębiorczości oraz w mediach głównego nurtu często mogłem usłyszeć, jakim wspaniałym narzędziem zarządzania są burze mózgów. Dzięki nim rzekom…"

<div class="bookpage">
{{Miaublogheader
|data = 26 marca 2026
|autor = Kenex
}}
Wbrew temu, co można usłyszeć, burze mózgów wypadają słabo w badaniach.

== Przereklamowana burza mózgów ==
W szkole na zajęciach z podstaw przedsiębiorczości oraz w mediach głównego nurtu często mogłem usłyszeć, jakim wspaniałym narzędziem zarządzania są burze mózgów. Dzięki nim rzekomo zespół jest najbardziej kreatywny i ma najlepsze pomysły. Mi, jako [[Blog:Introwertycy są super!|skrajnemu introwertykowi]], nigdy ta metoda się nie podobała. Nie wypadałem dobrze w sytuacji, gdy miałem z siebie wypluwać jak najwięcej pomysłów, bo wolałem najpierw na spokojnie to ułożyć sobie w głowie, a w dodatku nie umiałem przekrzyczeć tłumu. Miałem przy tym wrażenie, że nie jestem jedyną osobą z podobnym problemem, dlatego sądziłem, że w tej metodzie ginie mnóstwo dobrych pomysłów. Okazuje się, że miałem rację. Wbrew temu, co można w wielu miejscach usłyszeć, burze mózgów nie są takie skuteczne.

Przeprowadzono wiele badań, w których grupa eksperymentalna miała wymyślać pomysły w trakcie burzy mózgów, natomiast członkowie grupy kontrolnej wypracowywali rozwiązania indywidualnie w osobnych pomieszczeniach. Jak pokazują metaanalizy, grupy pracujące w burzy mózgów generują mniej pomysłów niż grupy kontrolne (Mullen, Johnson i Salas, 1991). Trudno zresztą, żeby wyniki były inne. W ostatnich kilkudziesięciu latach psychologowie opisali szereg zjawisk, które przeszkadzają w trakcie burzy mózgów.

Pierwszym powodem jest '''lęk przed oceną''' ze strony innych. Chociaż uczestnicy są zwykle instruowani, że pomysły mogą być nawet bardzo głupie, przypomina to trochę sytuację, jakby osobie z [[Depresja|depresją]] powiedzieć, żeby się nie smuciła. Presja społeczna oraz potrzeba akceptacji ze strony środowiska to bardzo silne potrzeby i nie można ich wyłączyć jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki.

Po drugie – pojawia się '''efekt próżniactwa społecznego'''. Przy rozproszonej odpowiedzialności poszczególni uczestnicy przykładają się mniej, przez co w grupie mogą pracować mniej wydajnie, niż w pojedynkę.

Po trzecie – w trakcie burzy mózgów może wystąpić '''efekt następnego w kolejce'''. Osoba myśli nad tym, co za chwilę powiedzieć, przez co nie skupia się na tym, co mówią inni.

Po czwarte – w pracy grupowej często występuje '''syndrom myślenia grupowego'''. Ludzie chcąc zachować wysoką spójność grupy, stają się bardziej konformistyczni. A gdy wszyscy są konformistami i nikt nie podważa pomysłów, łatwo wpaść w pułapkę grupowego samo zachwytu i podjąć katastrofalne decyzje. Zagadnieniem, które też ma na to wpływ, jest dystans władzy.

Jeśli zaproponujemy burzę mózgów w kulturze charakteryzującej się wysokim dystansem władzy (np. Rumunii, Rosji, Meksyku), pomysły przełożonego będą zawsze spotykały się z aprobatą podwładnych, nawet jeśli prywatnie podwładni uważają, że ten pomysł jest katastrofalny i może doprowadzić do upadku przedsiębiorstwa. Sprzeciwienie się szefowi w takiej kulturze jest niezwykle trudne, nawet jeśli szef zapewnia, że z chęcią pozna głosy krytyki.

A warto wiedzieć, że szef może nie dostrzegać wielu zagrożeń dla swojego pomysłu, bo samo znalezienie się w pozycji władzy powoduje zmiany w jego psychice. Psycholodzy mówią fachowo, że uruchamia się '''system dążenia'''. Osoba myśli bardziej ogólnie i jest przede wszystkim skupiona na osiągnięciu celu.

Coś innego natomiast dzieje się w psychice podwładnych. U nich z kolei uruchamia się '''system hamowania''', przez który są skupieni głównie na zagrożeniach. Przy czym należy pamiętać, że zagrożeniem jest nie tylko tak ekstremalny przypadek jak zwolnienie z pracy. U człowieka w stanie podwładności nasilają się negatywne emocje. Wystarczy samo nieprzychylne spojrzenie szefa lub nieprzyjemny żart, by pracownik poczuł się przygaszony i nie miał psychicznej woli wykazania inicjatywy.

== Alternatywy dla burzy mózgów ==
Klasyczne burze mózgów nie wydają się więc dobrym pomysłem poszukiwania pomysłów. Aby uniknąć wypaczenia wyników z powodu dystansu władzy oraz innych efektów psychologicznych, radziłbym skorzystać z innych metod. Przykładowo lepszymi rezultatami może pochwalić się '''technika grup nominalnych'''. Łączy ona zalety burzy mózgów oraz pracy indywidualnej, a niweluje ich wady.

W tej technice na początku określamy problem, a następnie uczestnicy indywidualnie wypisują swoje pomysły bez komunikowania się ze sobą. Następnie są one zbierane i prezentowane (bez nazwisk) publicznie. W kolejnym etapie ludzie znów indywidualnie układają prywatny ranking zaproponowanych rozwiązań. Na koniec rezultaty są podsumowywane.

Dzięki technice grup nominalnych zanika problem dystansu władzy i możemy poznać faktyczną opinię pracowników. Metaanaliza 20 badań wykazała, że przy zastosowaniu techniki grup nominalnych pojawia się więcej pomysłów niż podczas burzy mózgów. Oczywiście szef na żadnym etapie (szczególnie na początku) nie powinien dawać do zrozumienia, które rozwiązania mu się najbardziej podobają, żeby inni nie mogli się tym sugerować.

Można też skorzystać z idei '''adwokata diabła'''. Podczas dyskusji wyznaczamy osobę, której zadaniem jest znajdowanie błędów w pomysłach innych. Przy tak postawionym celu, adwokat diabła staje się odpowiedzialny za znajdowanie wad, więc będzie miał poczucie, że właśnie tego się od niego oczekuje. Ważne przy tym jest jednak to, by ta funkcja była rotowana tzn. by nie była przydzielana na stałe jednej osobie. Chcemy uniknąć sytuacji, gdy uczestnicy przyzwyczają się, że „ona zawsze szuka dziury w całym” i zaczną ignorować adwokata.

== Bibliografia ==
* Wojciszke, B. (2011). Psychologia społeczna. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR.
* Mullen, B., Johson, C., Salas, E. (1991). Productivity loss in brainstroming groups: A meta-analytic integration. Basic and Applied Social Psychology

== Zobacz też ==
'''MiauBlog:'''
* [[Blog:Introwertycy są super!|Introwertycy są super!]]

'''Navbox o psychologii:'''
{{Navbox psychologia}}
</div>

[[Kategoria:Miaublog]]
[[Kategoria:Wpisy użytkownika Kenex]]
[[Kategoria:Psychologia]]

Blog:Zły urbanizm czyni rodzicielstwo trudniejszym

2026-03-24T17:32:18Z

Kenex: /* Miasto przyjazne pieszym naprawia rodzicielstwo */ lit.

<div class="bookpage">
{{Miaublogheader
|data = 24 marca 2026
|autor = Kenex
}}
O wiele łatwiej wychować dziecko tam, gdzie dziecko może bezpiecznie przemieszczać się bez opieki.

== Samochodocentryzm psuje rodzicielstwo ==
Miasta zorganizowane głównie pod samochody w anglojęzycznej przestrzeni określa się mianem ''car-centric''. Na polski różnie to się tłumaczy: '''samochodoza''', '''samochodocentryzm''' czy '''autoholizm'''. Osobiście preferuję środkową opcję.

Infrastruktura samochodowa zajmuje bardzo dużo miejsca, przez co odbiera przestrzeń innym uczestnikom ruchu, co dokładniej tłumaczyłem we wpisie [[Blog:Dlaczego nie lubię miast skupionych na samochodach|Dlaczego nie lubię miast skupionych na samochodach]]. Przemieszczanie się inaczej niż samochodem staje się koszmarem. I nie chodzi tylko o ciasnotę oraz hałas. Także o bezpieczeństwo.

[[Plik:A difficult street to walk on, with heavy traffic and narrow sidewalk (18604252080).jpg|500px]]

Samochód to ponad tonowa kupa żelastwa, która w kontakcie z pieszym i rowerzystą stanowi śmiertelne zagrożenie. Dlatego gdy okolica staje się pełna szybko mknących pojazdów, rodzice bardzo boją się puścić dziecko, by samo gdzieś poszło.

Za każdym razem trzeba dziecko zawieść na miejsce. Co odbiera rodzicom czas i energię. Rodzicielstwo zaczyna przypominać pracę taksówkarza.

[[Plik:Stroad.jpg|500px]]

== Miasto przyjazne pieszym naprawia rodzicielstwo ==
Aby miasto było dobre dla dzieci, nie wystarczy punktowo umieścić atrakcji (np. placów zabaw). Należy zadbać też o to, by atrakcje były w rozsądnej odległości oraz by można było bezpiecznie do nich dotrzeć.

Po angielsku istnieje termin ''walkable'', który oznacza przestrzeń przyjazną pieszym. W mieście będącym ''walkable'' dziecko może funkcjonować samodzielnie niemal wszędzie - na ulicach osiedlowych, w parkach, na placach czy w pobliżu lokalnych usług.

[[Plik:Gdynia Abrahama woonerf.jpg|500px]]

Żeby stworzyć przestrzeń przyjazną pieszym, należy zastosować [[Blog:Niech prywatne samochody jadą naokoło|wyraźny podział na ulice lokalne i przelotowe]], a także [[Uspokojenie ruchu|uniemożliwić szybką jazdą na ulicach lokalnych]]. Dzięki temu ruch samochodowy będzie bardzo niewielki, a ten istniejący nie stworzy dużego zagrożenia.

W Polsce do końca lat 80. na osiedlach z wielkiej płyty stosowano koncepcję '''jednostki sąsiedzkiej''' lub '''jednostki szkolnej''' - obszaru zdolnego obsłużyć potrzeby kilkaset rodzin korzystających z jednej szkoły. Droga dziecka do szkoły na takim obszarze nie wymaga przekraczania ani jednej ruchliwej ulicy.

[[Plik:Stargard Osiedle Zachod.jpg|500px]]

[[Plik:MłynówkaKrólewska-OsiedleBronowiceNowe-BronowiceMałe-POL, Kraków.jpg|500px]]

Niestety obecnie chaotyczna zabudowa deweloperska zwykle nie dba o podobne udogodnienia, czego skrajnym przykładem są [[wikipedia:pl:Osiedle łanowe|osiedla łanowe]] - pośrodku niczego i wymagające wszędzie dojazdu samochodem.

== Zobacz też ==
{{Navbox urbanistyka}}
</div>

[[Kategoria:Miaublog]]
[[Kategoria:Wpisy użytkownika Kenex]]
[[Kategoria:Psychologia]]
[[Kategoria:Urbanistyka]]

Szablon:Navbox urbanistyka

2026-03-24T17:30:40Z

Kenex:

{{Navbox
|Tytuł = Urbanistyka
|Szerokość tabeli =
|Obraz = Urbanism icon.png
|Szerokość obrazu = 100
|Grupa1 = MruczekWiki
|Lista1 =
* [[Baza - cringe (urbanistyka)|Baza - cringe]]
* [[Miasto 15-minutowe]]
* [[New Urbanism]]
* [[Pomarańczowa pigułka]]
* [[Rower transportowy]]
* [[Stroad]]
* [[Święta Przepustowość]]
* [[Uspokojenie ruchu]]
* [[Znakoza]]
|Grupa2 = MiauBlog
|Lista2 =
* [[Blog:Dlaczego nie lubię miast skupionych na samochodach|Dlaczego nie lubię miast skupionych na samochodach]]
* [[Blog:Dojazdy a nauka|Dojazdy a nauka]]
* [[Blog:Jak spowolnić polskich kierowców?|Jak spowolnić polskich kierowców?]]
* [[Blog:Miasta nie muszą być głośne|Miasta nie muszą być głośne]]
* [[Blog:Niech prywatne samochody jadą naokoło|Niech prywatne samochody jadą naokoło]]
* [[Blog:Sztuka holenderskich tras rowerowych|Sztuka holenderskich tras rowerowych]]
* [[Blog:Sztuka japońskich uliczek|Sztuka japońskich uliczek]]
* [[Blog:Zły urbanizm czyni rodzicielstwo trudniejszym|Zły urbanizm czyni rodzicielstwo trudniejszym]]
|Grupa3 = Wikipedia (PL)
|Lista3 =
* [[wikipedia:pl:Cyclability|Cyclability]]
* [[wikipedia:pl:Strefa zamieszkania|Strefa zamieszkania]]
* [[wikipedia:pl:Twierdzenie Lewisa-Mogridge’a|Twierdzenie Lewisa-Mogridge’a]]
* [[wikipedia:pl:Velostrada|Velostrada]]
* [[wikipedia:pl:Woonerf|Woonerf]]
}}
<noinclude>[[Kategoria:Szablony]][[Kategoria:Navbox]]</noinclude>

Blog:Zły urbanizm czyni rodzicielstwo trudniejszym

2026-03-24T17:22:08Z

Kenex: Utworzono nową stronę "<div class="bookpage"> {{Miaublogheader |data = {{subst:CURRENTDAY}} {{subst:CURRENTMONTHNAMEGEN}} {{subst:CURRENTYEAR}} |autor = {{subst:REVISIONUSER}} }} O wiele łatwiej wychować dziecko tam, gdzie dziecko może bezpiecznie przemieszczać się bez opieki. == Samochodocentryzm psuje rodzicielstwo == Miasta zorganizowane głównie pod samochody w anglojęzycznej przestrzeni określa się mianem ''car-centric''. Na polski różnie to się tłumaczy: '''samocho…"

<div class="bookpage">
{{Miaublogheader
|data = 24 marca 2026
|autor = Kenex
}}
O wiele łatwiej wychować dziecko tam, gdzie dziecko może bezpiecznie przemieszczać się bez opieki.

== Samochodocentryzm psuje rodzicielstwo ==
Miasta zorganizowane głównie pod samochody w anglojęzycznej przestrzeni określa się mianem ''car-centric''. Na polski różnie to się tłumaczy: '''samochodoza''', '''samochodocentryzm''' czy '''autoholizm'''. Osobiście preferuję środkową opcję.

Infrastruktura samochodowa zajmuje bardzo dużo miejsca, przez co odbiera przestrzeń innym uczestnikom ruchu, co dokładniej tłumaczyłem we wpisie [[Blog:Dlaczego nie lubię miast skupionych na samochodach|Dlaczego nie lubię miast skupionych na samochodach]]. Przemieszczanie się inaczej niż samochodem staje się koszmarem. I nie chodzi tylko o ciasnotę oraz hałas. Także o bezpieczeństwo.

[[Plik:A difficult street to walk on, with heavy traffic and narrow sidewalk (18604252080).jpg|500px]]

Samochód to ponad tonowa kupa żelastwa, która w kontakcie z pieszym i rowerzystą stanowi śmiertelne zagrożenie. Dlatego gdy okolica staje się pełna szybko mknących pojazdów, rodzice bardzo boją się puścić dziecko, by samo gdzieś poszło.

Za każdym razem trzeba dziecko zawieść na miejsce. Co odbiera rodzicom czas i energię. Rodzicielstwo zaczyna przypominać pracę taksówkarza.

[[Plik:Stroad.jpg|500px]]

== Miasto przyjazne pieszym naprawia rodzicielstwo ==
Aby miasto było dobre dla dzieci, nie wystarczy punktowo umieścić atrakcji (np. placów zabaw). Należy zadbać też o to, by atrakcje były w rozsądnej odległości oraz by można było bezpiecznie do nich dotrzeć.

Po angielsku istnieje termin ''walkable'', który oznacza przestrzeń przyjazną pieszym. W mieście będącym ''walkable'' dziecko może funkcjonować samodzielnie niemal wszędzie - na ulicach osiedlowych, w parkach, na placach czy w pobliżu lokalnych usług.

[[Plik:Gdynia Abrahama woonerf.jpg|500px]]

Żeby stworzyć przestrzeń przyjazną pieszym, należy zastosować [[Blog:Niech prywatne samochody jadą naokoło|wyraźny podział na ulice lokalne i przelotowe]], a także [[Uspokojenie ruchu|uniemożliwić szybką jazdą na ulicach lokalnych]]. Dzięki temu ruch samochodowy będzie bardzo niewielki, a ten istniejący nie stworzy dużego zagrożenia.

W Polsce do końca lat 80. na osiedlach z wielkiej płyty stosowano koncepcję '''jednostki sąsiedzkiej''' lub '''jednostki szkolnej''' - obszaru zdolnego obsłużyć potrzebu kilkaset rodzin korzystających z jednej szkoły. Droga dziecka do szkoły na takim obszarze nie wymaga przekraczania ani jednej ruchliwej ulicy.

[[Plik:Stargard Osiedle Zachod.jpg|500px]]

[[Plik:MłynówkaKrólewska-OsiedleBronowiceNowe-BronowiceMałe-POL, Kraków.jpg|500px]]

Niestety obecnie chaotyczna zabudowa deweloperska zwykle nie dba o podobne udogodnienia, czego skrajnym przykładem są [[wikipedia:pl:Osiedle łanowe|osiedla łanowe]] - pośrodku niczego i wymagające wszędzie dojazdu samochodem.

== Zobacz też ==
{{Navbox urbanistyka}}
</div>

[[Kategoria:Miaublog]]
[[Kategoria:Wpisy użytkownika Kenex]]
[[Kategoria:Psychologia]]
[[Kategoria:Urbanistyka]]

Plik:MłynówkaKrólewska-OsiedleBronowiceNowe-BronowiceMałe-POL, Kraków.jpg

2026-03-24T16:57:24Z

Kenex: Kategoria:Infrastruktura Kategoria:Urbanistyka

== Opis ==

[[Kategoria:Infrastruktura]]
[[Kategoria:Urbanistyka]]